
Trẻ, khỏe và ham vui Đó là phác họa chân dung người tiêu dùng Việt Nam qua một số cuộc điều tra gần đây.
Không có những chiến dịch quảng cáo rầm rộ, tốn kém, nhưng sản phẩm Việt Tiến từ lâu đã được người tiêu dùng Việt Nam gắn liền với trang phục công sở dành cho giới có thu nhập trung bình khá. Mới đây công ty này đã đưa ra thị trường một dòng sản phẩm hoàn toàn khác: quần áo thời trang dành cho giới trẻ với nhãn hiệu mới Vee Sendy. Tương lai dòng sản phẩm này của Việt Tiến vẫn còn là một dấu hỏi. Tuy nhiên, ở góc độ nào đó, có thể quyết định này dựa trên kết quả điều tra độ tuổi của người tiêu dùng Việt Nam.
Người tiêu dùng: giới trẻ
Theo thống kê của Asian Demographics (www.asiandemographics.com), 57% dân số Việt Nam hiện nay có độ tuổi dưới 30. Sau 15 năm nữa, người dưới 30 tuổi vẫn còn chiếm đến 50%. Một chuyên gia trong lĩnh vực nghiên cứu thị trường Việt Nam nhận xét rằng so với các nước trong khu vực châu Á, Việt Nam là một thị trường trẻ. Theo chuyên gia này, chẳng có gì ngạc nhiên nếu các hãng giày thể thao nổi tiếng như Nike hay Adidas nhắm đến thị trường Việt Nam. Vì ngoài yếu tố là thị trường trẻ, thu nhập của người tiêu dùng ở các đô thị Việt Nam cũng đã tăng đáng kể trong vài năm gần đây. Trong một chừng mực nào đó, điều này sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến thói quen tiêu dùng và lối sống của người Việt Nam.
Một nhà quản lý của một công ty nghiên cứu thị trường, đã có tám năm làm việc tại Việt Nam, nhận xét rằng người tiêu dùng ở đây có nhiều điểm khác với các nước Đông Nam Á. Chẳng hạn như trong lĩnh vực thời trang, trong khi dân Singapore, Malaysia và Hồng Kông thích thể hiện mình qua trang phục độc đáo, người Việt lại chú ý đến thương hiệu để chứng tỏ mình đang ở trong một nhóm, một tầng lớp nào đó. Ông cũng cho rằng người Việt rất chú trọng đến việc người khác đánh giá mình như thế nào. Điều này ít nhiều ảnh hưởng đến quyết định tiêu dùng của họ.
Cuối tuần trước, Công ty ACNielsen công bố kết quả khảo sát về người tiêu dùng trẻ (16-24 tuổi) ở Việt Nam. Trong nhóm này, kết quả khảo sát của ACNielsen cho thấy với dân sành điệu Sài Gòn, được gọi là "Saigon Cool", điện thoại di động gần như đã là "vật bất ly thân". Ngoài ra, họ rất coi trọng nhãn hiệu quần áo và các đồ dùng khác. Điển hình của "Saigon Cool" là ăn mặc rất mốt, chọn hàng hiệu nổi tiếng và chỉ kết bạn với người có "gu" giống mình.
Ngon nhưng cũng phải tốt cho sức khỏe
Trong một phân tích mới đây về xu hướng tiêu dùng ở Việt Nam, Công ty Customer Insights (CI) nhận xét, càng ngày người ta càng quan tâm hơn đến vấn đề sức khỏe. Điều này thể hiện rõ ở những người có mức thu nhập trên 5 triệu đồng/tháng. Giám đốc khách hàng của CI, cô Denise Mullett, nói rằng những người có thu nhập khá ở hai đô thị lớn là TPHCM và Hà Nội rất chú ý đến dinh dưỡng, ăn kiêng, dành thời gian luyện tập thể dục, cũng như các chương trình kiểm tra sức khỏe định kỳ hàng năm. Cách đây vài năm, một kết quả khảo sát của Công ty Taylor Nelson Sofres trên 1.200 người, sinh sống ở TPHCM và Hà Nội, cho thấy có đến 85% người được phỏng vấn trả lời rằng sức khỏe đối với họ còn quan trọng hơn cả sự giàu có.
