Đọc bài "Tiến thoái lưỡng nan" của Nguyên Nhung trong mục Sổ tay quản trị trên TBKTSG ngày 17-3-2005, tôi thấy bứt rứt, khó chịu. Một bài học đắt giá cho những doanh nhân trẻ như chúng tôi. Nói gì thì nói, công ty B và anh giám đốc trẻ đã thất bại trong việc tung ra sản phẩm và mất khoản chi phí quảng cáo mà không hiệu quả. Lỗi do ai?

Tôi đã đọc mẩu quảng cáo cho sản phẩm đánh bóng bàn ảo này. Thật lòng tôi cũng muốn mua sản phẩm này cho hai thằng cháu trai vì nó vừa mới lạ, vừa mang tính thể thao, dù biết rằng sẽ không cuốn hút bằng những phim siêu nhân, trò chơi vi tính. Rồi do bận công việc tôi lại quên… Nhưng rõ ràng chiếc máy này cũng gây được sự chú ý đấy chứ!

Trong bài "Tiến thoái lưỡng nan" có đề cập đến sai lầm là không nghiên cứu thị trường, không xác định đối tượng khách hàng, thuê nhầm chỗ làm marketing và chọn sai phương cách quảng cáo. Nhưng theo tôi, sai lầm lớn nhất là chọn sai sản phẩm.

Có những việc ta cảm thấy thường tình, hơi rườm rà nhưng nếu thiếu đi lại trở thành… vô duyên. Bạn đã khi nào đánh cờ tướng với máy vi tính chưa? So với việc đánh cờ cùng người thật, khác nhau nhiều lắm. Những ánh mắt thăm dò của đối phương khi xuất chiêu; những lời khích tướng; những tiếng lốc cốc trên bàn cờ… Ngoài ra, còn những lời tâm sự, chia sẻ giữa hai người bạn già hay giữa hai thế hệ cũng đều rất thú vị. Đánh bóng bàn cũng thế. Những cú bắt tay giao kèo so tài để "cá độ" một cữ cà phê hay bữa nhậu; được biểu diễn trước nhiều người đẹp; rồi những tiếng vỗ tay tán thưởng sau pha bóng hay… Tất cả đều là những thứ không thể thiếu để tạo nên "men say" với loại hình thể thao này. Có thể là ý muốn đón đầu thị trường, hay tính độc đáo của sản phẩm làm cho anh giám đốc trẻ nghĩ là ngon ăn. Nhưng anh đã quên mất một điều là "văn hóa thói quen" của một cộng đồng cũng rất quan trọng.

Câu chuyện này làm tôi nhớ lại một sai lầm của chính mình trong việc bắt mạch tâm lý khách hàng, khi thực hiện Hội thi Ẩm thực phương Nam trên Đài Truyền hình Vĩnh Long. Ý kiến của tôi là cho các thí sinh 12 tỉnh ĐBSCL dự thi một món ăn dân dã, truyền thống và tôi tin chắc rằng công chúng sẽ hưởng ứng. Nhưng một phó giám đốc đài khuyên rằng nên mở rộng thêm các món ăn khắp mọi miền thế giới. Tôi hơi tự ái nhưng bị thuyết phục bởi lập luận: người dân ĐBSCL đã quá quen với cá lóc hấp bầu, bông bí chiên giòn... Tôi giật mình nghĩ lại, thì ra mình là dân Sài Gòn, thường đi tìm các món ăn dân dã nên thấy quý… Thế là tôi đổi thành Ẩm thực bốn phương và hội thi đã thành công ngoài dự kiến.

Máy đánh bóng bàn ảo có thể là phát minh lạ của xứ người nhưng khi đến Việt Nam, mọi người lại thờ ơ, lạnh nhạt cũng có thể vì những điều tương tự như thế.

Có một kinh nghiệm mà tôi cũng muốn chia sẻ với vị giám đốc trẻ nữa. Trước đây, khi trên ti vi và báo chí quảng cáo máy tập thể hình đa năng, mọi người đổ xô đi tìm mua vì tính đa dụng của nó. Đến các cửa hàng, nhân viên bán hàng hẹn hai tuần sau mới có và muốn mua thì phải đặt cọc. Thì ra, họ quảng cáo trước, nghiên cứu nhu cầu thị trường rồi mới nhập máy về. Đây là cách làm hay mà chúng ta nên học hỏi, thiết nghĩ sẽ góp phần hạn chế được rủi ro.

Đôi điều chia sẻ, mong nhận được sự đồng cảm.