Cuộc khảo sát hàng năm lần thứ 9 về các công ty được ngưỡng mộ nhất thế giới được tạp chí Fortune vừa công bố cho thấy: Tập đoàn General Electric có sự vượt trội đáng kể nhất, vẫn giữ vững vị trí số 1 trong bảng xếp hạng năm 2006 và đây là lần thứ 6 liên tiếp giữ vị trị đầu bảng. Procter & Gamble vươn lên vị trí thứ 3, FedEx tăng 4 bậc lên vị trí số 4 và Microsoft lại rơi xuống hạng thứ 6.

Nhiều ông lớn lùi bước

Tuy nhiên, bảng xếp hạng năm nay cũng chứng kiến nhiều thay đổi. Các công ty mà sản phẩm và ý tưởng thể hiện của họ được người tiêu dùng chấp nhận nhiều nhất, như Toyota, nhà sản xuất xe hơi sạch số 1 thế giới (xe hybrid), đã bỏ xa các đối thủ lớn khác chiếm vị trí thứ 3 và đã đẩy tập đoàn bán lẻ Wal-Mart xuống vị trí cuối danh sách top ten để trở thành công ty ngoài nước Mỹ lần đầu tiên có vị trí cao nhất.

Công ty máy tính Apple (vị trí số 9) cũng là trường hợp đặc biệt khác. Trong năm 2005, Apple vẫn không đủ lớn để cho các nhà điều tra quan tâm đến, nhưng rồi sự thành công của dòng sản phẩm iPod mang lại cả doanh thu và danh tiếng đã đưa công ty này nằm trong 10 vị trí đầu tiên của các ngôi sao sáng trên bầu trời kinh doanh toàn cầu, chứng tỏ có khả năng cạnh tranh với các tập đoàn lớn như Microsoft và Dell (số 7). “Apple và Toyota có điểm chung nào?”, Mark Royal, chuên gia tư vấn cấp cao cả Tập đoàn Hay Group, tập đoàn tư vấn quản trị hàng đầu thế giới đã thực hiện cuộc khảo sát Các công ty được ngưỡng mộ nhất thế giới từ năm 1997, nói: “Cả hai công ty này đã thể hiện sự trỗi dạy mạnh mẽ khi nhiều công ty khác trong cùng lĩnh vực đã phải đấu tranh không ngừng”.

Tuy nhiên, đối với các công ty nằm ngoài nước Mỹ được lọt vào danh sách lần này quả là một thành đạt lớn. Chỉ 18 trong số 50 vị trí có trụ sở nằm ngoài nước Mỹ, nhiều hơn 1 công ty so với năm ngoái. Trong một số lĩnh vực công nghiệp như sản xuất xe hơi, hàng không và viễn thông, các công ty ngoài nước Mỹ cũng đã có tên trong bảng xếp hạng năm 2006 này. Ngoài Toyota, cả BMW (vị trí 13) và Honda (thứ 31) lần đầu tiên được bình chọn. Ở lĩnh vực viễn thông, Nokia của Phần Lan (tăng 6 bậc lên vị trí thứ 20) bỏ xa đối thủ số một là Cisco Systems (vị trí 26). Hãng hàng không Singapore Airlines là đại diện hàng không duy nhất trên thế giới có tên trong danh sách, vượt 9 bậc lên vị trí số 19.

Để có được bảng xếp hạng này, Fortune đã tạo ra một danh sách 351 công ty thuộc 30 lĩnh vực khác nhau với doanh thu phải đạt hơn 8 triệu USD. Hay Group sau đó sẽ gửi bảng khảo sát đến 8.645 giám đốc điều hành và chủ tịch các công ty cũng như các nhà phân tích. Yêu cầu của họ là xếp hạng các công ty thuộc lĩnh vực công nghiệp của họ dựa trên 9 tiêu chuẩn với thang điểm từ 0 (nghèo nàn) đến 10 (xuất sắc); số điểm trung bình đạt được được sử dụng cho việc xếp hạng các quốc gia và ngành công nghiệp.

