Các siêu thị có vốn trong nước liệu có đứng vững khi các tập đoàn bán lẻ thế giới “đổ bộ” vào?

Kế hoạch của nhà bán lẻ Dairy Farm

Giant South Asia Investment Pte., Ltd đặt tại Singapore, thuộc tập đoàn Dairy Farm International Holding Limited (Bermuda), là thành viên của Jardine Matheson Group, đang nóng lòng bước vào thị trường bán lẻ Việt Nam.

Một nguồn tin cho biết, năm ngoái Dairy Farm đã xin phép Bộ Kế hoạch và Đầu tư  để thành lập Công ty TNHH Giant South Asia (Việt Nam). Với số vốn đăng ký ban đầu là 5 triệu Đôla Mỹ, công ty này sẽ thiết lập và điều hành một chuỗi siêu thị và cửa hàng tại Tp.HCM.

Thông tin này đã làm cho một vài nhà kinh doanh siêu thị ở Việt Nam lo ngại, bởi tập đoàn bán lẻ Dairy Farm đang quản lý và điều hành hơn 2.600 siêu thị và cửa hàng ở khắp châu Á. Đầu tư vào Việt Nam, Dairy Farm muốn  “đi tắt - đón đầu”, bằng cách tìm đến các nhà bán lẻ lớn trong nước để thương lượng thuê lại mặt bằng kinh doanh.

Theo kế hoạch hoạt động tại Việt Nam, Dairy Farm sẽ đặt trụ sở chính tại số 230 Nguyễn Trãi, quận 1. Địa chỉ này hiện đang thuộc Trung tâm Thương mại Citi Plaza - có chuỗi siêu thị mang tên Citimart.

Thông thường, khi một nhà đầu tư nước ngoài trình dự án xin cấp phép, nhà đầu tư đó đã thỏa thuận được quyền thuê địa điểm với chủ sở hữu nơi đó. Như thế có thể hiểu Dairy Farm đã thỏa thuận với Citi Plaza về địa điểm kinh doanh nói trên.

Không chỉ có một địa điểm ở Citi Plaza, nguồn tin có thẩm quyền còn cho biết, tập đoàn này sẽ tiếp quản và nâng cấp mặt bằng kinh doanh của toàn bộ hệ thống siêu thị Citimart tại Tp.HCM trên các tuyến đường chính như Lê Duẩn-Hai Bà Trưng, Lê Văn Sỹ, Nguyễn Thị Minh Khai, Lê Thánh Tôn và kể cả Citimart ở các thành phố khác như Cần Thơ…

Đánh giá về Dairy Farm, một vài nhà bán lẻ lớn trong nước tỏ vẻ lo lắng. Theo họ, tập đoàn này có nhiều kinh nghiệm trong việc quản lý siêu thị và kinh doanh bán lẻ với người tiêu dùng châu Á nên họ sẽ tiếp cận khách hàng Việt Nam nhanh hơn. Về mặt tài chính, so với nguồn lực của doanh nghiệp Việt Nam, thì chắc chắn tập đoàn này hơn hẳn. 

Tầm ngắm của các “đại gia” khác

Không chỉ Dairy Farm có kế hoạch thuê lại mặt bằng các trung tâm bán lẻ của các doanh nghiệp trong nước để kinh doanh. Một nguồn tin khác cũng cho biết siêu thị Miền Đông trên đường Hoàng Văn Thụ - một vị trí được xem là khá đẹp và thuận lợi ở quận Phú Nhuận, cũng có thể sẽ mất tên trong thời gian tới.

Trước đây, đại diện của chuỗi siêu thị lớn nhất Việt Nam, Co.op Mart thuộc Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại Tp.HCM (Saigon Co.op) đã đeo đuổi để thuê lại mặt bằng siêu thị Miền Đông nhưng không thành. Nay thì một công ty nước ngoài, cũng kinh doanh trong ngành này, đang hoạt động tại Việt Nam đã thỏa thuận được. Hiện siêu thị Miền Đông đang tạm ngưng hoạt động.

Trong khi đó, ở Hà Nội, Tràng Tiền Plaza đang được xem là một trong những vị trí chiến lược trong mắt của các “đại gia” bán lẻ nước ngoài khác. Theo ông Marc Townsend, Giám đốc điều hành chi nhánh Việt Nam của CB Richard Ellis (CBRE), có ba tập đoàn thương mại lớn của nước ngoài đang muốn thuê toàn bộ mặt bằng của trung tâm này để kinh doanh.

Hay như tại Hải Phòng, đối với dự án trung tâm mua sắm hiện đại - TD Plaza - sẽ hoạt động trong quí 2, tập đoàn Parkson đã đăng ký thuê một phần diện tích không nhỏ.

