Năm 1886, John Pemberton, một dược sĩ ở Atlanta đã tạo ra loại nước này khi đang cố gắng tìm công thức cho thuốc trị nhức đầu. Ông đã bán loại siro được trộn lẫn và hòa vào nước khoáng với giá 5 cent một cốc.

Tuy nhiên chính nhân viên kế toán của Pemberton, Frank Robinson, mới là người khai sinh ra cái tên Coca-Cola với kiểu chữ như chúng ta vẫn thấy ngày nay. Cái tên Coca-Cola được lấy từ tên của lá cây coca và hạt kola, hai thành phần chính của nước. Dần dần đến năm 1929, chất cocaine đã bị loại bỏ và chỉ còn chất cafeine được giữ lại để gây kích thích.

Thật ra, Pemberton lại không phải là một nhà kinh doanh đích thực và không nhận ra được tiềm năng của sản phẩm mình tạo ra. Trong khoảng từ 1888 cho đến 1891, ông đã bán dần công ty cho một doanh nghiệp trong vùng là Asa Griggs Candler.

Năm 1891, Candler hoàn thành việc thu mua công ty và trở thành vị giám đốc đầu tiên của Coca-Cola. Ông đi khắp nơi giới thiệu Coca với các dược sĩ và  tặng cho họ rất nhiều đồng hồ, lịch và nhiều vật dụng khác có in tên Coca-Cola cùng với những phiếu khuyến mãi cho các khách hàng.

Nhưng ngay cả Candler cũng không hoàn toàn đánh giá đúng tiềm năng phát triển của Coca-Cola. Năm 1899, do không nhận ra được nhu cầu khách hàng muốn được mang Coca bên mình nên ông đã bán quyền đóng chai cho 2 luật sư ở Tennessee với giá chỉ có 1 dollar. Không lâu sau họ đã làm ăn phát đạt và bán quyền đóng chai cho các doanh nghiệp khác trong nước. Năm 1916, công ty Root Glass thiết kế mẫu chai với những đường cong độc đáo và lập tức trở thành nhân tố quyết định sự khác biệt của Coca-Cola so với các sản phẩm nhái theo khác đang tràn lan trên thị trường. Coca-Cola cũng đã sáng suốt mua bản quyền mẫu thiết kế này.

Đến năm 1920, thương hiệu Coca-Cola đã mở rộng sang Cuba, Pháp, Puerto Rico và các vùng khác. Năm 1918, Candler bán công ty cho Ernest Woodruff, sau đó con trai của ông là Robert Woodruff lên lãnh đạo vào năm 1923. Chính Robert là người có công lớn trong việc đưa tên tuổi Coca-Cola ra toàn thế giới - trong thời kỳ Thế chiến II, ông đã tuyên bố “bất kỳ quân nhân Mỹ nào ở đâu đi nữa đều được mua Coca với giá 5 cent, cho dù công ty có phải tốn kém bao nhiêu cũng được”.

Mặc dù không thu được lợi nhuận nhiều từ dự án này nhưng Coca đã đạt được một thành công khác còn giá trị hơn nhiều lần: thâm nhập vào thị trường Châu Âu nhờ các binh sĩ Mỹ mang theo Coca bên mình. Khi chiến tranh kết thúc, đã có hàng ngàn người Châu Âu biết đến và đến năm 1960 số lượng các nước có nhà máy của Coca đã tăng lên gấp đôi.

Coke (tên khách hàng thường dùng để gọi Coca-Cola và đã được đăng ký bản quyền vào năm 1962), đã có thị phần vượt hơn 60% sau chiến tranh nhưng sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt với các hãng nước ngọt khác đã bắt đầu ảnh hưởng đến sự thống trị của Coke, một phần là do Coca-Cola đã cho ra đời thêm nhiều loại nước khách nhau như Sprite, TAB và Fresca - đặc biệt hơn là sự ra đời của Diet Coke vào năm 1982. Nhưng phải chờ sự xuất hiện của Pepsi-Cola thì Coca mới thật sự quan tâm đến sự cạnh tranh này. Cho đến nay vẫn không ai biết rõ người đã châm ngòi nổ nhưng trong suốt những thập niên 70 và 80 “cuộc chiến cola” đã bùng nổ dữ dội.

