- Bộ vừa trình Thủ tướng đề nghị phê duyệt đề án thí điểm cổ phần hoá Vinaconex. Trong quá trình xây dựng đề án này, Bộ đã gặp những khó khăn gì, thưa ông?

- Vì là đề án thí điểm nên phải nghiên cứu kỹ lưỡng từng nội dung để đề xuất phương án giải quyết linh hoạt những vấn đề chưa có tiền lệ. Một trong những vấn đề đó là nguyên tắc và phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp trong điều kiện Vinaconex là một tổng công ty lớn, kinh doanh đa ngành, đa lĩnh vực, đã từng bước đa sở hữu với nhiều loại hình đơn vị thành viên trực thuộc.

Một khó khăn khác là việc xây dựng phương thức, cơ chế hoạt động, mô hình tổ chức của tổng công ty sau cổ phần hoá... Bản đề án đã được trình Thủ tướng Chính phủ thể hiện sự nhất trí cao của Ban chỉ đạo đối với những vấn đề cơ bản nói trên.

- Đề án đã đề xuất những nguyên tắc và phương pháp xác định giá trị doanh nghiệp như thế nào?

- Về nguyên tắc, giá trị doanh nghiệp để cổ phần hoá Vinaconex bao gồm giá trị tài sản của tổng công ty và các đơn vị thành viên hạch toán độc lập chưa thực hiện cổ phần hoá, cộng với giá trị và khả năng sinh lời của phần vốn tổng công ty đã đầu tư tại các công ty cổ phần, TNHH, liên doanh, cộng với giá trị tài sản vô hình như lợi thế kinh doanh, thương hiệu, giá trị quyền sử dụng đất.

Để xác định giá trị doanh nghiệp của Vinaconex tại thời điểm 1/1/2004, Bộ Xây dựng đã thống nhất để Vinaconex thuê 2 công ty kiểm toán độc lập có uy tín vào kiểm toán tổng công ty trước khi xác định giá trị doanh nghiệp. Theo kết quả của 2 công ty kiểm toán độc lập này, Vinaconex có tổng giá trị tài sản là gần 3.700 tỷ đồng (tăng so với sổ sách hơn 23 tỷ đồng); tổng giá trị phần vốn Nhà nước là 601 tỷ đồng. Giá trị lợi thế kinh doanh tạm tính là 3,1 tỷ đồng, giá trị thương hiệu là 3,5 tỷ đồng.

Xin lưu ý rằng sau khi Đề án được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, trên cơ sở các số liệu trên, giá trị doanh nghiệp (kể cả giá trị phần vốn Nhà nước tại tổng công ty) sẽ được điều chỉnh lại đến thời điểm 01/01/2005 trước khi bán cổ phần.

- Phương án bán, cơ cấu và giá bán cổ phần hoá Vinaconex sẽ được phân bổ ra sao?

- Theo đề án, cổ phần được bán cho đối tượng rộng rãi, bao gồm cán bộ công nhân viên tổng công ty, các đối tác chiến lược có quan hệ gắn bó lâu dài, hợp tác có hiệu quả hoặc có tiềm năng hợp tác tốt với tổng công ty, các nhà đầu tư khác trong và ngoài nước.

Cơ cấu cổ phần được thực hiện theo nguyên tắc Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối (trên 51% vốn điều lệ), số còn lại bán cho người lao động và các đối tượng khác. Giá bán cổ phần được thực hiện theo quy định của Nghị định 187: giá cổ phần bán cho cán bộ công nhân viên được hưởng ưu đãi giảm 40% so với giá đấu bình quân trên thị trường; giá cổ phần bán cho các đối tác chiến lược giảm tối đa không quá 20% so với giá đấu bình quân trên thị trường; giá cổ phần bán rộng rãi cho các nhà đầu tư (kể cả cán bộ công nhân viên tổng công ty và đối tác chiến lược) theo giá đấu thầu công khai.

Việc phát hành cổ phiếu lần đầu ra bên ngoài Vinaconex được tiến hành công khai, minh bạch, do 1 công ty chứng khoán có đủ tư cách pháp nhân, đủ năng lực thực hiện theo đúng qui định hiện hành của Nhà nước.

- Vinaconex sau khi CPH sẽ hoạt động theo mô hình tổ chức như thế nào, thưa ông?

- Sau khi cổ phần hoá, Vinaconex sẽ trở thành tổ chức kinh tế đa sở hữu, hoạt động đa ngành, đa lĩnh vực ở trong và ngoài nước, được tổ chức và hoạt động theo hình thức công ty mẹ - công ty con, trong đó công ty mẹ là công ty cổ phần Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối, hoạt động theo Luật Doanh nghiệp. Công ty mẹ vừa trực tiếp sản xuất - kinh doanh, vừa thực hiện đầu tư vốn vào các công ty con và các doanh nghiệp khác.

Các công ty con có thể bao gồm công ty TNHH 1 thành viên do công ty mẹ đầu tư 100% vốn, các công ty cổ phần, công ty TNHH nhiều thành viên, công ty liên doanh có cổ phần, vốn góp chi phối của công ty mẹ.

Ngoài các công ty con, công ty mẹ còn có cổ phần, vốn góp không chi phối ở các công ty liên kết khác. Công ty mẹ chi phối hoặc liên kết với các công ty con, công ty liên kết thông qua mối quan hệ sở hữu vốn, quan hệ về công nghệ, thị phần, chiến lược phát triển.