Trong sạch

Trong những năm 1960, Singapore phải thừa hưởng một bộ máy chính quyền tham nhũng do chế độ thực dân để lại. Thủ tướng Lý Quang Diệu khi đó đã đề ra ngay đạo luật chống tham nhũng.

Để thực hiện hiệu quả đạo luật này, Ủy ban Công chức được trao quyền lực rộng lớn trong việc điều tra các loại tài khoản của bất kỳ công chức nào. Ban điều tra các trường hợp tham nhũng cũng được thành lập và có trụ sở tại Văn phòng thủ tướng. Ban này có quyền kiểm tra sổ sách tài chính của vợ, con và họ hàng của tất cả các công chức bị nghi ngờ tham nhũng.

Thậm chí một công chức quá cố cũng được coi là tham nhũng nếu trong sáu năm đến khi quá cố, công chức đó sở hữu các tài sản mà nguồn gốc của nó không được giải thích thỏa đáng.
Một nhân tố quan trọng đóng góp cho thành công của chiến dịch chống tham nhũng là bản thân giới lãnh đạo của Singapore không tham nhũng. Các tập đoàn nước ngoài đến tìm hiểu kinh doanh tại Singapore cũng khó có cơ hội gặp gỡ trực tiếp các quan chức cao cấp trong bộ máy công quyền của Singapore.

Từ năm 1994, lương của bộ trưởng hoặc các vị trí tương ứng được xem xét hằng năm và được định mức bằng lương trung bình của bốn người hưởng lương cao nhất trong sáu ngành nghề hàng đầu ở Singapore là kế toán, ngân hàng, kỹ sư, luật, công ty đa quốc gia, xí nghiệp sản xuất trong nước.

Ví dụ lương hằng tháng của bộ trưởng bậc cao nhất tại Singapore là khoảng trên 30.091 đôla Singapore (18.400 USD), trong khi lương cao nhất của người đồng nhiệm tại hệ thống công chức liên bang Hoa Kỳ là 7.500 USD/tháng. Thủ tướng Lý Quang Diệu trước đây thường đùa rằng mình là thủ tướng được trả lương cao nhất nhưng lại là thủ tướng nghèo nhất ở châu Á. Ý nói quan chức ở đây không có khoản thu nhập nào khác ngoài lương.

Hiệu quả

Bộ máy công chức của Singapore là sự kết hợp của mô hình công chức Anh và Nhật Bản thời Minh Trị (1886-1912). Theo mô hình này, các yếu tố quyết định sử dụng và đề bạt cán bộ là trình độ, học thức và tầm nhìn. Nguyên Thủ tướng Lý Quang Diệu, Phó thủ tướng Goh Keng Swee, Thủ tướng Goh Chok Tong, Thủ tướng Lý Hiển Long và Bộ trưởng Ngoại giao George Yeo hiện nay là những ví dụ rõ ràng của mô hình này.

Tất cả đều được đào tạo tại các trường đại học lớn như Cambridge, Harvard, Oxford và LSE. Lý Quang Diệu trở thành thủ tướng lúc 35 tuổi. Goh Chok Tong trở thành bộ trưởng thương mại lúc 38 tuổi, Lý Hiển Long làm phó thủ tướng lúc 38 tuổi. Bộ trưởng George Yeo trước đây bước vào nội các với chức vụ bộ trưởng tài chính khi ông 34 tuổi.

Yếu tố quan trọng khác đảm bảo tính hiệu quả của bộ máy là ranh giới rõ ràng giữa bộ máy chính trị và bộ máy công quyền. Mặc dù Đảng Hành động nhân dân (PAP) đóng vai trò quan trọng trong việc đưa ra đường lối phát triển chung của đất nước, nhưng đảng hiếm khi can thiệp vào các hoạt động điều hành đất nước. Điều đó đảm bảo sự độc lập trong hoạt động giữa đảng và chính quyền.

Về trách nhiệm, các bộ trưởng phải chịu trách nhiệm trước quốc hội về các quyết định của các vụ trực thuộc bộ. Cấp dưới chịu trách nhiệm trước bộ trưởng, nhưng bộ trưởng phải là người chịu trách nhiệm đối với các chính sách của bộ. Chính sách sai và để lại hậu quả lớn thì bộ trưởng phải từ chức.

Cầu thị

Một thế mạnh của bộ máy công quyền tại Singapore là sẵn sàng học tập kinh nghiệm của các nước khác. Trong những năm đầu sau độc lập, Singapore xây dựng chính sách quốc phòng dựa trên mô hình của Israel và Thụy Sĩ. Sau này, Singapore xây dựng chính sách đào tạo kỹ thuật của CHLB Đức, chính sách kiểm soát chất lượng và ngăn ngừa tội phạm của Nhật, chính sách hàng không của Hà Lan, chính sách quản lý chi tiêu công của các nước tiên tiến trong Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD).

Trong những năm 1970, giải thích cho những yếu kém kinh tế của các nước đang phát triển ở châu Phi, châu Mỹ Latin, các nhà kinh tế cho rằng các nước này kém phát triển do thi hành chính sách sai. Thay vì mở cửa và tự do hóa thương mại như Singapore, các nước này thực hiện chính sách đóng cửa và sản xuất thay thế nhập khẩu.

Cuối những năm 1980, các nước đang phát triển này chuyển mạnh sang thực hiện chính sách tự do thương mại giống như Singapore. Tuy nhiên, đến những năm 1990, tình hình kinh tế của những nước này vẫn không sáng sủa hơn là bao.

Câu trả lời là cho dù chính sách có đúng, nhưng nếu một bộ máy công quyền không hiệu quả, không trong sạch và không liên tục hoàn thiện thì chính sách mở cửa đúng sẽ được thực hiện sai. Điều này có thể dẫn đến tình trạng phụ thuộc bên ngoài, tham nhũng, kém hiệu quả, bất ổn định về xã hội và chính trị ở bên trong.

Sáu bài học trị nước của ông Lý Quang Diệu

1. Luôn nhất quán. Chính sách phải nhất quán nhưng không được cứng nhắc để giành được sự tin tưởng của người dân. Thế hệ lãnh đạo tới phải kế thừa sự tin cậy chứ không được tạo ra sự bất tín

2. Đảm bảo trong sạch. Khi phát hiện một công chức tham nhũng hoặc không trung thực, công chức đó phải bị thải hồi ngay lập tức.

3. Không chạy theo các chính sách dân túy. Các nhà lãnh đạo cần sẵn sàng đưa ra các chính sách có thể không được lòng người dân ngay lập tức nhưng lại mang lại lợi ích lâu dài cho họ.

4. Phân bổ lợi ích hợp lý. Chính phủ tin rằng chính sách bình quân chủ nghĩa là khó khả thi. Do đó lợi ích phải được phân bổ dựa trên kết quả hoạt động. Nhưng người lao động không nên bị tước đoạt quyền được chia sẻ lợi ích công bằng.

5. Cố gắng thành công. Nếu như các nhà lãnh đạo đã nỗ lực hết mình song vẫn không thành công, lịch sử sẽ tha thứ cho họ. Nhưng nếu thất bại do họ không cố gắng hết mình thì lịch sử sẽ chê trách họ.

6. Thể hiện quan điểm rõ ràng trước công chúng. Đừng bao giờ bộc lộ quan điểm không rõ ràng trước nhân dân. Các nhà lãnh đạo phải luôn giải quyết những bất đồng trong nội bộ và không bao giờ thể hiện sự mâu thuẫn đó công khai trước nhân dân.

Theo Tuổi trẻ