Với thực trạng thiếu mặt bằng kinh doanh ở các thành phố lớn như hiện nay, thì việc các tập đoàn bán lẻ ngắm đến các trung tâm thương mại, các siêu thị có sẵn của các doanh nghiệp trong nước là chuyện dễ hiểu. Bởi lẽ, các địa điểm này ngoài vị trí đẹp, thuận lợi cho việc kinh doanh còn là địa chỉ quen thuộc với người tiêu dùng.

Mặt khác, thuê được các địa điểm kinh doanh siêu thị sẵn có, nhà đầu tư không phải mất nhiều thời gian cho việc xin chủ trương đầu tư, giải tỏa và đền bù phức tạp.

Ông Marc Townsend nhận định: “Với nền kinh tế tăng trưởng tốt, ổn định trong nhiều năm liền và mức sống người dân ngày càng cao, Việt Nam đang trở thành điểm đến khá hấp dẫn với nhiều nhà kinh doanh bán lẻ nước ngoài”.

Nhận định này có lẽ không sai khi nhìn đến các hồ sơ xin phép đầu tư. Cụ thể như dự án đầu tư trung tâm thương mại lớn của tập đoàn Lotte của Hàn Quốc có vốn đầu tư 15 triệu Đôla Mỹ hay dự án Tesco (tập đoàn bán lẻ đứng thứ sáu thế giới có doanh số 40 tỉ Đôla Mỹ/năm của Anh), hiện cũng đang xin được cấp phép hoạt động…

Đó là chưa kể Big C, Metro Cash & Carry hoặc Parkson đều cam kết sẽ tiếp tục mở thêm nhiều trung tâm và siêu thị ở các thành phố lớn của Việt Nam.

Và nỗ lực của Saigon Co.op

Trước sự “đổ bộ” của nhiều tập đoàn thương mại lớn nước ngoài, có doanh nghiệp tính chuyện rút lui, có doanh nghiệp cố vạch ra cho mình một hướng đi riêng để đối phó. Saigon Co.op là một trong những doanh nghiệp có bước chuẩn bị như vậy.

Trước mắt, Saigon Co.op vẫn tiếp tục tìm vị trí tốt để đầu tư xây siêu thị ở khắp các tỉnh, thành. Liên hiệp hợp tác xã này đặt kế hoạch đến năm 2010 sẽ có khoảng 40 siêu thị ở Tp.HCM và các tỉnh, thành phía Nam so với con số 14 hiện nay. Với các doanh nghiệp trong nước, việc đầu tư mở một siêu thị không khó, khó nhất là tìm được một vị trí thuận lợi để kinh doanh.

Theo bà Nguyễn Thị Nghĩa, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Saigon Co.op, thông thường để có được một siêu thị, nhà đầu tư phải mất ít nhất là ba năm, kể từ lúc thỏa thuận địa điểm, lập dự án, giải tỏa đền bù (khâu khó khăn nhất) cho đến xây dựng xong.

Và để thu hút khách, chuỗi siêu thị này chấp nhận giảm lãi. Bà Nghĩa cho biết: “Chúng tôi đang cố gắng giảm chi phí đến mức thấp nhất để cạnh tranh. Mục tiêu là bán được số lượng lớn. Saigon Co.op đưa ra mức lãi khoảng 13-14%, chỉ bằng một nửa so với mức lãi kinh doanh siêu thị ở các nước châu Âu là từ 20-25%”.

Hiện nay, hệ thống siêu thị Saigon Co.op cũng được đánh giá là có nhiều vị trí thuận lợi trong kinh doanh. Câu hỏi đặt ra là liệu về lâu dài, Saigon Co.op có chuyển nhượng mặt bằng của mình cho nhà đầu tư nước ngoài? Bà Nghĩa cho biết, cũng giống như các nhà kinh doanh bán lẻ khác, hệ thống siêu thị Co.op Mart đang được các nhà đầu tư thương mại nước ngoài chú ý.

Mới đây, hai tập đoàn bán lẻ lớn ở châu Á cũng đã đánh tiếng đề nghị hợp tác cùng Saigon Co.op để đẩy mạnh kinh doanh qua việc mua cổ phần. Phương án này đến nay vẫn chưa được ban lãnh đạo Liên hiệp hợp tác xã đồng ý. Nhưng bà Nghĩa cho rằng về lâu dài Saigon Co.op cũng sẽ tính đến việc hợp tác với các đơn vị nước ngoài để kinh doanh.

Theo bà Nghĩa, hiện Saigon Co.op vừa lo đầu tư mặt bằng vừa kinh doanh nên có những thời điểm sẽ gặp khó khăn về vốn. Vì thế Saigon Co.op đang tính đến hai phương án. Một là sẽ bán 20% cổ phần ra bên ngoài để dùng nguồn vốn này đầu tư các mặt bằng kinh doanh khác. Hai là tìm các nhà đầu tư kinh doanh bất động sản xây sẵn siêu thị cho Co.op Mart thuê kinh doanh.