Ivko Maksimovic - 29 tuổi, sống tại CH Đôminicana, hiện là Giám đốc Kỹ thuật của công ty nghiên cứu Vast.com có trụ sở ở San Francisco (Mỹ). Bắt đầu hoạt động cách đây 1 năm với mô hình hiện nay và 25 lao động làm việc ở 5 múi giờ, 4 quốc gia và 2 châu lục, Vast đã trở thành một ví dụ nổi bật của xu hướng mới đang phát triển của các công ty mới khởi nghiệp, đó là mô hình DN đa quốc gia siêu nhỏ.

Theo Liên Hợp Quốc, năm 1990 thế giới mới có khoảng 30.000 công ty đa quốc gia, song con số này hiện nay là trên 60.000. Trong khi các DN đa quốc gia tiếp tục phát triển về số lượng thì quy mô bình quân của chúng lại giảm. Các công ty đa quốc gia siêu nhỏ đang phát triển nhanh chóng và tạo ra một mô hình DN hoàn toàn mới với các lợi thế mạnh của một công ty mới khởi nghiệp.

Giống như tập đoàn ExxonMobil hay IBM (đều của Mỹ), các công ty đa quốc gia mới khởi nghiệp hiện diện trên toàn thế giới đang tìm kiếm nhân tài và các thị trường mới ở bất kỳ nơi nào mà chúng phát hiện. Tuy vậy, không như các công ty "liền anh liền chị" có quy mô hoạt động lớn thường mở rộng hoạt động thông qua các thương vụ mua lại hay khai thác các thị trường gần "sân nhà", các công ty đa quốc gia siêu nhỏ cũng sẽ tiến ra thế giới, song theo một lộ trình chậm hơn.

Các công ty đa quốc gia siêu nhỏ - một đặc trưng của kỷ nguyên hậu bùng nổ công ty công nghệ hiện nay - đang thiết kế mô hình văn hóa và hoạt động sản xuất DN mới để cạnh tranh trong một nền kinh tế thế giới đang tiến tới toàn cầu hóa. Đây không phải là hoạt động chuyển cơ sở sản xuất ra nước ngoài như suy nghĩ thông thường, mặc dù nó là một kết quả tất yếu. Các công ty đa quốc gia siêu nhỏ khai trương các cửa hàng và tuyển mộ các lao động có chuyên môn ở những nơi có kế hoạch phát triển hoạt động. Nhiều DN đa quốc gia siêu nhỏ là các công ty công nghệ song những tác động về kinh tế và công nghệ cũng đang đẩy các DN phi công nghệ phát triển ra thế giới để trở thành đa quốc gia.

Một ví dụ của xu hướng trên là công ty trái cây và nước ép dưa hấu Sundia của Mỹ, được thành lập cách đây 20 tháng trước. Sundia đã thuê lao động trên toàn quốc cũng như ở ấn Độ và Philippines để phục vụ các khách hàng tại Mỹ và Châu Âu. Sử dụng các hệ thống hoàn toàn dựa trên mạng Internet, một lao động của Sundia ở Philippines có thể nhận một đơn đặt mua nước ép từ dưa hấu Mexico của một cửa hàng tạp hoá ở Philadenphia (Mỹ). Dưa hấu được ép nước ở bang Washington, được thanh toán cho Giám đốc điều hành Sundia là Brad Oberwager ở California. Sau đó người này thông báo cho kế toán trưởng tại ấn Độ rằng hàng đã được thanh toán.

Các công ty đa quốc gia siêu nhỏ có nhiều lợi thế và phải cạnh tranh nhau quyết liệt vì ngày càng nhiều DN hoạt động theo hướng này. Chính vì thế hầu hết các công ty mới khởi nghiệp muốn có vốn để theo đuổi mô hình đa quốc gia đều phải trình bày với các quỹ đầu tư về cách thức mà chúng có thể nhanh chóng phát triển hoạt động ra thế giới mà vẫn duy trì đà giảm chi phí, phải hoạt động 24 giờ/ngày trong cả tuần, và cạnh tranh được với các công ty mới thành lập ở khắp nơi, từ Mumbai (ấn Độ) đến Madrid (Tây Ban Nha).

Theo DDDN