Nhịp độ tăng trưởng tiếp tục được giữ vững, hội nghị ASEM 5 thành công rực rỡ, chỉ số giá tiêu dùng tăng chóng mặt, dịch cúm gia cầm bùng phát tại phần lớn các tỉnh thành… Vào ngày cuối cùng của năm, 10 sự kiện kinh tế - xã hội tiêu biểu trong năm qua được chúng ta nhìn lại và đánh giá.1. Giữ được nhịp độ tăng trưởng cao
Mức tăng trưởng kinh tế tính theo GDP đạt 7,7%, cao nhất kể từ năm 1997 trong bối cảnh nền kinh tế gặp nhiều khó khăn khách quan trong và ngoài nước. Một số sản phẩm quan trọng đã đạt và vượt cả kế hoạch năm 2005, đó là điện đạt 44 tỷ Kwh, than đạt 24,5 triệu tấn, vượt kế hoạch 2005 là 1 năm rưỡi, lương thực có hạt đạt trên 39 triệu tấn, về trước kế hoạch gần 2 năm.
Xuất khẩu đạt mức tăng trưởng 30%, cao nhất trong tám năm qua, với kim ngạch trên 26 tỷ USD. Khu vực nông, lâm nghiệp - thuỷ sản tăng 3,5%, đóng góp 0,7% vào tốc độ tăng trưởng chung, khu vực công nghiệp – xây dựng tăng 10,2%, đóng góp 3,9%, khu vực dịch vụ tăng 7,5, đóng góp 3%.
2. Tổ chức thành công Hội nghị ASEM 5
Trong hai ngày 8 và 9 tháng 10, Hội nghị thượng đỉnh Á - Âu lần thứ 5 với sự có mặt của 13 nước châu Á và 25 nước châu Âu và Liên minh châu Âu đã diễn ra thành công tại Hà Nội. Hội nghị đã kết nạp thêm 13 thành viên mới.
Ba văn kiện quan trọng đã được thông qua trong Hội nghị chứng tỏ hoạt động của ASEM vẫn được tập trung vào ba trụ cột chính là củng cố đối thoại, tăng cường hợp tác kinh tế và thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực văn hoá và văn minh trên cơ sở các nguyên tắc đã được thông qua tại các cuộc hội nghị cấp cao lần trước.
ASEM là diễn đàn tập hợp các quốc gia với 2,4 tỷ người, 50% GDP thế giới và là hai trong 3 trung tâm kinh tế lớn nhất hành tinh. Trong thời gian diễn ra Hội nghị, Việt Nam đã ký kết được 45 văn kiện hợp tác song phương với các nước. Việc tổ chức thành công ASEM 5 chứng tỏ một lần nữa khẳng định chính sách đa phương hoá, đa dạng hoá quan hệ đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta.
3. Chỉ số giá tiêu dùng tăng cao
Chỉ số giá tiêu dùng, thường được hiểu như là chỉ số lạm phát, năm 2004 tăng 9,4%, gần gấp đôi mức dự kiến kế hoạch là mức tăng cao nhất kể từ sau năm 1995, gần bằng mức tăng của năm 1998. Trong đó giá lương thực, thực phẩm tăng cao: 26,7%. Giá một số vật tư, nguyên nhiên liệu biến động mạnh theo chiều hướng gia tăng như xăng dầu, sắt thép, phân bón...
Không tính vào rổ hàng hoá, giá vàng cũng tăng ở mức kỷ lục: 74,8%, giá đô la Mỹ cũng tăng cao: 11,1% mặc dù đô la Mỹ trong năm mất giá mạnh so với các đồng Euro và Yên Nhật.
Đáng quan ngại là, khác với diễn biến của các năm 1998 và 1999, chỉ số giá tiêu dùng vẫn đang trong xu thế gia tăng do một số mặt hàng vật tư chiến lược sẽ nâng giá trong năm tới và do chính sách lương mới được triển khai vào những ngày đầu năm.
4. Hạn hán nặng ở nhiều vùng
Theo đánh giá của các chuyên gia, hạn hán trong vụ 2004 - 2005 còn nghiêm trọng hơn hạn hán năm 1998 do El Nino (thiệt hại hơn 5.000 tỷ đồng). Mưa ít và kết thúc sớm hơn 1 đến 1,5 tháng khiến cho lượng nước ở các sông suối thấp hơn mức trung bình hàng năm từ 20 đến 60%.
Ngoại trừ khu vực Trung Bộ, từ Nghệ An đến Quảng Ngãi là đủ nước cho vụ đông xuân, các vùng còn lại đều thiếu nước nghiêm trọng, nhất là Bắc Bộ. Đến cuối tháng 12, diện tích bị hạn đã lên tới 263 nghìn hecta.
Khoảng một nửa diên tích gieo trồng ở đồng bằng Bắc Bộ không đủ nước trong giai đoạn làm đất. Tại một số vùng đồng bằng sông Cửu Long bị mặn xâm nhập và thiếu nước ở cuối vụ đông xuân và đầu vụ hè thu. Hạn hán cũng đe doạ việc cung cấp nước sạch cho một số thành phố, khu đô thị và công nghiệp.
5. Tôn vinh doanh nhân
Quyết định của Chính phủ lấy ngày 13/10 là ngày Doanh nhân Việt Nam là một sự tôn vinh các nhà doanh nghịêp trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng đất nước. Đây cũng là biểu hiện sự cam kết của Đảng và Nhà nước trong việc tạo điều kiện thuận lợi và bình đẳng cho các nhà kinh doanh thuộc các thành phần kinh tế khác nhau trong nước.