Toyota, chuyện chưa kể về xe hybrid

Người biết nhìn xa trông rộng cho cuộc chuyển đổi quan trọng nhất sang thời kỳ xe hơi sạch chính là Bob Lutz, giám đốc thiết kế của General Motors. Năm 2004 ông lại bác bỏ xe hybrid là “một cải tiến hấp dẫn”. Một năm sau giá nhiên liệu tăng lên 2,50 USD/4 lít và ông mới thừa nhận rằng General Motors đã “bỏ lỡ chuyến đò”.

Cuối năm 1995, 6 tháng sau khi Toyota quyết định chuyển sang thiết kế và sản xuất dòng xe hybrid, xe nhãn hiệu Prius, và 2 năm trước khi nó được chấp nhận đưa vào sản xuất tại Nhật Bản, các kỹ sư của Toyota vấp phải một vấn đề cực kỳ quan trọng. Nguyên bản đầu tiên không hoạt động được. “Trên máy tính, năng lượng hybrid hoạt động rất tốt. Tuy nhiên, hình ảnh mô phỏng lại hoàn toàn khác biệt với các bộ phận thực tế, chúng không hoạt động cùng nhau”, Satoshi Ogiso, kỹ sư trưởng bộ phận thiết kế, cho biết. Ogiso và các đồng nghiệp phải mất cả tháng trời để xem xét lại các phần mềm và những vấn đề về điện để hoàn thiện chiếc Prius. Cuối cùng họ cũng hoàn thành nhưng khi cho chạy thử thì xe Prius cũng chỉ chạy được vài trăm mét và ngừng hẳn!

Với mục đích phải tạo ra một chiếc ôtô cho tương lai, thiết kế để đối phó với tình trạng giá dầu bất ổn và những hiện tượng hiệu ứng nhà kính đang tăng cao, các kỹ sư của Toyota đã nỗ lực để vượt qua những trở ngại ban đầu. Để sớm đưa Prius ra thị trường, Toyota đã bỏ qua giai đoạn quản trị truyền thống và đặt ra các tiêu chuẩn khắt khe buộc các bộ phận phải thực thi đúng hạn. Mặc dù chiếc Prius đầu tiên xuất hiện thời thời Hiroshi Okuda và Fujio Cho, hai cựu chủ tịch của Toyota, nhưng đến thời ông chủ mới Katsuaki Watanabe xe hybrid mới thực sự trở thành hiện thực.

Watanabe, 64 tuổi, trở thành giám đốc điều hành cấp cao từ tháng 6.2005, đã thổi một làn không khí mới vào toàn bộ đội ngũ nhân viên Toyota với tham vọng trong vòng 5 năm tới phải là hãng sản xuất ôtô số 1 toàn cầu. Trong cuộc phỏng vấn tạp chí Fortune, ông nhấn mạnh rằng phần quan trọng nhất trong chiến lược của ông là đưa xe hybrid đến tay người tiêu dùng với giá cả thích hợp nhất. “Chúng tôi cần cải thiện khâu thiết kế sản phẩm và phát triển công nghệ tốt hơn như động cơ, pin và bộ chuyển đổi. Chiến lược của tôi là sớm giới thiệu xe Prius thế hệ thứ 3 càng nhanh và giá thật rẻ”, ông nói. Trong những năm đầu thập kỷ tới, ông Watanabe hy vọng Toyota sẽ bán được một triệu xe hybrid một năm.

Giáo sư bộ phận thiết kế Jeffrey Liker thuộc Đại học Michigan và là tác giả quyển sách The Toyota Way (Bí quyết của Toyota) cho biết : “Toyota là một công ty rất dè dặt và thận trọng, rất từ từ trong việc tạo ra các thay đổi. Thành công lớn nhất của Toyota là biết xây dựng từ quá khứ và xem xét tính ứng dụng thực tiễn của mọi quyết định. Họ biết cách đánh bại các đối thủ cạnh tranh khác trên thị trường bằng những sản phẩm tuyệt vời”. Chính câu chuyện về dòng xe hybrid đã chứng minh được điều này.

