Việt Nam đang tiến vào hội nhập AFTA và WTO, điều này đưa ra những thách thức lớn cho hệ thống phân phối hiện nay của chúng ta. Trước khi có những cảnh báo về việc hàng nhập sẽ tràn ngập các đại siêu thị, nhiều tập đoàn bán lẻ thâm nhập thị trường thì hàng hoá Việt Nam đang mất đi kênh phân phối mà các công ty kinh doanh nội địa tưởng chừng đã nắm rất chắc: hệ thống chợ.

Chạm trán thực tế

Ông Huỳnh Kiến Nam, Giám đốc Công ty Hoá mỹ phẩm Gia Đình than: “Chúng tôi đang bị mất dần thị phần ở các hệ thống chợ. Lượng hàng bán qua các chợ đầu mối chỉ còn 50- 60%. Mối hàng sỉ ở các chợ tỉnh lấy hàng chỉ còn 5-7 thùng/lần so với vài chục thùng/lần trước đây”. Hàng Việt Nam đang thất thế và mất dần kênh phân phối chợ là một thực tế làm đau đầu các nhà sản xuất.

Ông Lương Vạn Vinh, Giám đốc Công ty Mỹ Hảo kể: “Cách đây chỉ vài năm, sản phẩm Mỹ Hảo bán ra thị trường chủ yếu vẫn thông qua mạng lưới bán sỉ từ các chợ đầu mối ở thành phố và ở tỉnh để toả hàng về các nơi bán lẻ hoặc ra tận biên giới Campuchia, Lào, Trung Quốc. Vậy mà hiện nay chợ chỉ còn giữ khoảng 1% tổng lượng hàng bán ra của chúng tôi, chợ Bình Tây đã mất vai trò bán xà bông, nước rửa chén”.

Điều các công ty lo hơn, như ông Trần Đức Thuận, Phó tổng giám đốc Công ty Kim Hằng cho biết, là thương lái ở tỉnh vốn thường về thành phố mua sỉ cũng đang giảm mạnh. Theo ông Thuận, mãi lực các chợ đều giảm do nhiều yếu tố: bị cạnh tranh bởi hàng nhập giá rẻ, ảnh hưởng của xu hướng mua sắm ở các kênh phân phối hiện đại như siêu thị.

Giải bài toán khó

Nhờ vốn mạnh, kinh nghiệm tổ chức bán hàng chuyên nghiệp, các công ty nước ngoài đã khiến nhiều nhãn hiệu hàng tiêu dùng trong nước phải chao đảo khi tăng thêm chiết khấu, quà tặng khuyến khích các cửa hàng bán lẻ, tiệm tạp hoá chỉ bán hàng của họ, chỉ cần treo bảng quảng cáo sản phẩm của họ...

Ông Nam phân tích: “Cũng đều cho mức lãi bằng nhau khoảng trên dưới 10%, nhưng bán sản phẩm công ty liên doanh hoặc 100% vốn nước ngoài có mức giá cao, lại được quảng cáo mạnh thì người bán lẻ có thể tiêu thụ nhanh và lãi nhiều hơn.

Trong lúc công ty Gia Đình chỉ có thể thuê chủ sạp trưng bày hàng cho mình đẹp và bắt mắt, chi trả vài trăm ngàn đồng/mỗi sạp thì các công ty lớn chi tiền nhiều gấp đôi, lại cho luôn những dây sản phẩm dầu gội đủ loại để họ phát cho khách lấy hàng lẻ mang về làm quà, xuống tận vùng sâu vùng xa treo quảng cáo hoặc tổ chức sự kiện thu hút người tiêu dùng...”.

Ông Vinh nói rõ hơn: “Không chỉ có chợ, mà các công ty Việt Nam có thể bị mất toàn bộ các kênh phân phối khác như cửa hàng, tiệm tạp hoá, đại lý bán sỉ và lẻ ở từng địa phương...

Hàng nhập chỉ chiếm thị phần bằng cách cho người bán mức lãi cao, nhưng đáng kể nhất là cách các tập đoàn nước ngoài tổ chức đội ngũ nhân viên tiếp thị, giám sát bán hàng đông cả ngàn người, toả khắp các hang cùng ngõ hẻm trên tòan quốc, theo sát từng nhịp thở của thị trường tiêu dùng từng địa phương. Họ điều chỉnh chính sách, đưa ra các hình thức kinh doanh nhanh và đúng lúc”.

Tự đi tìm đường thoát

Hướng chung của nhiều công ty là phải tự tổ chức mạng phân phối với các nhà phân phối chịu trách nhiệm cụ thể cho từng vùng, từng tỉnh, từng khu vực tuỳ thuộc vào tiềm lực vốn.

Chẳng hạn như Mỹ Hảo tổ chức mạng lưới phân phối riêng cho mình với đội ngũ lên đến 600 người, xây dựng đội ngũ nhà phân phối chính và hỗ trợ.

Với quy mô nhỏ và vừa của đa số các công ty trong nước, có lẽ đã đến lúc cần phải có một hiệp hội cho các nhà bán lẻ, để liên kết họ, giúp cho họ, liên kết cùng chung sức mở các kênh phân phối mới, mới có thể giữ được thị phần đầu ra, đảm bảo được sản xuất kinh doanh cho từng thương hiệu.

Theo Sài Gòn tiếp thị