Tổng giám đốc của một công ty nước giải khát lớn ở Việt Nam, cho rằng không giống như một số nước châu Á khác, ngoài chuyện ăn ngon, người Việt còn chú ý đến việc ăn uống sao có lợi cho sức khỏe. Theo ông, trước đây thông điệp của các nhà sản xuất thực phẩm gửi đến người tiêu dùng là "đây là sản phẩm tốt cho bạn". Nhưng nay, thông điệp này đã thay đổi: "Sản phẩm này tốt hơn cho sức khỏe của bạn".
Nhận xét này không phải là không có cơ sở. Đầu năm nay, Công ty CI khảo sát người tiêu dùng đã mua thức uống gì trong vòng 24 giờ qua. Cô Denise Mullett cho biết trong số 6.144 người
được phỏng vấn, 23% trả lời họ mua trà, 20% mua nước đóng chai, 15% mua nước trái cây, 8% mua sữa đậu nành; số còn lại mua sữa, nước ngọt có ga, bia, cà phê…
Khảo sát của Công ty ACNielsen về xu hướng tiêu dùng của giới trẻ Việt Nam thực hiện trên 1.500 người ở TPHCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ và Nha Trang cho thấy ngày càng có nhiều người uống nước trái cây và nước đóng chai. Có lẽ sự mở rộng sản xuất sang lĩnh vực nước đóng chai của một số công ty thực phẩm trong thời gian gần đây cũng không ngoài mục đích đáp ứng nhu cầu này.
Ham vui
Không cần phải khảo sát cũng thấy rằng trong giới trẻ ngày càng nhiều người thích trò chơi điện tử để giải trí hơn là xem truyền hình. Điều này cũng ít nhiều mang lại cơ hội mới cho các nhà làm quảng cáo trên thế giới. Ở Mỹ, một số hãng quảng cáo cho McDonald's, Coca-Cola, Pepsi, Nestle hay Volvo đã bắt đầu cuộc đua tìm cách đưa các sản phẩm vào quảng cáo trong các trò chơi điện tử. Còn sớm để kết luận rằng điều này sẽ tạo nên một xu hướng mới cho ngành quảng cáo trong tương lai, nhưng dường như người ta đang tiến hành các đợt thử nghiệm để đo lường xem bao lâu và bao nhiêu lần người chơi nhận biết các thương hiệu trong các trò chơi điện tử của họ.
Nếu những cách quảng cáo này phát triển trên thế giới, sớm muộn rồi cũng sẽ đến Việt Nam. Điều này cũng giống như hình thức quảng cáo thông qua các chương trình trò chơi truyền hình đã nở rộ từ hai năm nay. Gần đây, khi đưa ra lời khuyên cho các doanh nghiệp nên chọn kênh truyền thông nào để quảng cáo sản phẩm, các công ty nghiên cứu thị trường đã không quên nhắc đến các chương trình "game show". Chẳng hạn như khi đưa ra lời khuyên cho các công ty về việc chọn kênh quảng cáo cho giới tiêu dùng trẻ ở Sài Gòn, ngoài việc nêu tên một số tờ báo, Công ty ACNielsen đã giới thiệu chương trình Nốt nhạc vui.
Theo kết quả khảo sát của Công ty CI, Nốt nhạc vui là chương trình trò chơi truyền hình được yêu thích nhất ở TPHCM. Theo sau là các chương trình Trúc xanh, Rồng vàng, Vui cùng Hugo. Dẫn đầu các "game show" ở Hà Nội là Hãy chọn giá đúng.
Bất cứ nhà sản xuất nào cũng đều muốn hiểu sâu sắc khách hàng của mình. Vài con số thống kê, đôi điều phân tích như trên chưa đủ để tác động đến một quyết định kinh doanh nào. Nhưng dù sao cũng có thể có chút hữu dụng trong kinh doanh: "Bán cái người ta cần, chứ không phải bán cái mình có".
Theo TBKTSG