
Phía sau những trận cầu đỉnh cao của các câu lạc bộ (CLB) bóng đá hàng đầu thế giới hay những giải đấu lớn, danh tiếng… là cái bóng ngày càng phủ rộng của một "lực lượng" tài trợ mới - những "đại gia" di động và những nhà cung cấp mạng. Câu chuyện về họ chẳng kém phần thú vị và gay cấn như những pha bóng trên cầu trường….
Ai “tài”, người đó “trợ”
Nửa năm trước, sau khi mua lại thương hiệu Siemens AG với giá 250 triệu Euro, BenQ cũng đồng thời thừa hưởng quyền tài trợ của công ty này với CLB bóng đá Hoàng gia Tây Ban Nha - Real Madrid. Siemens đã tài trợ cho Real từ năm 2002 và hợp đồng tài trợ sẽ hết hạn trong tháng 6 này. Tuy nhiên, BenQ đã ra tuyên bố sẽ tiếp tục tài trợ cho Real tới năm 2010; theo đó, chiếc áo mới của CLB này sẽ mang thương hiệu BenQ-Siemens và logo của hãng sản xuất di động lớn nhất Đài Loan này sẽ được xuất hiện tại sân nhà Santiago Bernabeu của Real. Theo tờ nhật báo thể thao Marca của Tây Ban Nha, hợp đồng tài trợ này sẽ kéo dài trong 5 năm với trị giá 100 triệu Euro; còn theo tờ The Independent (Anh), giá trị hợp đồng này lại là 24 triệu Euro cho một mùa giải.
Khi những thông tin này rình rang trên mọi mặt báo, thật tình cờ, khi so sánh, người ta bỗng nhận ra, dường như đang có một trào lưu tài trợ của các đại gia di động và nhà cung cấp mạng đổ bộ lên sân cỏ.
Trở lại 24 năm trước, lần đầu tiên, một công ty điện tử tiêu dùng tới từ Nhật Bản đã “kết bồ ruột” với đội bóng “quỷ đỏ” Manchester United (M.U) khi logo của Sharp xuất hiện trong suốt 18 năm trời từ 1982 cho đến năm 2000 khi Vodafone - nhà cung cấp mạng hàng đầu của Anh trở thành nhà tài trợ cho CLB này. Hợp đồng tài trợ trị giá 52 triệu Euro này diễn ra suôn sẻ trong suốt 4 năm, cho tới khi gia đình Glazer mua lại M.U, mối “tơ duyên” đành đứt đoạn sớm 2 năm so với dự định.
Tất nhiên, Vodafone chẳng dừng lại ở đó. Ai cũng biết, Vodafone cũng là nhà tài trợ chính cho đội đua xe công thức 1 Ferrari và đội tuyển khúc côn cầu Anh. Trong một nghiên cứu mới đưa ra đầu năm nay, Công ty điều tra thị trường thể thao (SMS) của Anh cho biết, Vodafone là nhà tài trợ được mong đợi và ghi nhận nhiều nhất trong các đội bóng tại Anh. Nhưng lần này, Vodafone đã bắt đầu một chiến lược mới, ký thỏa thuận tài trợ giải UEFA Champions League trong 3 năm, bắt đầu từ tháng 6/2006. Theo thỏa thuận này, những gì Vodafone mong chờ vượt quá rất nhiều so với thương vụ với M.U, dù thương vụ cũ vẫn sinh lợi. Vodafone sẽ trở thành đối tác chính thức và mạng di động chính thức của giải. Tạp chí Sportbusiness International đã nhanh chóng tiết lộ, Vodafone chỉ là một trong những công ty đã tài trợ khoảng 36 triệu USD để có được một “mối quan hệ” với CLB giàu nhất trong các giải bóng đá của thế giới. Tài trợ một trong những giải đấu thu hút nhất hành tinh cũng đồng nghĩa với việc, Vodafone trở thành một thương hiệu nổi tiếng, được biết đến nhiều hơn trên toàn cầu, mở rộng tiếp cận các tập khách hàng mới khi hãng này hướng tới mục tiêu Vodafone World với một giá cước duy nhất trên toàn thế giới.
Nổi tiếng không kém tại giải Premier của Anh là Arsenal. Cũng giống như M.U, Arsenal có một “bà đỡ” đứng đằng sau, cũng là nhà cung cấp mạng nổi tiếng - O2. Từ tháng 4/2002, với hợp đồng tài trợ trị giá khoảng 20 triệu bảng Anh trong vòng 4 năm, tới cuối mùa giải 2005-2006, O2 đã trở thành nhà tài trợ chính thức của đội bóng này với quyền bán các dịch vụ nội dung (DVND) liên quan tới đội bóng cũng như sử dụng hình ảnh đội bóng, các vận động viên,… những lời bình luận của nhà cầm quân Arsene Wenger cho các chiến dịch quảng cáo của mình. Thương vụ này diễn ra suôn sẻ tới mức, tháng 10/2005, một hợp đồng khác trị giá 2,25 triệu bảng đã được ký kết với sự ra đời của công ty liên doanh Arsenal Mobile. Theo một thông báo gần đây, cho dù hợp đồng tài trợ có kết thúc vào cuối mùa giải năm nay, công ty này sẽ vẫn tiếp tục hoạt động trong việc cung cấp một loạt dịch vụ di động mang thương hiệu chung này.
