
Hai năm trước đây, Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) đã trở thành doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên chi đến 4 triệu đô-la Mỹ để đăng quảng cáo đều đặn trong một thời gian dài trên kênh truyền hình Mỹ CNN và tuần báo Time với thông điệp "Bringing Vietnamese culture to the world" (Mang văn hóa Việt Nam ra thế giới).
Nhưng vì nhiều lý do khác nhau, không phải doanh nghiệp Việt Nam nào cũng đi theo con đường ấy.
Cái khó của doanh nghiệp phía Bắc
Giám đốc truyền thông của Công ty TNHH Quảng cáo Việt Ba, bà Quách Thu Thủy, nói rằng hoạt động quảng cáo của các doanh nghiệp phía Bắc có những "mâu thuẫn". Các doanh nghiệp tư nhân hầu hết đều nhận ra sức mạnh của quảng cáo trong việc quảng bá hình ảnh và tiêu thụ sản phẩm, nhưng đều gặp khó khăn về kinh phí. Còn đa phần các doanh nghiệp lớn của Nhà nước có thể thu xếp được kinh phí nhưng lại không quảng cáo do chưa nhận thức được tầm quan trọng của nó.
"Hầu hết các doanh nghiệp phía Bắc vẫn coi tiền chi cho quảng cáo là một chi phí chứ không phải là tiền đầu tư", bà Thủy nói.
Vì vậy, theo bà, vẫn còn nhiều doanh nghiệp dịp cuối năm, thấy chưa giải ngân hết như dự kiến, mới nghĩ đến việc chi cho quảng cáo. Loại doanh nghiệp này chưa quan tâm đến chất lượng quảng cáo mà chỉ quan tâm nhiều hơn đến giá cả hợp lý kèm theo các điều kiện giảm giá ưu đãi.
"Nhiều doanh nghiệp vẫn chỉ muốn chi 5 triệu đồng cho một quảng cáo trên một tờ báo phát hành được 1 vạn bản, trong khi lại từ chối mức giá 7 triệu cho một tờ báo có lượng phát hành gấp ba lần ở cùng một đối tượng độc giả", bà nói thêm.
Một trong những nguyên nhân của tình trạng này, theo bà, là do những người phụ trách quảng cáo ở không ít các doanh nghiệp phía Bắc chưa hiểu sâu sắc tác dụng của quảng cáo.
Và điều này dẫn đến một hệ quả khác: các công ty quảng cáo chuyên nghiệp rất khó thuyết phục các doanh nghiệp này chi khoản ngân sách kha khá từ đầu năm một cách có chủ đích cho cả năm quảng cáo. Một lý do khác là các doanh nghiệp phía Bắc vẫn còn lạ lẫm trước mức phí tương đối cao do các công ty quảng cáo đề nghị.
Một đặc điểm nữa trong hoạt động quảng cáo của các doanh nghiệp phía Bắc là thiếu tập trung vào đối tượng mục tiêu, mà nhiều lúc là vì "quan hệ".
Một cán bộ của phòng thông tin - tuyên truyền của một ngân hàng quốc doanh lớn có trụ sở tại Hà Nội cho biết, dịp Tết năm nay, ngân hàng này quyết định chi 350 triệu đồng để quảng cáo trên gần 20 tờ báo ở Hà Nội và là những tờ báo "có quan hệ".
"Đây là khoản chi thêm vì trong năm, mỗi khi đưa ra sản phẩm mới, chúng tôi đều đã có kế hoạch chi tiết cho các chương trình quảng cáo sao cho ấn tượng và hiệu quả rồi", cán bộ này nói.
Bắt đầu chuyên nghiệp
Tuy nhiên, trong vài năm gần đây, không ít doanh nghiệp lớn của Nhà nước đã nhận ra nếu không đầu tư cho quảng cáo, sẽ mất thị phần, nhất là những công ty sản xuất hàng tiêu dùng.
Công ty May 10 sau nhiều năm say sưa với thành tích xuất khẩu áo sơ mi, quay lại thị trường nội địa đã thấy tràn ngập sơ mi cao cấp của Việt Tiến, Nhà Bè từ Tp.HCM ra. May 10 đã quyết định thuê một công ty quảng cáo chuyên nghiệp xây dựng các giải pháp về thị trường để xác định rõ đâu là điểm yếu, điểm mạnh của sản phẩm May 10 so với các đối thủ cạnh tranh khác.
Tổng công ty Bưu chính Viễn thông Việt Nam cũng được các công ty quảng cáo chuyên nghiệp đánh giá là một trong những doanh nghiệp đã chi nhiều tiền cho hoạt động quảng cáo nhất, nhưng Công ty Viễn thông Quân đội (Viettel) lại là doanh nghiệp trong nước được đánh giá là có đội ngũ nhân viên quảng cáo được đào tạo bài bản.
"Viettel là một trong những doanh nghiệp trong nước đã bắt đầu chú trọng đến công tác đào tạo nhân viên tiếp thị, quảng cáo để có thể đàm phán với các công ty quảng cáo chuyên nghiệp nhằm đạt được mục đích của công ty", bà Thủy nói.
Thông điệp của Viettel phải rõ ràng và nhắm đến những khách hàng cụ thể, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó tổng giám đốc Viettel, nói: "Thông điệp không rõ, quảng cáo sẽ lãng phí ngay".
Rút kinh nghiệm từ hoạt động quảng cáo cho dịch vụ điện thoại đường dài VoIP, khi tung ra sản phẩm Viettel Mobile, Viettel đã biết cách khuếch trương thông điệp "098" đến với khách hàng bằng những cách thức chuyên nghiệp.
Dù chậm, hoạt động quảng cáo của các doanh nghiệp phía Bắc đang dần thay đổi và sự thay đổi này sẽ càng trở nên rõ rệt khi các doanh nghiệp buộc phải chấp nhận cạnh tranh khi thị trường mở cửa hoàn toàn.
Tổng giám đốc Vietnam Airlines Nguyễn Xuân Hiển cho biết Vietnam Airlines, trong năm 2005, được phép chi 0,8% doanh thu của hãng cho hoạt động quảng cáo ở "tất cả các mặt trận và loại hình". Với doanh thu dự kiến 20 ngàn tỉ đồng, số tiền quảng cáo được hãng chi trong năm 2005 này khoảng 100 tỉ đồng.
Giống như bất kỳ hãng hàng không nước ngoài nào, để xây dựng được một chương trình quảng cáo, Vietnam Airlines phải dựa vào những công ty quảng cáo chuyên nghiệp, thậm chí của nước ngoài, vì chỉ các công ty này mới có thể biến những ý tưởng thành hình ảnh tạo ấn tượng cho khách hàng tiềm năng.
Tuy nhiên, ông Hiển cũng thừa nhận kinh phí dành cho quảng cáo khoảng 80 tỉ đồng của Vietnam Airlines trong năm 2004 vừa rồi so với các hãng hàng không trong khu vực là một con số rất khiêm tốn.
Nếu hai năm trước đây, đường bay Việt - Mỹ còn đang "rộng mở" để cạnh tranh với tất cả các hãng hàng không thì việc Vietnam Airlines thực hiện các mẩu quảng cáo trên truyền hình như là cầu nối giữa Việt Nam với các nước được coi là phù hợp. Nhưng nay United Airlines đã khai thác tuyến bay thẳng giữa hai nước, Vietnam Airlines nếu giữ cách quảng cáo cũ thì người được hưởng lợi sẽ là United Airlines.
Theo TBKTSG