
Ông Ngô Văn Thoan, Cục trưởng Xúc tiến thương mại nhận xét khuyến mại trong dịp cuối năm đang diễn ra sôi động và dường như trở thành một thứ văn hóa bán hàng. Tuy nhiên, bên cạnh hiệu ứng kích thích tiêu dùng, nhiều chương trình có dấu hiệu sai phạm, ảnh hưởng xấu đến văn minh thương mại.
Qua tổng hợp của Sở thương mại TP HCM, hoá mỹ phẩm, dược phẩm, thức uống có cồn, sản phẩm điện tử, thực phẩm chế biến chiếm tuyệt đại đa số các chương trình khuyến mại. Hình thức phổ biến nhất là rút thăm trúng thưởng (không có quy định trong Luật), ngoài ra là quà tặng, giảm giá... Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, liên doanh, công ty nước ngoài khuyến mại qua đại lý nhập khẩu bán hàng (là doanh nghiệp VN) chiếm tỷ lệ từ 67%-75%. Các doanh nghiệp sản xuất hóa mỹ phẩm và công ty dược nước ngoài hầu như khuyến mại liên tục không ngừng. Trước sức ép từ các đối thủ giàu tiềm lực tài chính, nhiều doanh nghiệp VN buộc phải tham gia cuộc chơi để thu hút thêm khách hàng.
Cũng theo nhận xét của Sở, đã xuất hiện các chương trình khuyến mại quảng cáo giành giựt khách hàng, cạnh tranh không lành mạnh thông qua khuyến mại liên tục. Cơ quan chức năng đã phát hiện xử lý nhiều hoạt động siêu khuyến mại với ý đồ lừa gạt khách hàng trắng trợ như trường hợp của Công ty Nhã Hoa, Sinh Lợi hoặc quảng cáo sai sự thật , phóng đại, bán giá vượt gấp nhiều lần giá trị thật của hàng hóa của doanh nghiệp Lô Hội, Vision.
Trong một cuộc họp mới đây, Cục Xúc tiến Thương mại, thừa nhận có nhiều chương trình khuyến mại quảng cáo rầm rộ song không đăng ký với cơ quan nhà nước và cũng không hề được cấp phép. Các chương trình này thường sử dụng chiêu thức đưa ra phần thưởng với trị giá rất lớn để thu hút người tiêu dùng, nhưng sau đó thu xếp để không có người trúng giải, hoặc nếu có thì cũng bị coi là "không hợp lệ". Càng đến gần Tết tình trạng này càng xuất hiện nhiều.
Theo ông Thoan, năm 2003, số lượng các chương trình khuyến mại được Cục cấp phép khoảng 140, năm 2004 tăng lên 185 chương trình. Tuy nhiên, các chương trình khuyến mại thực hiện trên thực tế lớn hơn nhiều so với các chương trình có đăng ký. Chỉ tính riêng 8 tháng đầu năm 2004, TP HCM đã có 725 chương trình khuyến mại đăng ký với giá trị giải thưởng 194 tỷ đồng và theo tính toán của Sở thương mại thành phố thì số lượng các chương trình đăng ký chỉ chiếm khoảng 50% các chương trình khuyến mại diễn ra trên địa bàn.
Theo đại diện Sở thương mại TP HCM, việc kiểm tra kiểm soát các hoạt động khuyến mại là hầu như không thể thực hiện được trong tình trạng số lượng doanh nghiệp tham gia quá nhiều, phạm vi, hình thức khuyến mại đa dạng trong lúc cán bộ quản lý ít, quy định không rõ ràng.
Chia sẻ quan điểm trên, Phó giám đốc Sở thương mại Hà Nội Nguyễn Phương Nam cho rằng, một trong các nguyên nhân khiến tình trạng khuyến mại vượt khỏi tầm kiểm soát của các cơ quan chức năng là các văn bản quy định nhiều song chưa đầy đủ thống nhất và chính xác. Nghị định 32 của Chính phủ và thông tư 17 của Bộ thương mại chỉ quy định cụ thể đối với 6 hình thức khuyến mại trong khi đó trên thực tế còn rất nhiều hình thức khác.
Để kịp thời chấn chỉnh hoạt động khuyến mại và ổn định thị trường, Cục xúc tiến thương mại đang phối hợp với một số lực lượng chức năng như Cục quản lý thị trường quản lý chặt chẽ hơn hoạt động này, đặc biệt là thời gian trước Tết Nguyên đán. Một mặt, tăng cường quản lý hoạt động cấp phép bằng cách yêu cầu doanh nghiệp khi đăng ký tổ chức chương trình khuyến mại phải nêu rõ điều kiện đăng ký và nội dung chương trình, mặt khác rà soát, giám sát quá trình thực hiện của doanh nghiệp. "Với những giải thưởng không có người trúng, Cục khuyến khích doanh nghiệp đưa vào các quỹ từ thiện... Về phần người tiêu dùng, để tránh bị xâm phạm quyền lợi, cần nâng cao nhận thức trong việc tìm hiểu và tham gia các chương trình khuyến mại", ông Thoan khuyến cáo.
Còn Sở thương mại TP HCM thì đề xuất chia hoạt động khuyến mại làm 2 nhóm: Nhóm khuyến mại không có điều kiện như giảm giá, dùng thử, tặng quà chỉ cần gửi thông báo, cơ quan quản lý đóng dấu xác nhận vào văn bản của doanh nghiệp là đủ. Với nhóm khuyến mại có điều kiện như rút thăm sổ xố, tích luỹ điểm mua hàng với trị giá giải thưởng lớn và đối tượng tham gia rộng, cần có xác nhận của cơ quan quản lý về tính hợp pháp của chương trình và hàng hóa khuyến mại, đồng thời có những hình thức chế tài khi có những dấu hiệu gian dối. Doanh nghiệp thực hiện khuyến mại ở địa phương nào thì chỉ thông báp với địa phương đó để tiện quản lý, không nhất thiết phải xin phép Bộ Thương mại như hiện nay.
Theo vnexpress