Mới thoạt nhìn thật khó hiểu vì sao chính sách của Google trong cùng một lĩnh vực lại mâu thuẫn nhau đến thế. Google đang chống lại lệnh của Bộ Tư pháp Mỹ đòi hãng này phải cung cấp danh sách mọi trang web có sẵn trong máy chủ của Google cũng như mọi từ khóa tìm kiếm mà người dùng gõ vào ô tìm kiếm của Google trong hai tháng 6 và 7-2005. Sau đó bộ này giảm yêu cầu xuống còn danh sách một triệu trang web bất kỳ và mọi địa chỉ website trong một tuần nhất định. Mục đích của chính quyền Mỹ là để đánh giá mức độ lan rộng các trang web có hại cho trẻ em - như các trang khiêu dâm, chẳng hạn. Trước đó, AOL, Microsoft và Yahoo! đều tuân thủ các yêu cầu tương tự.

Thật ra, thông tin Bộ Tư pháp Mỹ yêu cầu không thể dùng để xác định danh tính người truy cập cùng nội dung họ muốn truy cập nhưng Google khăng khăng chống lại vì cho rằng đây là tiền lệ để tiến tới chuyện chính quyền sẽ dùng các trang web tìm kiếm như một công cụ do thám đời tư của công dân. Google xây dựng tên tuổi và tài sản dựa trên khả năng tìm kiếm thông tin qua mạng. Nếu người dùng, vì một lý do nào đó, không sử dụng Google để tìm thông tin nữa, chắc chắn hãng này sẽ sụp tiệm nhanh chóng.

Thế nhưng với chính quyền Trung Quốc, Google lại có những nhượng bộ đáng kể, trước tiên là chuyển các cuộc tìm kiếm thông tin xuất phát từ Trung Quốc đến các máy chủ đặt bên trong nước này xử lý, trả kết quả. Trước đây, người dùng ở Trung Quốc truy cập máy chủ Google đặt ở Mỹ, kết quả tìm kiếm sẽ bị lọc bởi các bức tường lửa của phía Trung Quốc, không truy cập được nếu nội dung mang tính “nhạy cảm”. Nay, ngay cả kết quả cũng sẽ không xuất hiện nếu chúng là những trang web “nhạy cảm” bị chính quyền Trung Quốc đưa vào sổ đen.

Phản ứng trước chính sách mới của Google, cộng đồng tin học thế giới cho rằng Google đã đi ngược lại triết lý của công ty khi mới thành lập, chỉ vì thị trường khổng lồ Trung Quốc quá hấp dẫn, không thể chọc giận giới cầm quyền nước này. 

Hiện nay Google đang sở hữu một lượng thông tin khổng lồ về người dùng khắp thế giới. Mỗi lần có ai gõ vào một vài từ khóa để tìm thông tin trên Google, thông tin về người này sẽ được lưu dài hạn trong cơ sở dữ liệu của Google bởi mỗi máy tính đều có một địa chỉ IP riêng và từ đó có thể lần ngược về truy tìm thông tin của người sử dụng. Người sử dụng Gmail của Google tự nguyện để máy quét nội dung thư và cho xuất hiện các quảng cáo liên quan. Còn khi tải và cài Google Toolbar, mọi thông tin về các trang web người dùng từng ghé lại sẽ bị lưu vĩnh viễn trong máy chủ của Google.

Theo một số chuyên gia tin học, sở dĩ Google phản ứng mạnh trước yêu cầu của Bộ Tư pháp Mỹ là vì họ muốn bảo vệ những bí mật công nghệ. Hơn nữa, Google sợ phản ứng của thị trường chứng khoán sẽ bất lợi cho họ nếu nhượng bộ. Ngay hôm có tin về yêu cầu của Bộ Tư pháp Mỹ, giá cổ phiếu của Google sụt ngay 8,5%.

Trái với hình dung của nhiều người, Google không tìm thông tin trực tiếp trên Internet. Nếu tìm như thế, chắc chắn mạng Internet sẽ nghẽn ngay vì hàng ngày có đến 100 triệu lượt người vào tìm thông tin. Google tìm thông tin trên bản sao mọi trang web trên thế giới đã lưu vào máy chủ của hãng này. Google thường xuyên cập nhật thông tin cho máy chủ nhưng để sao chụp hết mọi trang web cũng mất cả tháng trời.

Sau khi sao chụp toàn bộ mạng Internet, Google lập chỉ mục cho mọi từ dùng trên các trang và gán hơn 100 tiêu chí để xếp hạng các từ; chẳng hạn số lần nó xuất hiện trong trang, xuất hiện trên tiêu đề hay tận sâu trong nội dung, cùng xuất hiện với nó là những từ nào… Nhờ thế, kết quả tìm kiếm bằng Google thường thỏa mãn nhu cầu tìm thông tin của nhiều người. Và cũng nhờ thỏa mãn đúng nhu cầu thông tin này nên Google đã thành công trong việc bán quảng cáo trực tuyến trong khi nhiều dự án khác đã thất bại.

Tất cả những điều này làm nên sức mạnh của Google, một công ty dù mới ra đời chừng 10 năm đã có giá trên thị trường chứng khoán chừng 120 tỉ đô la, gấp bốn lần hãng Sony lâu đời. Vì thế Google muốn bảo vệ bí mật kinh doanh bằng mọi giá. 

Còn ở Trung Quốc, Google cũng như nhiều công ty khác đều phải áp dụng chính sách “nhập gia tùy tục”. Mới tháng trước, Microsoft phải khóa một trang nhật ký của một nhà báo Trung Quốc sau khi chính quyền nước này tỏ ý không hài lòng về nội dung của nó. Chưa rõ Google trì hoãn yêu cầu của Bộ Tư pháp Mỹ đến bao lâu vì ngày 14-3 này phiên xử tội “cản trở công lý” của công ty này mới diễn ra.     

Có tên Google là do đặt nhầm

Năm 1997, khi Larry Page và Sergey Brin muốn tìm một tên thật kêu để đặt cho công ty họ sắp thành lập, một người bạn gợi ý nên lấy tên “google” để chỉ khả năng tìm kiếm vô hạn của phần mềm hai người vừa viết ra. Họ lên mạng Internet và phát hiện chưa ai đăng ký tên này cả. Thế là Google.com ra đời ngay hôm đó. Chỉ đến hôm sau, họ mới biết mình đã đánh vần sai từ này. Ý người bạn muốn nói đến từ googol (10 lũy thừa 100), chứ đâu phải google, một từ vô nghĩa cho đến lúc đó.

Theo TBKTSG