Theo Matthew Mackenzie, một chuyên gia về quản trị doanh nghiệp, có thể thực hiện những điều dưới đây để hạn chế các xung đột trong doanh nghiệp gia đình.

1. Tổ chức các cuộc họp gia đình thường xuyên để bàn về các vấn đề kinh doanh và giải quyết các mối bất đồng. Những cuộc họp như vậy nên tổ chức một cách trịnh trọng, theo đúng thể chất của một doanh nghiệp và có sự tham gia của tất cả thành viên có nắm giữ cổ phần hay đóng một vai trò quan trọng trong kinh doanh và những thành viên có ảnh hưởng đối với quá trình ra quyết định. Đừng nghĩ rằng các cuộc họp thân mật, có tính chất gia đình hoặc các cuộc họp không chính thức của hai, ba thành viên quan trọng nào đó rồi cũng sẽ được truyền tải đến các thành viên khác của gia đình. Những cuộc họp hay thảo luận không chính thức như vậy thường sẽ dẫn đến sự hiểu nhầm hoặc sự hoài nghi trong nội bộ doanh nghiệp.

2. Xây dựng một chính sách nghiêm túc, được viết thành văn bản rõ ràng để điều tiết hành vi của từng thành viên trong gia đình có tham gia vào công việc của doanh nghiệp. Nghĩa là doanh nghiệp phải vạch ra một quy trình ra quyết định cụ thể, rõ ràng, các nguyên tắc về thừa kế, các quy định về lương bổng và phân chia vốn sở hữu, các cách thức giải quyết tranh chấp… Không nên lệ thuộc hoàn toàn vào luật sư hay các tổ chức khác bên ngoài trong việc xây dựng chính sách cho doanh nghiệp gia đình, mà nó phải được tiến hành từ bên trong nội bộ doanh nghiệp. Chính sách của doanh nghiệp không nhất thiết phải mang tính pháp lý nhưng phải phản ánh những giá trị đạo đức và nét văn hóa kinh doanh được đa số các thành viên của gia đình chấp nhận.

3. Đánh giá kết quả, thành tích làm việc của các thành viên là điều cần thiết nhưng không nên quan trọng hóa việc này. Lý do là bởi vì nó có thể làm tổn thương một số thành viên và dẫn đến những xung đột. Nên xây dựng một quy trình đánh giá chính thức, nghiêm túc mà mọi người có thể hiểu như nhau và chấp nhận được. Điều quan trọng là tập trung vào việc hoàn thiện chất lượng công việc của các thành viên chứ không phải đi tìm những khuyết điểm của các thành viên.

 4. Giải quyết vấn đề phân chia lợi ích, quyền sở hữu và quyền ra quyết định. Lợi ích của những thành viên cũng là một trong những nguồn gốc làm phát sinh xung đột trong một doanh nghiệp gia đình. Một số doanh nghiệp thường muốn giữ hòa khí bằng cách để cho mọi người được hưởng lợi ích như nhau, bất kể là sức đóng góp của họ cho doanh nghiệp như thế nào. Cách làm này có thể có tác dụng hạn chế xung đột trong ngắn hạn, song về lâu dài, nó sẽ làm cho những thành viên không được khen thưởng xứng đáng sẽ bất mãn. Việc phân chia quyền sở hữu, thẩm quyền quyết định trong việc kinh doanh tốt nhất nên được tiến hành công khai và có sự đồng ý của đa số các thành viên trong gia đình. Nên chia cổ phần thành hai dạng là cổ phần có quyền quyết định các công việc của doanh nghiệp và cổ phần không có quyền này. Doanh nghiệp có thể chia đều quyền sở hữu doanh nghiệp cho tất cả các thành viên nhưng chỉ hạn chế việc ra quyết định cho một nhóm thành viên chủ chốt của gia đình. Cách làm này còn giúp cho quyền lực không bị phân tán quá mỏng khi những thế hệ sau tham gia vào doanh nghiệp.

Những phê bình, tạo ra động lực tranh luận mang tính xây dựng là những điều cần thiết trong một doanh nghiệp để tạo ra động lực phát triển. Không nên giải quyết xung đột bằng cách né tránh. Giải pháp tốt nhất cho những xung đột trong doanh nghiệp gia đình là hãy mạnh dạn đối diện với chúng và biến chúng thành những lợi thế.

Theo Doanh Nhân Sài Gòn Cuối Tuần