Có thể nói khuyến mãi đã trở thành "một phần hơi thở của cuộc sống" thời cạnh tranh, khi mặt hàng nào không khuyến mại thì khó mà hút khách, vì vậy không lạ khi các nhà sản xuất thi nhau tung ra các chương trình khuyến mại. Chỉ có điều là, hoạt động khuyến mại ở ta tuy sôi nổi, tưng bừng nhưng lại cũng còn vô cùng... bát nháo!

Thực tế là hiện nay, bên cạnh những hoạt động khuyến mại lành mạnh, kích thích tiêu thụ hàng hoá vẫn có không ít người tiêu dùng đã phải thất vọng, thậm chí cả khiếu kiện những khuyến mại không đàng hoàng. Điều đáng lưu tâm là dù khuyến mại có làm bậy cũng chưa có chế tài xử phạt! Ông Đỗ Quang Đạt, phụ trách Văn phòng khiếu nại của người tiêu dùng Việt Nam bức xúc nói: "Văn phòng chúng tôi nhận được rất nhiều đơn khiếu nại, phản ánh về việc khuyến mại không trung thực. Riêng năm 2003, có khoảng 500 vụ khách hàng khiếu nại xung quanh các vấn đề chất lượng, dịch vụ khuyến mại".

Ông Đạt cho biết phần lớn các vụ khiếu nại đều xoay quanh vấn đề khuyến mại không trung thực. Mới đây, ông Nguyễn Thanh Việt, tại 377/3, tổ 11, ấp Bàu Tre, xã Tân An Hội, huyện Củ Chi Tp.HCM, đã rất háo hức chờ đợi giải khuyến khích mà ông trúng thưởng khi tham dự chương trình khuyến mại "Vui hè khám phá dược Hậu Giang" trên website của Xí nghiệp. Nhưng rồi ông chờ mãi mà vẫn không nhận được giải thưởng và cũng không nhận được email phản hồi từ phía Xí nghiệp.

Bức xúc, ông viết thư phản ánh đến cơ quan thông tin đại chúng thì được bà Phạm Thị Việt Nga, Giám đốc Xí nghiệp giải thích: "Sau khi kết thúc chương trình, công bố kết quả, chúng tôi đã chuyển quà trực tiếp đến người trúng thưởng. Riêng trường hợp của ông Việt, chúng tôi đã gửi quà đến chi nhánh Tp.HCM để trao nhưng do nhân viên giao nhận quà không tìm được địa chỉ, cũng không báo cáo về Xí nghiệp nên đã dẫn đến sự cố này".

Một nội dung khiếu nại khác khá phổ biến như trường hợp của ông Huỳnh Lê Tân, ngụ tại 1204 Hiệp Nhất, phường 4, quận Tân Bình về vấn đề khuyến mại không trung thực. Ông Tân kể lại mà giọng vẫn đầy tức giận: "Tôi thấy trước cửa hàng ML Men Style có treo băng rôn giảm giá 10% kèm quà tặng có giá trị. Tôi vào chọn được 1 quần vừa ý, cửa hàng nói nếu mua thêm 1 áo nữa sẽ được tặng nón và cà vạt. Tôi mua thêm 1 áo nữa để được quà tặng. Khi tính tiền, nhân viên cửa hàng không giảm giá như băng rôn. Tôi thắc mắc thì nhân viên nói mua từ 500.000 đồng trở lên mới được giảm giá (?)".

Đem chuyện này đến Cửa hàng ML Men Style ở số 497 CMTT phường 13, quận 10, Tp.HCM chất vấn, thì được chị Lê Cẩm Thuý, đại diện cửa hàng trả lời: "Cửa hàng chúng tôi đã cử nhân viên đến nhà khách hàng để nhận lỗi, hai bên có sự giải quyết ổn thoả. Nhân viên chúng tôi đã nhận thiếu sót trong việc giảm giá lúc treo băng rôn (?)".

Đấy chỉ là những trường hợp khá nhẹ nhàng bởi giá trị khuyến mại không lớn, còn có khá nhiều trường hợp khách hàng trúng thưởng với giá trị lớn nhưng lại được nhà sản xuất trả lời là... nhầm hoặc không hợp lệ! Lúc ấy, người tiêu dùng chỉ còn cách bấu víu là gửi đơn khiếu nại đi khắp nơi, từ Hội bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam đến các cơ quan thông tin đại chúng. Kết quả ra sao thì cũng phải đợi... dài cổ và không nhiều người trong số họ tìm được lẽ công bằng. Đơn giản bởi vì hoạt động khuyến mại ở ta chưa có một chế tài để quản lý.

Hiện nay, thông thường, khi nhà sản xuất muốn thực hiện một chương trình khuyến mại thì phải trình Cục xúc tiến thương mại, Bộ Thương mại hoặc phòng xúc tiến thương mại thuộc các sở thương mại toàn bộ nội dung chương trình khuyến mại của mình. Khi được Cục hoặc phòng này chấp thuận, chương trình sẽ được thực hiện. Tuy nhiên, qua nghiên cứu một số các chương trình khuyến mại trình duyệt như trên, có thể thấy không hề có cam kết hay điều khoản gì về việc nhà sản xuất sẽ chịu trách nhiệm như thế nào nếu không thực hiện đúng chương trình khuyến mại của mình. Trong khi đó, do chưa có luật hay văn bản pháp luật nào quy định về hoạt động này nên trách nhiệm quản lý cao nhất thuộc về Bộ thương mại và các sở thương mại.

Xuất phát từ thực tế này, nhiều ý kiến cho rằng trong khi chờ đợi sự ra đời của các văn bản pháp luật thì các đơn vị quản lý Nhà nước trên cần có chế tài quản lý các hoạt động khuyến mại chặt chẽ hơn. Có thể dùng hình thức phạt tiền hoặc cấm nhà sản xuất tổ chức khuyến mại nếu sự lừa dối khách hàng đến mức trầm trọng... người tiêu dùng hy vọng sắp tới dự Luật cạnh tranh sẽ được Quốc hội xem xét và thông qua cũng như hy vọng các cơ quan quản lý Nhà nước có liên quan sẽ sớm vào cuộc.

Theo vneconomy