Giống như nhân vật Willy Wonka trong bộ phim ca nhạc “Willy Wonka và nhà máy chocolate”, John Chuang luôn mang theo bên mình hàng tá thanh sôcôla. Chính vì thói quen này, John Chuang được gọi là sứ giả Sôcôla ở Đông Á.

Ông chủ công ty sản xuất cacao lớn nhất châu Á

Phần lớn người châu Á không có sở thích ăn sôcôla. Trong khi một người Mỹ trung bình mỗi năm tiêu thụ 6kg sôcôla thì với một người châu Á, con số này chỉ bằng phân nửa, trong đó một nửa được tiêu thụ ở Nhật. Vì vậy, nhận vị trí Giám đốc Điều hành Petra Foods, công ty sản xuất sôcôla lớn nhất Đông Nam Á thực sự là một trọng trách đối với Chuang.

Indonesia là thị trường sôcôla phát triển nhanh nhất châu Á, nên công việc của Chuang hết sức tốt đẹp. Hai trong số các nhãn hàng của Petra đã trở thành thương hiệu quốc gia là Silver Queen và Top, lần lượt chiếm 20% và 16% trong 418 triệu USD doanh thu bán lẻ trên cả nước. Các nhân hàng của Petra có mặt ở 60% các đại lý bán lẻ, tương đương với 70.000 siêu thị và cửa hàng trên toàn quốc. Petra cũng là nhà phân phối nhãn hiệu bánh kẹo nổi tiếng thế giới như Toblerone và Mars, nghĩa là hơn một nửa lượng sôcôla bán ra ở Indonesia là do Petra sản xuất hoặc phân phối.

Tuy vẫn trông chờ vào thị trường phát triển của thị trường sôcôla châu Á, nhưng Chuang cũng tìm đường đưa Petra ra thế giới. Petra đã chứng tỏ mình là công ty sản xuất cacao lớn nhất châu Á và lớn hàng thứ 4 thế giới. Trong năm nay, ước tính doanh thu của Petra sẽ đạt 500 triệu USD, 70% từ chế biến cacao, phần còn lại là từ sản xuất và kinh doanh sôcôla. Chuang cũng thừa nhận rằng: “Tôi đang có trong tay một mô hình kinh doanh tuyệt vời. Còn gì xứng đôi hơn là kết hợp chế biến cacao với sản xuất sôcôla?”

Các nhà đầu tư cũng đồng ý với Chuang ở điểm này. Giá cổ phiếu của Petra đã tăng gần như gấp đôi so với cách đây 2 năm, khi lần đầu tiên niêm yết trên TTCK Singapore. Đảo quốc Singapore cũng là nơi đặt trụ sở chính của Petra Foods và là nơi John Chuang sinh sống. Lợi nhuận từ sôcôla đã đưa giá trị tài sản của gia đình Chuang lên đến 260 triệu USD, xếp thứ 14 trong danh sách những người giàu nhất Singapore do Tạp chí Forbes châu Á bình chọn.

Nhưng tham vọng của Chuang không dừng lại ở đó. Ông nói: “Nếu tôi thuyết phục được bạn ăn sôcôla mỗi ngày thì doanh số của tôi sẽ tăng lên gấp 3”. Doanh thu bên ngoài lãnh thổ Indonesia đã tăng gấp đôi, từ 7 triệu USD 6 tháng đầu năm 2005 lên 16 triệu USD trong 6 tháng đầu năm 2006, chiếm 21% tổng doanh thu của Petra. Nhưng Chuang đang muốn tỉ lệ này là 50 – 50 và ông đã bỏ ra 5,6 triệu USD mua lại một số công ty phân phối của Malaysia và Singapore, mở rộng mạng lưới phân phối của Petra tại các quốc gia này.

Tuy nhiên, lần đầu tư mạnh tay nhất của Chuang là khi ông mua lại nhà sản xuất sôcôla và cả mạng lưới phân phối của Goya Philippines, công ty con của Nestle’ vào tháng 1 vừa qua. Thương vụ này đã mở đường cho Petra tiến vào Philippines, thị trường tiêu thụ sôcôla lớn thứ 2 Đông Nam Á, đồng thời sở hữu những nhãn hàng nổi tiếng của Goya như sôcôla thanh Goya và bánh quy Knick Knacks.

Sôcôla “made in Indonesia”

Bên ngoài lãnh địa an toàn Indonesia, Petra phải đối mặt với những đối thủ đáng gớm đang bám sát gót, tiêu biểu là ông trùm tư bản Philippines John Gokongwel và công ty Universal Robina của ông. Tương tự như Petra, Universal Robina cũng bán sôcôla giá rẻ với mọi kích cỡ và nhiều hương vị khác nhau. Để cạnh tranh với Universal Robina, Petra tiếp tục đẩy mạnh sản xuất sôcôla thanh Goya ở Philippines, đồng thời luôn giới thiệu các dòng sản phẩm mới nhằm tạo sự khác biệt với đại gia sôcôla bản địa này.

