Trong năm 2006 này, nếu hỏi các ngành công nghiệp châu Á có điều gì đó đáng để tự hào so với các đồng nghiệp phương Tây thì trước hết phải kể đến nền công nghiệp ôtô Nhật Bản. Đất nước mặt trời mọc có năm hãng sản xuất ôtô lớn thì ngoại trừ Nisan gặp đôi chút khó khăn, bốn hãng còn lại gồm Toyota, Honda, Mazdam Suzuki vẫn đều bước trên con đường thăng tiến.
Sản phẩm của họ vẫn có sức thu hút mạnh mẽ đối với khách hàng trên toàn thế giới. Dự kiến lợi nhuận năm 2006 của các hãng trên sẽ vào khoảng từ 5 - 9% doanh số. Điều này có được là do họ biết đổi mới sản phẩm không ngừng và đưa ra giá bán sản phẩm được đa số người tiêu dùng chấp nhận.
Năm nay tiếc thay lại là thời gian đầy ác mộng của các hãng sản xuất xe hơi Mỹ, trong đó phải kể đến hai đại gia là General Motors (GM) và Ford Mtoor (Ford). Sau hàng trăm năm hoạt động, nay GM và Ford đang thực hiện những biện pháp chẳng đặng đừng là đóng cửa nhiều nhà máy, sa thải hàng chục ngàn nhân công và cố gắng cải thiện hình ảnh của họ hầu cứu gỡ lại những khoản thua lỗ lên đến hàng chục tỉ USD.
Năm vừa qua, GM đã lỗ trên 10 tỉ USD do không cạnh tranh nổi với các đối thủ châu Á, nhất là với Nhật Bản. Tháng 11/2005, hãng này quyết định đóng cửa hàng chục nhà máy và sa thải 30 ngàn công nhân, bằng một phần mười lực lượng lao động của hãng trong vòng ba năm tới. Tệ hại hơn thế, tháng 1/2006, Ford đã công bố sa thải 30 ngàn công nhân, nhưng số này chiếm đến 25% lực lượng lao động và sẽ đóng cử 14 nhà máy trong vòng sáu năm tới.
Tình trạng trên ảnh hưởng nhiều đến một số sinh hoạt của nền kinh tế Mỹ, nhất là các địa phương thuộc vùng Trung Tây (Midwest), điền hình là Detroit, một thành phố mà ngành công nghiệp ôtô đã đóng góp đến 10% doanh số cho nền kinh tế địa phương. Các nhà kinh tế hy vọng rằng câu nói quen thuộc “Những gì tốt cho Detroit cũng tốt cho nước Mỹ“ không có một vế ngược lại, song họ đành thất vọng vì sự đình đốn của ngành công nghiệp mũi nhọn này tại Detroit lôi kéo theo những tác hại khác, vì một công ăn việc làm trong ngành sản xuất ôtô hỗ trợ gần năm công việc khác, trong các ngành sắt thép, công nghiệp điện tử, hóa chất,…
Chuyển sang châu Âu, tình hình của ngành sản xuất ôtô cũng tồi tệ không kém. Các hãng nổi tiếng của châu lục này như Peugeot, Renault, volkswagen… đang đứng trước hai thách thức lớn: thứ nhất là sự đình trệ của các đơn đặt hàng, thứ hai là những quy định nghiệt ngã của Ủy ban châu Âu (EC). Tại Đức, bên cạnh những bất lợi trên, các hãng sản xuất ôtô còn bị sức mạnh của đồng euro “ăn” vào khoản lợi nhuận do xuất khẩu ôtô sang thị trường Mỹ được thanh toán bằng USD. Các hãng Renault và Peugeot của Pháp không cạnh tranh nổi với Nhật. Hậu quả là so với cùng kỳ năm trước, sáu thàng đầu năm nay, lợi nhuận của Peugeot giảm 46%. Tại thị trường ôtô của Mỹ, năm vừa qua, Volkswagen (VW) lỗ gần 1 tỉ USD, một phần do biến động của tỷ giá đồng euro/ USD, phần khác do chi phí sản xuất và xuất khẩu đều quá cao.
Hiện tượng trên buộc các hãng sản xuất ôtô Âu - Mỹ phải nổ lực kiếm tìm những biện pháp tự cứu mình phù hợp nhất, chẳng hạn hãng VW cố gắng cắt giảm chi phí lao động trong giá thành sản xuất bằng cách buộc công nhân phải làm việc mỗi tuần 35 tiếng thay vì 28 tiếng như hiện nay mà mức lương không được thay đổi. Các cuộc thương thảo với nghiệp đoàn đang diễn tiến với một sự dung hòa quyền lợi giữa chủ và thợ có nhiều cơ may trở thành hiện thực. Hãng Peugeot nhằm chủ yếu vào việc sửa đổi kiểu đáng của phân nửa các loại xe xuất xưởng, xây dựng nhà máy ở Đông Âu. Theo đánh giá của các nhà phân tích, hãng này có thể hồi phục trong vòng hai năm tới. Renault cũng chọn giải pháp tương tự, nghĩa là sẽ cho ra đời 26 kiểu dáng xe mới trong vòng bốn năm tới.
Ở châu Mỹ, các đối thủ của Renault, Peugeot, VW… là GM và Ford cũng đề ra những kế họach tự cứu với những chiêu khác lạ hơn. Hãng Ford hy vọng sẽ cùng với GM sản xuất những loại xe nhỏ sử dụng công nghệ tiết kiệm nhiên liệu như xe chạy bằng nhiên liệu sinh học chẳng hạn. GM có kế hoạch cho ra đời 400.000 chiếc xe hiệu Flexfuel sử dụng nhiên liệu E85 - loại xăng chứa đến 85% ethanol chế biến từ bắp ngô. Về phần mình, Ford hy vọng kể từ năm 2010 trở đi có thể bán ra mỗi năm 250.000 xe hybrid (loại xe sử dụng điện năng kết hợp với những loại nhiên liệu ít gây ô nhiễm nhất). Cả Ford lẫn GM đang mở rộng sản xuất tại Trung Quốc, nơi thị trường tiêu thụ ôtô mới bằng khoảng một phần ba thị trường Mỹ và gia tăng 36% mỗi năm.
“Đổi mới hay là chết” đang trở thành khẩu hiệu chung của ngành sản xuất ôtô Âu – Mỹ, vì nếu không, các hãng sản xuất xe hơi của Nhật từ vị thế đối thủ sẽ sớm trở thành “sát thủ” của họ.
Theo Doanh Nhân Sài Gòn Cuối Tuần