Cho dù chiến dịch “I’d like to buy the world a Coke” giành được thành công và Coke vẫn tiếp tục đánh mất thị phần của mình vào tay Pepsi, và chính giám đốc điều hành Robert C.Goizueta là người đã phạm phải một sai lầm ngớ ngẩn nhất trong lịch sử công ty khi đưa ra sản phẩm mới New Coke. Trong khi các thử nghiệm hương vị của coca mới mang lại kết quả rất khả quan, người tiêu dùng lại có phản ứng tiêu cực về thông tin rằng New Coke sẽ thay thế cho sản phẩm Coke nguyên thủy.

Thị phần của Coke ở Mỹ đã giảm dưới 24% và doanh thu thì ngày càng tụt dốc do sự hắt hủi của khách hàng với New Coke. Không đầy 3 tháng sau, Goizueta đã cố gắng sửa chữa sai lầm khi cho sản phẩm Coke nguyên thủy xuất hiện lần nữa với tên “Coke Classic”. Ông nhận xét: “Tất cả thời gian và công sức đổ vào các nghiên cứu về sản phẩm New Coke vẫn không không thể nào đo lường và phản ánh được tình cảm sâu đậm của khách hàng dành cho Coke nguyên thủy.”

New Coke nhanh chóng bị xóa nhoà nhưng không hoàn toàn. Giờ đây nó được biết đến với tên Coke II và vẫn được bán trên một vài thị trường trên thế giới. Pepsi, sau khi đã giành được vị trí đứng đầu của Coke, lại trở về thứ hai, nhưng cuộc chiến cola vẫn chưa đi đến hồi kết. Cuộc ganh đua giữa hai hãng vẫn diễn ra gay gắt trong suốt thập niên 80 và 90. Cả 2 công ty đều giành nhau quyền tài trợ cho các sự kiện thể thao và những đội tuyển cùng với những hợp đồng độc quyền nhằm hất cẳng đối thủ ra khỏi một số nhà hàng và các cửa hiệu nhất định. Năm 2001, thị phần ở Mỹ của Pepsi là 31,6% và của Coke là 43,7%.

Hiện tại, Coke đầu tư nhiều tiền của vào việc tài trợ cho các chương trình thi đấu thể thao trên thế giới hơn Pepsi hay bất kỳ công ty nào khác, với phí tổn vượt trên 1 tỉ USD một năm. Coke đã giành được quyền tài trợ cho World Cup 2002 và sẽ tiếp tục tài trợ vào đợt 2006, ngoài ra Coke đã là nhà tài trợ chính thức cho thế vận hội từ năm 1928. Gần đây, kỷ niệm 100 năm thành lập, Coke đã ký hợp đồng để Sprite trở thành nước giải khát chính thức của Liên đoàn Bóng rổ Mỹ. Nhưng gần đây Coke lại bị Pepsi giành mất quyền tài trợ cho Liên đoàn Liên đoàn Bóng đá Mỹ, một tình huống đến giờ vẫn còn làm cho các nhà lãnh đạo của Coke ngượng chín người.

Hiện nay, Coke cho phân phối khoảng 300 hiệu nước giải khát khác nhau trên toàn thế giới, trong đó có Sprite, Fresca, TAB, Diet Coke, Surge, PowerAde (Surge và PowerAde là 2 loại nước uống thể thao chính thức cho Liên đoàn Hokey Mỹ), Braq’s, nước uống đóng chai Dasani, nước uống trái cây Minute Maid và Mr. Pibb. Loại nước uống được ưa thích Cherry Coke ra đời năm 1985 và 2002, Vanilla Coke xuất hiện trên thị trường, mặc dù phản ứng của khách hàng với các sản phẩm mới này vẫn còn lẫn lộn.

Với nhiều bài báo gần đây đặt ra vấn đề liệu Coke đã đánh mất sức hút rồi chăng, nhiều người có thể cho rằng tương lai của Coke cũng khó tiên đoán trước được. Tuy nhiên, có tồn tại một nhận thức chung rằng nếu Coke có thể vược qua thất bại New Coke thì họ có thể vượt qua bất kỳ khó khăn nào. Cái tên Coke hầu như đồng nghĩa với nước giải khát có ga do đó việc tên tuổi Coke bị giảm sút là một điều hầu như không ai tưởng được. Cuộc chiến cola vẫn tiếp diễn và hình ảnh Coke tồn tại quá vững chắc trong tâm trí mọi người đến nỗi họ không thể nào tụt xuống dưới vị trí thứ 2 trong trận đấu giành thị phần.  

Brad Cook