Cuộc chiến tài trợ và hợp tác với các CLB bóng đá diễn ra như một mạch ngầm âm thầm giữa các mạng di động tại Anh quốc. Trong năm 2004, Orange thông báo về việc hợp tác cùng lúc với hai CLB: Chelsea và Manchester City. Với Chelsea, Orange sẽ mở một cổng WAP toàn cầu cung cấp các DVND cho di động liên quan tới đội bóng này. Các cổ động viên của Chelsea cũng có thể dõi theo tin tức mới nhất cũng như các bản tin bằng Video cho tất cả các trận đấu của đội bóng và các bài phỏng vấn cầu thủ, người quản lý hay huấn luyện viên của đội hoặc đặt mua vé khi thăm trang Orange World. Với Manchester City, Orange lại ký một hợp đồng tài trợ kéo dài 3 năm, theo đó, mạng này sẽ cung cấp các dịch vụ tương tự cho các cổ động viên của Man City cùng nhiều tiện ích khác. Orange cũng không giấu giếm việc sẽ tiếp tục thuyết phục các đội bóng hàng đầu Anh quốc tham gia vào các thỏa thuận hay hợp tác tương tự.
Phải tới tháng 4/2005, Chelsea mới tìm được nhà tài trợ xứng tầm - một đại gia di động Hàn Quốc - Samsung. Chính thức bắt đầu từ ngày 1/06/2005, hợp đồng kéo dài 5 năm này là hợp đồng tài trợ lớn nhất trong lịch sử Chelsea; còn với Samsung, trị giá của nó chỉ thua kém hợp đồng tài trợ mà hãng đã ký trong Thế vận hội Olympic. Theo hợp đồng, các hoạt động tài trợ giữa Chelsea và Samsung sẽ diễn ra không chỉ tại nước Anh mà còn trên toàn châu Âu, châu Á cũng như tại Bắc và Nam Mỹ với các loại sản phẩm như mobile, AV, thiết bị IT,… và bắt đầu mạnh mẽ nhất từ mảng di động. Lúc này, lại là một cuộc cạnh tranh khác - cuộc cạnh tranh giữa các hãng sản xuất di động, khi trước đó có nguồn tin rò rỉ cho biết, Siemens Mobile muốn ký thỏa thuận tài trợ với Chelsea với khoảng 6 triệu bảng mỗi năm. So với giá trị hợp đồng với Samsung, theo nhiều nguồn tin (trị giá khoảng 50 triệu bảng), thì con số đó còn quá nhỏ.
Mạnh tay tài trợ và không ngừng kiếm tìm các đội bóng tiềm năng, Siemens đã mở rộng quan hệ đối tác với đội bóng Olympiacos Piraeus - CLB thành công nhất của Hy Lạp và có tên trong các giải đấu lớn trên thế giới. Hợp đồng tài trợ đã được ký kết từ năm 2000 kéo dài tới năm nay. Ngoài ra, Siemens cũng là nhà tài trợ cho CLB Liverpool tại Anh và Bayern Munich tại Đức.
Khi "+” trở thành "x"
Câu hỏi đặt ra là các hợp đồng trị giá hàng triệu, thậm chí hàng trăm triệu USD kia có thực sự mang lại lợi ích như người ta đồn thổi, hay tất cả chỉ là… bong bóng? Để trả lời, rất nhiều hãng nghiên cứu, tư vấn cũng như các tờ báo lớn đã tiến hành điều tra và đưa ra những kết luận khiến nhiều người phải kinh ngạc: Không những nó có lợi đôi đường mà lợi nhuận thu được còn đạt tới mức cực lớn.
Năm 2003, chỉ sau một năm tài trợ Real, thị phần của công ty này tại Tây Ban Nha đã tăng từ 17% lên 21% (theo Hãng tin Channel Minds - IT and Business News). Sự quan tâm tới thương hiệu Siemens tại châu Âu cũng tăng từ 81% lên 84%. Với việc tận dụng triệt để hình ảnh của ngôi sao tóc vàng David Beckham, Siemens thậm chí còn tham vọng mở rộng thị trường tại châu Á và Nam Mỹ. Tham vọng này chẳng phải là điều không tưởng khi trước đó, nhờ sự xuất hiện của 2 Ro (Ronaldo và Roberto Carlos), thị phần của hãng tại Brazil đã lên tới 60%.