Sự khôn khéo này dường như có sẵn trong máu của Chuang. Hơn 50 năm trước, cha của John Chuang, ông Ming Chee Chuang, đã từng rời Myanmar đến Bandung, thành phố nhỏ trên đảo Java của Indinesia để tạo dựng cơ đồ. Vào thời kỳ chủ nghĩa dân tộc bùng nổ, chính phủ Indinesia cấm nhập khẩu sôcôla. Ming Chee Chuang cùng với những người anh em cùng mở ra một công ty sản xuất sôcôla, lấy nguyên liệu là hạt cacao và hạt điều sản xuất trong nước, tạo nên thương hiệu sôcôla Silver Queen nổi tiếng của Indinesia. Không chỉ vậy, để giữ cho sôcôla không bị tan chảy trong điều kiện không có máy lạnh, ông đã cải tiếng công thức bằng cách cắt bỏ lượng sữa béo có trong sôcôla phương Tây (nguyên nhân làm cho sôcôla mau tan chảy). Việc cải tiến này cộng với nguyên liệu trong nước đã làm hạ giá thành, để sôcôla đến với nhiều người hơn.

Lấy bằng kỹ sư và cử nhân kinh tế ở Anh, 6 năm sống ở Mỹ, John Chuang đã nối nghiệp cha nhưng ông lại có những ý tưởng kinh doanh sôcôla của riêng mình. Ông cho rằng, Đông Nam Á giờ đây đã chấp nhận sản phẩm sôcôla phong cách phương Tây với giá cả cao hơn. Vì vậy, năm 1984, ông chuyển đến Singapore và cùng với hai người em trai thành lập Petra Foods, bắt đầu phân phối các nhãn hiệu sôcôla phương Tây và Nhật Bản. Năm 1987, Petra mua đứt Delfi, một nhãn hiệu của Thụy Sĩ mà trước đây nó phân phối. Năm 1989, khi Joh bắt đầu tiếp quản công ty gia đình thì thương hiệu Silver Queen chỉ có một dòng sản phẩm duy nhất. Kể từ đó, Chuang & Co ngày càng cho ra những biến tấu khác nhau của rất nhiều nhãn hàng.

“Sôcôla là niềm đam mê”

Hiện nay Petra là nhà phân phối của hơn 300 chủng loại sôcôla. Bằng cách tập trung vào thị trường cấp thấp với sản phẩm đa dạng, Chuang đã tránh được sự cạnh tranh của các đối thủ lớn, ngay cả khi Indinesia mở cửa thị trường sôcôla, giảm thuế xuất nhập khẩu chỉ còn 5%. Chủ trương của Chuang là không đấu với Cadbury và các nhãn hiệu khác. Chất lượng của họ thì tốt thật nhưng giá lại quá đắt. Thật vậy, các công ty đa quốc đều phải trải qua một thời gian khó khăn tại Indonesia. Chẳng hạn như Cadbury, công ty sản xuất bánh kẹo và thức uống nổi tiếng của Anh, từng thành lập nhà máy chế biến cacao nguyên chất ở Indonesia nhưng do không đạt được mạng lưới phân phối như mong muốn đành phải rút khỏi thị trường và Mars, nhãn hiệu nổi tiếng sôcôla của Mỹ đến nay cũng nhờ Petra phân phối.

Petra hiện là một trong những nhà cung cấp cacao nguyên liệu lớn nhất thế giới với khách hàng là các đại gia như Nestle’. Chuang bắt đầu nghĩ đến con đường outsource hoạt động sản xuất ra nước ngoài. Petra mở thêm nhiều nhà chế biến cacao ở Malaysia và mua lại một số nhà máy làm ăn không hiệu quả của Nestle’ ở Mêxico và Brazil vào năm 2003. Không quên chăm chút cho nhà máy chính ở Indonesia, Chuang đầu tư nâng cấp nhằm tăng gấp đôi năng suất của nhà máy tại quê nhà. Sản phẩm của nó hiện đang chiếm 7% trong số 3,6 tỉ tấn cacao nghiền trên thị trường thế giới, xếp sau các đại gia như Archer Daniels Midland (ADM), Cargill và Barry Callebaut.

Lọt  thỏm trong thị trường rộng lớn đó, Chuang không lấy gì làm phiền lòng mà rất bình thản bộc bạch: “Đối với ADM và Cargill, sôcôla chỉ là một trong những lĩnh vực thương mại. Còn với tôi, sôcôla là đam mê. Tôi nghĩ về sôcôla ngay cả lúc đang ăn sáng”.

Theo Nhịp Cầu