Chiếm thị trường Mỹ và quật ngã GM

Những nhà hoạt định sản xuất của Toyota đóng bên Mỹ, Toyota Motor Sales (TMS), tại Torrance, bang California lúc đầu nghe đến xe hybrid tại một cuộc họp ở Nhật năm 1995. “Hoàn toàn mới mẻ nhưng không tiện dụng. Một số người vẫn hoài nghi về việc liệu xe hybrid có thực sự là một chiếc ôtô không”, giám đốc tiếp thị Mark Amstock, nhớ lại. Chính những cuộc nghiên cứu tại Mỹ đã ủng hộ những nghi ngờ này vì việc tiết kiệm nhiên liệu không thôi thì khó mà kéo giá thành sản phẩm xuống được.

Toyota công bố xe hybrid tại Nhật Bản vào tháng 10.1997, sớm hơn 2 tháng so với dự định và bắt đầu bán trên thị trường vào tháng 12 cùng năm. Tổng chi phí phát triển ước tính khoảng 1 tỷ USD và kế hoạch sản xuất của Watanabe là phải đạt 2.000 xe/tháng. Tại California, các nhà điều hành TMS lo lắng về viễn cảnh doanh số của xe hybrid tại Mỹ. Khi chiếc Prius đầu tiên đến Mỹ tháng 5.1999, khách hàng không thích cái cảm giác khi đặt chân lên thắng, một số khác thì phàn nàn nội thất trông nghèo nàn, đồ gác tay lại ngắn, dây bảo vệ không được chặt lắm... Các nhà điều hành TMS còn phát hiện ra ở đuôi xe không có chỗ cho các bậc cha mẹ để xe đẩy cho con nít. Trong khi đó, hãng Honda không chịu thua bằng việc giới thiệu xe hybrid Insight tại thị trường Mỹ vào tháng 12.1999 nhưng lại không được người tiêu dùng Mỹ chấp nhận vì xe không có ghế sau, máy móc nhỏ hơn lại sử dụng công nghệ ít phức tạp. Một bước đi táo bạo của Toyota là sử dụng những thông tin của một khách hàng mua xe Insight vừa tung lên trang web của anh ta để củng cố nhiều chế độ bảo hành cho khách hàng và tặng cho Lễ trao giải Oscar 2003 năm chiếc Prius mới cáu để đưa đón Harrison Ford và Calista Flockhart.

Prius bắt đầu toả sáng từ tháng 7.2000 với khoảng 37.000 khách hàng đặt hàng và 12.000 người đã thực sự mua xe, trong đó có cả nam diễn viên Hollywood nổi tiếng Leonardo DiCaprio và Cameron Diaz. Mẫu xe mới đã trở thành thông điệp thời trang tại Mỹ, được Toyota tung ra vào mùa thu 2003 với các tính năng linh hoạt hơn như tiêu thụ ít gas hơn và thải rất ít khí carbon. Doanh số bán tại Mỹ tăng gấp đôi khoảng 53.991 chiếc năm 2004 và gần gấp đôi đến 107.897 chiếc năm tiếp theo – chiếm khoảng 60% doanh số Prius toàn cầu. “Đây là chiếc xe nóng bỏng nhất mà chúng tôi đạt được”, Jim Press, chủ tịch TMS, nói.

Tháng 10 năm ngoái, Toyota đã tiến thêm một bước dài trên đường thành công khi mời hàng chục nhà báo đến chứng kiến cuộc chạy thử hai chiếc xe hybrid tương lai bên ngoài Tokyo: Camry và Lexus GS450h đã chứng tỏ sức mạnh với tốc độ đạt 60km/giờ chỉ 5,8 giây. Nếu Toyota tiếp tục giảm giá thành, tương lai xe hơi sạch là không giới hạn và sẽ trở thành kẻ thống trị ngành công nghiệp ôtô những năm tới.

Theo Sài Gòn Tiếp Thị