Sau nhiều thập niên cô lập, các công ty Ấn Độ đang tìm đường ra chợ toàn cầu. Rủng rẻng tiền bạc, họ đang tìm mua lại, sáp nhập các công ty nước ngoài để mở rộng hoạt động. Mới tháng trước, tập đoàn Thép Tata (Ấn Độ) đưa giá 8,1 tỉ đô la để mua lại Công ty Thép Corus của Anh và Hà Lan; trước đó Công ty Dược Dr. Reddy mua đối thủ cạnh tranh là Betapharm của Đức với giá 572 triệu đô la, Công ty Xây dựng Punj Llyod mua Công ty Công nghệ SembCorp của Singapore với giá 22,5 triệu đô la; Công ty Điện tử Videocon dẫn đầu một tổ hợp Ấn Độ đầu tư 700 triệu đô la mua lại Công ty Điện tử Daewoo Electronics của Hàn Quốc (xem bảng)... Mười tháng đầu năm nay, các công ty Ấn Độ đã bỏ ra 10 tỉ đô la mua các đối thủ nước ngoài, gấp 10 lần mức 1 tỉ đô la năm 2000 và gấp đôi số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Ấn Độ. “Mỗi tổng giám đốc ở Ấn Độ hiện nay đều nhìn ra nước ngoài tìm cơ hội chen chân vào các thị trường mới”, Sabeer Bhatia, người sáng lập Hotmail rồi bán cho Microsoft, nhận xét.

Lợi thế

Một trong các nguyên nhân dẫn tới sự bùng nổ đầu tư của các doanh nghiệp Ấn Độ là họ có rất nhiều tiền. Ngay sau khi Chính phủ Ấn mở cửa nền kinh tế vào đầu thập niên 1990, các doanh nhân nhìn xa trông rộng đã hiện đại hóa hoạt động và gặt hái lợi nhuận khổng lồ cùng với sự tăng tốc của đất nước. Nhờ kinh tế tăng trưởng mỗi năm 8% liên tục trong thời gian dài, doanh nghiệp Ấn Độ bây giờ giàu hơn lúc nào hết. Khảo sát 127 doanh nghiệp giao dịch trên thị trường chứng khoán, Công ty Motilal Oswal Securities phát hiện mức tăng trưởng lợi nhuận bình quân hàng năm là 40%. “Bảng cân đối tài chính của chúng tôi vững mạnh hơn các đồng sự ở London hoặc New York. Vì thế chúng tôi có thể mua lại các thương hiệu của họ và sử dụng cơ sở sản xuất chi phí thấp của chúng tôi để chiếm lĩnh các thị trường bên ngoài Ấn Độ”, Bhatia nói.

Tự do hóa kinh tế cũng đã giúp các công ty Ấn Độ cạnh tranh tốt hơn trên thị trường toàn cầu, nhất là về giá cả. Vấn đề là họ thiếu cơ sở khách hàng và công nghệ tiên tiến. Mua lại công ty nước ngoài là con đường ngắn nhất để giải quyết vướng mắc đó. Mua lại Corus, Tata Group hy vọng thủ đắc được công nghệ luyện thép hiện đại để làm ra sản phẩm cao cấp và chen chân vào thị trường châu Âu; mua lại Daewoo, Videocon muốn thử sức ở Đông Á - trung tâm điện tử tiêu dùng của thế giới. Thêm nữa, ở Ấn Độ, thu nhập của đa số dân chúng còn thấp, giao thông và điện còn rất yếu kém... không đáp ứng được yêu cầu phát triển của các doanh nghiệp thành đạt, buộc họ phải vươn ra nước ngoài.

Trên đường chinh phục thị trường mới, doanh nghiệp Ấn Độ có nhiều lợi thế hơn các đồng nghiệp từ các quốc gia đang phát triển khác. Người Ấn khá tinh tường thị trường quốc tế; họ sử dụng tiếng Anh là ngôn ngữ thương mại toàn cầu, quen thuộc với thị trường tự do. Luật pháp của họ tuy còn rắc rối nhưng được thiết kế tương đồng với luật pháp châu Âu, đồng thời họ có mối quan hệ thương mại và văn hóa lâu dài với thế giới. Doanh nhân Ấn Độ không xa lạ với thị trường nước ngoài, họ có nhiều nhà quản trị giàu kinh nghiệm và tin vào khả năng điều hành các tổ chức lớn, phức tạp. Đặc biệt trong cộng đồng Ấn kiều ở nước ngoài có nhiều gương mặt kinh doanh nổi bật; ngành công nghệ cao của Mỹ chẳng hạn có 13% số doanh nghiệp là của người Ấn nhập cư, nhiều người Ấn giữ vai trò lãnh đạo ở thung lũng Silicon như Prabhakar Raghavan 45 tuổi đang là Giám đốc nghiên cứu của Yahoo! Một số nhà kinh doanh gốc Ấn đã bước lên vị trí lãnh đạo các công ty đa quốc gia nổi tiếng như Arun Sarin, Tổng giám đốc điều hành (CEO) của tập đoàn Vodafone, Anh Quốc; Indra Nooyi, nữ CEO của PepsiCo... Chính những người này góp phần bắc cầu cho các công ty Ấn Độ bành trướng ra nước ngoài.

Trở ngại

Trở ngại là ở chỗ họ phải đương đầu với cuộc cạnh tranh của các đối tác từ Trung Quốc và Brazil, hai nước đang phát triển hùng mạnh khác. Từ năm 2002-2006, Ấn Độ đầu tư vào châu Âu 176 dự án, trong cùng thời kỳ Trung Quốc đầu tư 114 dự án. Trong vụ mua lại Công ty Corus, tập đoàn Tata đang phải cạnh tranh với tập đoàn Thép Companhia Siderurgica Nacional của Brazil - đã trả giá đến 8,5 tỉ đô la, cao hơn giá của Tata 4,4%. Và họ cũng vấp phải rào cản bảo hộ và bài ngoại ở các nước phương Tây. Đầu năm nay, vụ nhà tư bản gốc Ấn Lakshmi Mittal mua tập đoàn thép hàng đầu châu Âu Arcelor với giá 33,5 tỉ đô la đã làm dấy lên cao trào phản kháng rầm rộ của những người dân tộc chủ nghĩa, tương tự với vụ lùm xùm khi tập đoàn dầu mỏ quốc gia Trung Quốc CNOOC đòi mua lại Công ty Unocal của Mỹ năm ngoái. Song, dù sao những vụ sáp nhập của các công ty Ấn Độ cũng ít gây tranh cãi hơn là các công ty Trung Quốc, đơn giản là vì các công ty Trung Quốc thường do nhà nước làm chủ hoặc kiểm soát, có thể gây nghi ngại về động cơ kinh doanh, trong khi Ấn Độ chủ yếu là công ty tư nhân, không phải là cánh tay nối dài của nhà nước.

Đã có mặt tại 13 quốc gia song Essel Propack chưa dừng lại mà cố vươn tới các thị trường có lợi nhuận cao hơn bằng cách mua lại một công ty Anh Quốc chuyên sản xuất bao bì đựng mỹ phẩm hạng sang và một công ty Mỹ chuyên sản xuất các dụng cụ y khoa như ống thông tiểu, ống thực quản. “Chúng tôi tiếp tục tìm kiếm những cơ hội thích hợp, và khi phát hiện được cơ hội, chúng tôi sẽ không bỏ qua”, Ashok Goel, Giám đốc điều hành của Essel Propack cho biết.