Trong khi đó, với việc tài trợ cho Olympiacos, hình ảnh của Siemens tại Hy Lạp đã được cải thiện rõ rệt. Thị phần của hãng cũng tăng gấp đôi cho tới cuối tháng 12/2000, từ 8% lên 16%, đưa Siemens lọt vào vị trí thứ 2 của Top 5 hãng sản xuất di động tại nước này.
Tình hình cũng khả quan với Samsung khi tập fan của Chelsea ngày càng mở rộng, tới gần 20 triệu trên toàn cầu. Hãng này cho biết, theo một điều tra tiêu dùng tại Anh năm 2005, Samsung đã được ghi nhận là thương hiệu mobile đáng hài lòng nhất. Doanh thu bán hàng của hãng tại Anh cũng đứng đầu, vượt cả Nokia. Chỉ từ tháng 8 tới tháng 10/2005, doanh thu bán hàng mobile hàng tháng của hãng đã tăng lên 58%, trong khi đó, thị phần tại Anh trước khi ký hợp đồng tài trợ với Chelsea là 12% (tháng 2/2005) thì đã tăng lên 18% vào tháng 10 cùng năm sau khi ký hợp đồng.
Câu chuyện diễn biến theo chiều hướng tương tự với các nhà cung cấp mạng. Tại Anh quốc, nơi các nhà cung cấp mạng di động tiếp tục các cuộc chiến giành ảnh hưởng với các CLB thì thể thao - đặc biệt là bóng đá - đã trở thành một nhân tố thúc đẩy mạnh mẽ các dịch vụ 3G, mang lại lợi nhuận khổng lồ cho các mạng. Một nghiên cứu cho biết, có tới 80% tổng lượng tin nhắn bị tắc nghẽn tại Anh xuất phát từ các dịch vụ thể thao, chủ yếu là bóng đá.
Ước mơ của những “chàng lùn”
Trong khi những "gã khổng lồ" vẫn tiếp tục đương đầu với các thương vụ tầm cỡ thì đâu đó, có những "anh lùn" vẫn miệt mài thực hiện các giấc mơ của mình. Mang thương hiệu của mình ra thế giới là mong ước cháy bỏng của các hãng đến từ Trung Quốc. Và điều không ai ngờ tới - hãng sản xuất di động Kejian - người thậm chí bị coi là “nhái” điêu luyện các model của các “ông lớn” như Nokia, Samsung,... đã gắn được tên mình lên áo của Everton - CLB chơi tại giải Premier League danh tiếng từ những năm 2000. Kejian còn tài trợ cho các cầu thủ nổi tiếng của Trung Quốc như Li Tie hay Li Weifeng tới Everton để tập luyện và thăm quan.
Giống như Kejian, TCL, Bird,… cũng đang hướng tới việc phát triển thương hiệu và hình ảnh của mình tại các thị trường châu Âu, Mỹ,… Việc họ có thể tham gia tài trợ hoặc hợp tác với một CLB bóng đá hoàn toàn không nằm ngoài mong đợi, khi bóng đá là một trong những môn thể thao được ưa chuộng nhất tại đất nước gần 2 tỷ dân này.
Các thương vụ vẫn tiếp diễn
Tuy nhiên, câu chuyện tài trợ không phải bao giờ cũng diễn ra suôn sẻ. Giống như trong một trận cầu, luôn có những pha ghi bàn hoặc trượt khung thành làm cho cả người xem và cầu thủ trên sân phải thất vọng. Đây là điều mà Nokia đã gặp phải với Barcelona sau những cuộc đàm phán với Chính phủ Trung Quốc về việc trở thành những nhà tài trợ áo đầu tiên của CLB. Gã khổng lồ xứ Catalan này giờ đây đang sẵn sàng phá vỡ truyền thống, chấp nhận để trên áo logo của một công ty khi các cuộc cạnh tranh trong thế giới bóng đá ngày càng trở nên khốc liệt. Các cuộc đàm phán về việc buộc phải mang huy hiệu chính thức của đội bóng trên áo khi tham gia thế vận hội 2008 tại Bắc Kinh hay logo của Nokia đã không đem lại kết quả gì.
Không thành công với Nokia, song có thể với Samsung, đó là điều Barca hy vọng. Đó cũng là điều mà Samsung đang cân nhắc sau khi lợi nhuận thu về từ thương vụ Chelsea ngày một lớn.
Giám đốc Marketing toàn cầu của Samsung sẵn sàng để lộ việc ngay sau khi mùa giải châu Âu năm nay kết thúc và có một đánh giá rõ ràng hơn về hiệu quả việc làm ăn với Chelsea, Samsung sẽ sẵn sàng để nói chuyện với Barca và AC Milan. Theo đó, có thể giá trị của các hợp đồng này sẽ lên tới 30 triệu USD một năm. Có nguồn tin cho hay, chính Barca đã đưa ra con số trên khi CLB này cho biết muốn tìm một đối tác ở châu Á tài trợ áo bắt đầu từ mùa thu năm nay.
Theo VietNamNet