
Trong vài năm qua, Google đã âm thầm nghiên cứu thiết kế phần cứng công cụ tìm kiếm thông tin nội bộ nhắm vào các đối tượng khách hàng chọn lọc và cuối cùng, vào năm 2004, Google Search Applience - Công cụ tìm kiếm Google - đã chính thức xuất hiện tại khu vực Bắc Mỹ và châu Âu.
GB-1001 là một công cụ tìm kiếm có khả năng tìm trên 1.5 triệu văn bản với 300 truy vấn/phút. Bên cạnh đó là những công cụ liên kết có khả năng xử lý trên 1000 truy vấn/phút và tìm trên 15 triệu văn bản.
Khách hàng chủ yếu bao gồm các công ty có khối lượng dữ liệu khổng lồ như các công ty dịch vụ chuyên nghiệp, thư viện, nhà xuất bản, công ty luật và cả Ngân hàng Thế giới. Công cụ tìm kiếm này được bán với giá ban đầu là 32,000USD với thời gian bảo hành 2 năm.
Đối với một thương hiệu luôn được khách hàng hình dung có liên quan đến internet và tìm kiếm thông tin như Google, nỗ lực đầu tiên nhằm nối liền khoảng cách giữa phần cứng và phần mềm lần này mang đến nhiều thách thức và cơ hội.
Xét về mặt thương hiệu, yếu tố nổi bật nhất của Google Search Applience chính là ở tên sản phẩm. Không phải là những từ nghe rất kêu như “Searchmaster from Google” hay “Megaindexer with Google technology”, mà chỉ đơn giản là Google Search Appliance - một Google thu nhỏ.
Từ khi xuất hiện trên NASDAQ, Google đã giới thiệu nhiều sản phẩm sáng tạo đến khách hàng, trong số đó có phần mềm tìm kiếm theo những chủ đề người sử dụng quan tâm, Google mini mới - bản thu nhỏ của Google Search Appliance dùng để tìm kiếm mọi dữ liệu trong intranet và trên các website, một công cụ tìm kiếm có thể download được chuyên tìm những thông tin trên ổ đĩa của máy. Bên cạnh đó còn có những cách thức tìm kiếm trên những bài viết từ những tác giả có uy tín.
Tất cả những sản phẩm trên đều là những cách thể hiện thương hiệu Google chính thống và tất cả những gì cốt lõi của thương hiệu đều tập trung trong những ứng dụng nên trên. Một điều đáng nói là việc đa dạng hoá thương hiệu không những không làm loãng đi thương hiệu mà trái lại, càng góp phần củng cố thêm sức mạnh của thương hiệu Google. Giải thích việc cho ra đời Search Applience, Google cho rằng phần cứng này sẽ giúp cho mọi việc dễ dàng hơn, không đòi hỏi phải một trình độ lập trình cao siêu hay những hướng dẫn cài đặt rối rắm. Tất cả những phần mềm đều đã được cài đặt sẵn và tất cả những gì người sử dụng cần làm là đơn giải cài phần cứng này vào máy và chỉ cần xem xét cấu hình một tí là xong. Về mặt kỹ thuật, tất cả đều hợp lý và hoàn toàn phù hợp với phương châm đơn giản hoá của thương hiệu Google.
Một quy luật quan trọng thường được nhắc đi nhắc lại trong chiến lược thương hiệu là: mở rộng sự tập trung thường làm suy yếu thương hiệu, và thông thường, một thương hiệu với ít khả năng mở rộng thường chọn cách này để cuối cùng tự mình rơi vào tình huống không thể cứu vãn được. Một doanh nghiệp kém tự tin có thể chọn cách cho ra đời một thương hiệu con hay một thương hiệu song song khác và vẫn giữ nguyên thương hiệu cốt lõi.
Brandchannel đã quan sát hoạt động của Google trong vài năm vừa qua và nhận xét rằng, trong hầu hết mọi khía cạnh, thương hiệu Google hầu như không thay đổi. Google vẫn đồng nghĩa với sự đơn giản, cung cấp thông tin và làm cho mọi việc tìm kiếm được dễ dàng và không phức tạp. Tuy nhiên có duy nhất một yếu tố trong thương hiệu đã và đang được đổi mới không ngừng trong suốt thời gian qua, đó chính là khả năng tìm kiếm đã được mở rộng một cách bài bản từ những thông tin chỉ có trên internet sang sức mạnh thông tin được cung cấp dễ dàng, bất chấp phương tiện cung cấp là gì.
Quyết định giữ vững thương hiệu và dùng một thương hiệu tại nhiều điểm tiếp xúc khác nhau hoàn toàn phù hợp với việc mở rộng bản chất thương hiệu. Rõ ràng rằng Google Inc luôn xem sản phẩm cốt lõi của mình là cung cấp thông tin, không chỉ đơn thuần là thông tin online. Google Inc cũng không được gọi là Google.com cũng có lý do chính đáng. Google không hề đề cập đến internet trong tuyên bố chính thức của mình: “Nhiệm vụ của Google là sắp xếp các thông tin trên thế giới và làm cho các thông tin này có thể đựơc tiếp cận và hữu ích trên toàn cầu.” Bộ máy Google, nhân viên Google và sản phẩm của Google, tất cả đều góp một tay vào việc biến thương hiệu Google trở nên hữu hình hơn, dễ trải nghiệm hơn và theo một cách nói nào đó, thật hơn.
