Thông tin này đã được Vụ trưởng Chính sách thị trường trong nước (Bộ Thương mại) Hoàng Thọ Xuân đưa ra sáng nay tại buổi tọa đàm về "Xây dựng và phát triển hệ thống phân phối" ở Hà Nội. Theo ông Xuân, những nhà phân phối hàng hoá lớn được lựa chọn sẽ là các doanh nghiệp chuyên ngành, được tổ chức theo hệ thống lưu thông thông suốt. Trong đó, có các đơn vị trung gian và mạng lưới thu gom, bán lẻ tại cơ sở như Tổng công ty Thép, Tổng công ty Xi măng, Tổng công ty Lương thực. Ngoài ra, các doanh nghiệp phân phối tổng hợp cũng sẽ được tổ chức thành mạng lưới rộng rãi và đa dạng, gồm các đơn vị kinh doanh thương mại trên cùng địa bàn, tạo thành trung tâm phân phối lớn như Tổng công ty Thương mại Sài gòn, Tổng công ty Thương mại Hà Nội.

Tại buổi tọa đàm, Thứ trưởng Thương mại Phan Thế Ruệ cho rằng, để thực hiện cam kết gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới, trong thời gian tới VN sẽ phải mở cửa thị trường bán lẻ, cho phép các tập đoàn phân phối lớn của thế giới với tiềm lực tài chính, kỹ năng quản lý, công nghệ tới làm ăn. Do vậy, việc cấp bách hiện nay là phải xây dựng và phát triển một hệ thống phân phối hiệu quả.

Thứ trưởng Phan Thế Ruệ nhận xét, thời gian qua, nhiều doanh nghiệp trong nước đã rất lúng túng trong quá trình phân phối và điều tiết hàng hoá. Trong năm 2003-2004, thị trường thép đã xảy ra nhiều biến động, giá tăng đột biến và tác động không nhỏ tới hoạt động của các ngành khác. Thực tế này có nguyên nhân từ chính việc tổ chức hệ thống phân phối sản phẩm chưa tốt, mức độ chi phối của nhà sản xuất tới các nhà phân phối chưa cao, khả năng kiểm soát việc lưu thông hàng hoá và giá bán tới người tiêu dùng bị hạn chế.

Hiện cả nước có khoảng 170 siêu thị, trung tâm thương mại và hơn 600 của hàng tự chọn. Tuy nhiên, quy mô kinh doanh còn nhỏ lẻ, manh mún, doanh số của siêu thị lớn nhất VN hiện nay cũng chỉ đạt khoảng 200 tỷ đồng/năm.

Tổng giám đốc Liên hiệp HTX Thương mại TP HCM (Saigon Co.op) Nguyễn Ngọc Hoà cho rằng, việc mở cửa thị trường cho các tập đoàn bán buôn và bán lẻ thế giới đặt các doanh nghiệp VN trước tình thế cạnh tranh không cân sức. Các tập đoàn phân phối nước ngoài có lợi thế hơn hẳn do họ từng hoạt động trong lĩnh vực phân phối trước VN hàng chục năm. Họ có quá trình tích lũy vốn, tích lũy kinh nghiệm, có thế mạnh của hệ thống toàn cầu với nhiều phương thức, loại hình kinh doanh và có thương hiệu mạnh.

Trao đổi với VnExpress, Phó tổng giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu Intimex Nguyễn Văn Tạo cho rằng, các doanh nghiệp VN có lợi thế là được hoạt động trên "sân nhà" với "khán giả nhà". Điều đó giúp doanh nghiệp hiểu rõ thị hiếu, xu hướng và tập quán mua sắm của người tiêu dùng VN. Để cạnh tranh hiệu quả và không bị thua trên sân nhà, ông Nguyễn Ngọc Hoà kêu gọi các doanh nghiệp VN liên kết, hợp tác chặt chẽ với nhau. Ngoài ra, cũng cần phải có một chiến lược tăng tốc về đầu tư. "Đó không chỉ đơn thuần là việc xây dựng các cửa hàng, siêu thị mà còn bao gồm cả khu vực "hậu cần" như nhà kho, hệ thống điện toán để phục vụ mục đích phân phối hiệu quả", ông Hoà nói.

Ngay từ bây giờ, nhiều doanh nghiệp đã lên kế hoạch tăng tốc cho mình. Ông Hoàng Văn Tạo cho biết, trong thời gian tới, Intimex sẽ thiết lập một hệ thống siêu thị và trung tâm thương mại 3 cấp tại Hà Nội và một số tỉnh thành trong cả nước. Hệ thống siêu thị và cửa hàng tự chọn sẽ gắn kết với nhau thành chuỗi với kênh phân phối hàng hoá từ một trung tâm chung của công ty. Đại diện Công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA) cũng tiết lộ, giai đoạn 2005-2010, SATRA sẽ thực hiện tích tụ và tập trung vốn, chuyên môn hóa sâu và hợp tác hóa rộng, làm nền tảng cho việc từng bước chuyển đổi từ Tổng công ty Nhà nước (theo mô hình công ty mẹ - con) sang tập đoàn kinh tế.