Chỉ tính riêng trong khu vực dân doanh, hiện nay đã có tới 150 nghìn doanh nghiệp đăng ký hoạt động theo Luật Doanh nghiệp, với tổng số vốn là 182 tỷ đồng. Năm 2004, công nghiệp dân doanh tăng 22,8%, là mức tăng cao nhất so với các khu vực khác. Trong lĩnh vực thương mại, khối dân doanh cũng đạt mức tăng cao nhất: 26%.
6. Thu hút vốn ngoài nước
Thu hút vốn đầu tư trực tiếp ngoài nước đạt 4,1 tỷ USD (kể cả vốn bổ sung), là năm cao nhất kể từ năm 1998. Theo một số chuyên gia quốc tế, xu hướng hồi phục và tăng trở lại của vốn FDI vào nước ta sẽ bắt đầu từ nay đến 2008.
Thu hút vốn 0DA cũng đạt kết quả cao nhất kể từ trước đến nay. Các nhà tài trợ cam kết cho vay và viện trợ với tổng số vốn 3,4 tỷ USD năm 2005, tăng 600 triệu so với năm 2004 nhằm trợ giúp phát triển kinh tế và đấu tranh chống nghèo đói của Việt Nam.
Năm 2004 là năm các nhà lãnh đạo cao cấp của Đảng và Nhà nước ta có nhiều hoạt động ngoại giao gắn liền với xúc tiến đầu tư và xúc tiến thương mại.
7. Đẩy mạnh đấu tranh chống tham nhũng
Tham nhũng và chống tham nhũng là một trong những vấn đề nóng bỏng nhất tại các kỳ họp Quốc hội trong năm. Năm 2004 cũng là năm phát hiện và xử lý nhiều vụ tham nhũng quan trọng: phanh phui đường dây buôn bán quota dệt may với việc bắt tạm giam một thứ trưởng và nhiều viên chức khác trong Bộ Thương mại và Bộ Công nghiệp; những vụ tham nhũng nghiêm trọng trong ngành dầu khí, kinh doanh xăng dầu, hải quan, buôn bán và chiếm dụng trái phép đất đai tại Hà Tây, Kiên Giang...
Ngoài ra, còn nhiều vụ việc hiện thanh tra và các cơ quan chức năng khác đang vào cuộc. Điều này thể hiện quyết tâm cao của Chính phủ trong việc làm trong sạch bộ máy công quyền và các quan chức trong giới kinh doanh thuộc khu vực kinh tế Nhà nước.
8. Nỗ lực quản lý thị trường đất đai
Luật đất đai sửa đổi bắt đầu có hiệu lực từ 1/7. Tuy nhiên thị trường nhà đất trước và sau thời điểm này vẫn trong tình trạng đóng băng chờ các văn bản dưới luật. Vào cuối quý III Chính phủ đã ban hành các văn bản này, trong đó Nghị định 188 được dư luận đặc biệt quan tâm.
Nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ, bình ổn thị trường đất đai và bất động sản, Nghị định quy định mức giá trần, làm căn cứ cho các địa phương xây dựng giá đất và mức thuế chuyển quyền sử dụng đất cũng như thuế trước bạ.
Trên cơ sở này, các địa phương đang triển khai xây dựng khung giá các loại đất trên địa bàn. Đây là nỗ lực lớn nhằm từng bước xây dựng và làm lành mạnh hoá thị trường đất đai, vấn đề bức xúc cả về kinh tế lẫn xã hội trong nhiều năm qua.
9. Bùng phát dịch cúm gia cầm
Dịch cúm gia cầm bùng phát tại 60 trên 64 tỉnh thành phố, gây hậu quả rất nặng nề: thiêu huỷ trên 42 triệu gia cầm, thiệt hại lên tới 14.000 tỷ đồng, làm giảm 1% GDP của cả nước. Bệnh lây nhiễm sang người với chủng H5N1 cướp đi sinh mạng của 290 người.
Chính phủ đã và đang chỉ đạo quyết liệt công tác phòng chống dịch từ tuyên truyền đến giám sát dịch bệnh, tăng cường theo dõi dịch tả, kiểm soát vận chuyển gia cầm. Đồng thời xác định những cơ sở không nhiễm bệnh để tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông mặt hàng này.
Mặc dù vậy, theo cảnh báo của Tổ chức y tế thế giới, nguy cơ bùng phát trở lại của dịch trong khu vực là rất lớn.
10. Du lịch tiếp tục được mùa
Năm 2004 ngành du lịch đón được 2,927 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20% so với năm ngoái. Đây là kết quả ngoài sự mong đợi bởi ngay từ đầu năm, nạn dịch cúm gia cầm hoành hành nhưng đã không làm nhiều khách du lịch quốc tế lo sợ.
Theo đánh giá của mạng phân tích tin Oxford Analytika (OA), trong năm 2004, Việt Nam đã vượt lên dẫn đầu khu vực Đông Nam Á trong các hoạt động khôi phục hoạt động của ngành du lịch.
Kết quả này là nhờ những thành công của Việt Nam trong nhiều lĩnh vực, như: Việt Nam là quốc gia đầu tiên trong khu vực tuyên bố khống chế được dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp (SARS), được thế giới đánh giá là 1 trong những điểm đến an toàn nhất ở châu Á...
Ngoài ra, Chính phủ Việt Nam cũng đã thực hiện một số sáng kiến để thu hút du khách như rút ngắn thời gian và chi phí trong việc cấp thị thực nhập cảnh, xoá bỏ cơ chế đánh thuế 2 lần của Vietnam Airlines. Chính phủ cũng đang xem xét miễn visa cho một số thị trường châu Âu, châu Á và Mỹ.
Theo vneconomy