Vì vậy, trong khi những cải tiến mới này có thể được xem là đa dạng hoá trên phương diện sản phẩm, nhưng xét về khía cạnh thương hiệu, đây chỉ là những bước đi sáng suốt trong việc tạo nên một thương hiệu thống nhất vững chắc qua nhiều tiếp điểm khác nhau. Một tổ chức với một thương hiệu yếu kém hơn hoặc được người khác nhìn nhận là hoạt động thuần tuý qua môi trường internet khó có thể làm được những điều như Google đã làm.
Trong khi tất cả mọi bộ máy tìm kiếm khác đều giới hạn trong việc dò tìm thông tin trên internet hay các thông tin online, tầm hoạt động của Google không hề bị bó hẹp trong thế giới online. Điều này có thể giải thích tại sao các thương hiệu như Lycos hay Yahoo luôn tìm cách định vị mình như những thương hiệu chuyên cung cấp thông tin còn Google thì không.
Để theo sát bản chất thương hiệu đã được mở rộng, ngôn ngữ Google Inc sử dụng để diễn đạt về chính mình đã chuyển từ “tìm kiếm thông tin online” sang “quản lý tri thức”. Vào xem phần thông tin về công ty trên Google.com, người xem sẽ bắt gặp một thư viện bài viết về sức mạnh của các thông tin có thể truy cập được, nền kinh tế tri thức và những khoảng thời gian quý báu đã bị các công ty lãng phí đi vì không có hệ thống lưu trữ thông tin hữu hiệu.
Trên phương diện bản chất thương hiệu, một chiếc hộp thiếc sơn màu sáng có thể là một biểu tượng mới cho bước cải tiến thương hiệu. Hình ảnh của Google Search Applience hoàn toàn phù hợp một cách rất tự nhiên với toàn bộ tiếng nói chung của thương hiệu Google với màu vàng sáng và logo nhiều màu quen thuộc của Google được in bên trên và phía trước. Chỉ cần mới nhìn thoáng qua từ xa cũng có thể đoán ngay đây là một sản phẩm từ Google. Hình ảnh mới lạ này phù hợp với trọng tâm trong công tác phục vụ khách hàng của Google - trở thành một công cụ quan trọng mang thông điệp rất uy quyền từ một thương hiệu vốn đôi khi được nhìn nhận là khá nổi loạn.
Mặc dù còn phải mất thêm không ít thời gian nữa các doanh nghiệp nhỏ mới có thể đầu tư vào Google Search Applience, sự phát triển sản phẩm mới này cũng đã giúp đưa thương hiệu Google đi đến những thành công tốt đẹp. Dù rằng không giúp được nhiều trong việc nâng cao mức độ nhận biết thương hiệu (Google thật ra cũng không cần yếu tố này vì thương hiệu Google luôn là một trong những thương hiệu có mức độ nhận biết cao nhất thế giới), nhưng công cụ tìm kiếm mới đã góp phần củng cố thương hiệu trên nhiều khía cạnh quan trọng. Trước hết, công cụ này giúp Google có thể tiếp cận thị trường theo chiều dọc và từ đó góp phần mở rộng thương hiệu. Điều này lại giúp giữ vững vị thế hàng đầu của công nghệ Google tại bất cứ những nơi và trong những ngành nghề mà việc tìm kiếm thông tin đóng vai trò quan trọng.
Cuối cùng, Google Search Applience chứng tỏ khả năng thu hút sự chú ý và trở thành tiêu điểm bàn luận của Google. Khác với sự tăng trưởng quá mức của các thế hệ dot-com, luôn sáng suốt tránh xa những cách thức marketing hạng trung kể từ khi mới thành lập, do đó, bất cứ điều gì dưới góc độ PR đều có giá trị rất quan trọng đối với công ty.
Một thương hiệu đơn giản (và có vẻ như là một công việc kinh doanh không phức tạp) luôn là yếu tố quan trọng hàng đầu trong thành công thần kỳ của Google. Cho dù trong một số lĩnh vực, sự đơn giản có thể bị đánh giá là sơ đẳng, tầm thường và chung chung, đối với Google mọi việc hoàn toàn ngược lại. Trong trường hợp của Google, sự đơn giản hoá (chỉ chú trọng vào tìm kiếm, không tự biến thành một nơi cung cấp thông tin) đã góp phần mở rộng thương hiệu theo chiều rộng như mang lại khả năng mở rộng sang nhiều thị trường song song, và như Google Search Applience chứng tỏ, nâng cao sức vươn của thương hiệu theo chiều dọc.
Chris Grannell (An Nhiên - Công ty Thương Hiệu LANTABRAND - sưu tập và lược dịch)