Bên cạnh việc nỗ lực xây dựng thương hiệu riêng của mình, nhiều doanh nghiệp lớn trong nước đang có xu hướng mua quyền sử dụng thương hiệu nổi tiếng của nước ngoài để nhanh chóng tạo cho mình một giá trị thương hiệu mạnh, hướng ra toàn cầu.

Như thế, các doanh nghiệp song song đạt được 2 mục tiêu: vừa được mang thương hiệu nổi tiếng, vừa khẳng định được chất lượng hàng hóa, uy tín của doanh nghiệp mình nhờ vào thương hiệu đó.

“Đại gia” vào cuộc

Sự kiện đáng chú ý trong năm nay đều diễn ra ở các doanh nghiệp thuộc ngành công nghiệp. Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba) dự kiến sản xuất 2 nhãn thuốc lá mới của Anh là Pall Mall và Viceroy thông qua sự hợp tác với Công ty BAT (British America Tobacco PLC).

“Thị trường đang đòi hỏi các sản phẩm cao cấp, ít độc hại, buộc nhà sản xuất phải tìm cách đáp ứng”, Phó tổng Giám đốc Vinataba, ông Nguyễn Tiến Dũng, nói về lý do của sự hợp tác này. Để sản xuất 200 triệu bao thuốc lá ngoại/năm (trong đó có 50 triệu bao xuất khẩu), Vinataba sẽ giảm tương ứng số lượng thuốc lá không đầu lọc để không thay đổi tổng dung lượng sản xuất.

Quan trọng hơn, Vinataba có thể nắm bắt cơ hội trở thành đầu mối xuất khẩu thuốc lá của BAT tại khu vực châu Á. Dự kiến việc hợp tác này sẽ tăng thu cho ngân sách Nhà nước khoảng 100 tỉ đồng/năm.

Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) cũng đã đặt mục tiêu trong năm nay phải mua 2-4 nhãn hiệu nổi tiếng của nước ngoài để phát triển song song với các thương hiệu hiện có, nâng “tầm” giá trị ngành dệt may Việt Nam và chiếm lĩnh thị trường thời trang cao cấp.

Không tiết lộ về những cái tên được chọn nhưng ông Lê Quốc Ân, Chủ tịch Hội đồng quản trị Vinatex, cho biết chắc chắn những thương hiệu ngoại sẽ làm thị trường thêm sôi động, phong phú, kích thích tiêu dùng đối với giới thượng lưu.

“Nhiều người nói tại sao không tự xây dựng thương hiệu của mình xài mà đi mua cái của người khác làm gì. Nhưng rõ ràng nhu cầu của người tiêu dùng là vô hạn. Người ta vẫn phải nhập lậu hay làm nhái hàng hiệu, vậy tại sao chúng ta không mua bán công khai?”, ông Ân nói

 Sự năng động của doanh nghiệp tư nhân An Phước khi mua quyền sử dụng thương hiệu Pierre Cardin cách đây nhiều năm để “lên đời” thương hiệu An Phước là kinh nghiệm lớn cho các doanh nghiệp khác. Ngoài An Phước, đã có thêm 2 doanh nghiệp khác mua quyền sử dụng nhãn hiệu Pierre Cardin ở các dòng sản phẩm vớ, thời trang dành cho phụ nữ, trẻ em.

Một “đại gia” khác là Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) cũng không đứng ngoài cuộc. Vinamilk vừa được Chính phủ cho phép liên doanh với Công ty SABMiller Asia B.V (Hà Lan), có thương hiệu bia Miller nổi tiếng, để góp vốn xây dựng một nhà máy sản xuất bia trị giá 45 triệu USD. Năm 2005, “đại gia” này đã liên doanh với Công ty Campina (Hà Lan) để sản xuất các sản phẩm sữa cao cấp.

Chờ luật điều chỉnh

Nhượng quyền thương mại (franchising) du nhập vào Việt Nam từ những năm 1990. Các hoạt động, nhượng quyền thương mại đạt doanh số 1,5 triệu USD vào năm 1996 và đang tăng trưởng với tốc độ khoảng 15%-20%/năm và hiện nay đang được áp dụng tại 70 hệ thống kinh doanh trên các lĩnh vực khác nhau (số liệu của Hội đồng Nhượng quyền Thương mại Thế giới - WFC).

Theo các chuyên gia kinh tế, nhượng quyền thương mại chỉ hoạt động hết công suất của nó khi các pháp luật của thị trường cho phép. Trước khi Luật Thương mại có hiệu lực, các trường hợp nhượng quyền thương mại thường phải đi đường vòng.

Chẳng hạn chuỗi nhà hàng KFC là một dạng nhượng quyền thương hiệu nhưng ký hợp đồng từ Philippines chứ không ký ở Việt Nam. Cũng vì thiếu luật, đoàn 20 doanh nghiệp Việt Nam lần đầu tiên đi dự triển lãm ngành thuê mua thương hiệu – nhượng quyền kinh doanh (IFE) diễn ra tại Mỹ vào tháng 10/2005 đã nhắm được một vài thương hiệu nhưng không dám triển khai vì lo ngại có vấn đề phát sinh thì luật pháp không hỗ trợ và can thiệp được.

Nghị định 35/2006 ngày 31/3 của Chính phủ là văn bản đầu tiên cụ thể hóa các quy định về nhượng quyền thương mại theo Luật Thương mại. Theo quy định này, bên nhượng quyền thương mại phải hoạt động tối thiểu 1 năm ở Việt Nam, các thương nhân phải đăng ký vào sổ đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại. Tuy nhiên, nghị định này vẫn đang chờ thông tư hướng dẫn.

Theo Người lao động