Hoang tưởng có lẽ là một nét rất đặc trưng trong văn hoá doanh nghiệp của Samsung. Nền văn hoá này luôn được TGĐ Điều hành và Phó Chủ Tịch Tập đoàn Jong Yong Yun cần mẫn nuôi dưỡng. Trong thế giới của Samsung, thảm hoạ trong từng chi tiết bị bỏ sót, thành công chỉ làm tăng thêm tính tự mãn và rút cuộc là thất bại. Thời gian qua, Samsung liên tiếp gặt hái nhiều thành công, gần đây nhất là thay thế vị trí của Sony, trở thành công ty chế tạo điện tử tiiêu dùng hàng đầu thế giới.

Mối hoạ tiềm tàng

Khởi điểm là công ty sản xuất máy thu hình đen trắng rẻ tiền và các sản phẩm lặt vặt, Samsung Electronics giờ là một trong những công ty sáng tạo đáng nể với lợi nhuận cao nhất bị bán dẫn toàn cầu.

Năm ngoái, Samsung đạt mức lợi nhuận hơn 9 tỉ USD trên doanh số bán 72 tỉ USD, gấp đôi vốn thị trường của Sony. Đó là một kết quả tốt xét trên mọi phương diện và đặc biệt đáng kể đối với một công ty chế tạo.

Ngày nay, Samsung là nhà chế tạo hàng đầu thế giới về chíp nhớ, màn hình phẳng tinh thể lỏng (LCD) và máy thu hình màu, đồng thời đang cạnh tranh gay gắt với Motorola để trở thành nhà sản xuất điện thoại di động lớn thứ 2 thế giới, sau Nokia.

Hiếm có tuần lễ nào Samsung không giới thiệu một sản phẩm “đầu tiên trên thế giới“, “lớn nhất trên thế giới“ hay tương tự. Trong những tháng vừa qua, Samsung đã tung ra thị trường máy điện thoại chụp ảnh 7 megapixel, màn hình LCD 82 inch và máy thu hình plasma độ nét cao 102 inch… Samsung hiện đang có số bằng phát minh đăng ký tại Mỹ hàng năm (lên tới 1.6000 năm 2004) nhiều hơn cả tập đoàn sản xuất chíp xử lý máy tính lớn nhất thế giới Intel.

Đầu hè vừa qua, Công ty Nghiên cứu Thị trường Interbrand (Anh) đã tính toán rằng, giá trị nhãn hiệu toàn cầu của Samsung đã lần đầu tiên vượt mặt Sony. Kể từ TGĐ Yun cơ cấu lại tập đoàn năm 1997, chưa từng có nhãn hiệu của công ty toàn cầu nào phát triển nhanh hơn Samsung.

Tuy nhiên, đối với TGĐ Yun, một kỹ sư 61 tuổi, giờ chưa phải lúc ăn mừng. Trong bài phát biểu với nhân viên hàng tháng mới đây, ông cảnh báo rằng, công ty “đang đứng giữa hai vòng xoáy“. Trên thực tế, có những tương đồng đáng lo ngại với thời kỳ khủng hoảng cuối thập niên 1990. Thiết bị bán dẫn, đặc biệt là Dram, lúc đó đang chiếm tới 50% lợi nhuận của Samsung Electronics và 35% tổng doanh thu của tập đoàn Samsung, một đế chế gia đình trong đó Samsung Electronics là bộ phận lớn nhất. Nhưng vào năm 1996, ngành sản xuất Dram bắt đầu sa sút do nguồn cung vượt cầu.

Giờ cũng vậy, một năm đạt lợi nhuận kỷ lục là điềm báo trước sự sụt giá của hầu hết các sản phẩm chủ chốt của Samsung. Lợi nhuật và tăng trưởng thị trường trong lĩnh vực điện thoại di động đang giảm sút và đồng Won Hàn Quốc tăng giá 15% so với các ngoại tên chủ chốt trong năm qua đã làm giảm lợi nhuận biên của công ty có tới 80% doanh thu từ xuất khẩu này. Lợi nhuận Quý I năm nay giảm 52%, Quý II giảm 46%. Thêm vào đó, nền kinh tế Hàn Quốc đang trì trệ, tình trạng lao động rối ren gia tăng và một số nhà điều hành Samsung sa lầy vào một vụ xì căng đan liên quan đến việc chi tiền cho quỹ đen của các chính trị gia. Tiếp đến là các vụ biểu tình của công chúng phản đối sự thống trị của Samsung đối với nền kinh tế Hàn Quốc. Nhưng Trung Quốc, vừa là thị trường tiềm năng rộng nhất vừa là mối đe doạ cạnh tranh tiềm ẩn lớn nhất, mới là nỗi lo của Samsung.

 Khao khát thành công là một đặc trưng của văn hoá Hàn Quốc. Trong thập niên 1960, Hàn Quốc là một trong những nền kinh tế nghèo nhất thế giới, thiếu cơ sở hạ tầng công nghiệp, đặc biệt là chuyên môn về chế tạo và điện tử mà Nhật Bản và các nước châu Á khác đã phát triển được sau Thế Chiến Thứ II. Khi Samsung Electronics bắt đần bán ra những sản phẩm máy thu hình đen trắng ở Hàn Quốc vào năm 1972, Sony đã là một thương hiệu được ngưỡng một toàn cầu nhờ những radio chất lượng cao, máy nghe băng và máy thu hình màu Trinitron. Năm 1995, sau một sự cố lỗi máy điện thoại di động do công ty sản xuất, Samsung đã quyết định tiêu huỷ 150.000 máy điện thoại và hạ quyết tâm trở thành một nhãn hiệu toàn cầu chất lượng cao.

Hy sinh để tồn tại

Giá thiết bị bán dẫn tụt dốc không phanh vào năm 1996 và cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ châu Á năm 1997 đã đẩy Samsung đến bờ vực phá sản. TGĐ Yun đã hành động nhanh chóng. Ông bỏ hàng chục bộ phận không quan trọng, sa thải gần 1/3 lực lượng lao động, gây nên một cú sốc trong nền văn hoá doanh nghiệp gia đình của Hàn Quốc với truyền thống “việc làm trọn đời“ và đưa công ty ra đánh cuộc với thế giới công nghệ kỹ thuật số (KTS) đang phát triển.

Cũng trong thời điểm đó, Chính phủ Hàn Quốc nổ lực biến nước này thành một quốc gia có nền công nghệ thông tin tiên tiến, xây dựng hệ thống Internet băng rộng mà ngày nay chưa có nơi nào trên thế giới sánh được.

Qua phân tích kỹ các sản phẩm đặc trưng của kỹ nguyên KTS như máy tính, điện thoại di động, máy nghe đĩa CD, Yun đã xác định được những công nghệ cơ bản chung cho tất cả, đó là bán dẫn, LCD cỡ lớn, bộ điều khiển hiển thị, bộ chíp và điện thoại di động.

Thử thách năm 1997 khiến TGĐ Yun phải cắt giảm chi phí mạnh để nâng tính cạnh tranh. Ông mạnh tay chỉ cho nghiên cứu công nghệ cơ bản để nâng tính cạnh tranh dài hạn, không bước vào thị trường mới hay dòng sản phẩm mới nếu không có cơ hội trở thành số 1 và cắt bỏ những bộ phận không mang lại lợi nhuận cho công ty. Samsung cũng đi đầu trong việc đưa ra thị trường các sản phẩm sáng tạo, luôn chỉnh sửa lại hệ thống phân phối, thích ứng nhanh và đặt chất lượng lên hàng đầu.

Trong khi các công ty châu Á cắt giảm chi phí cho nghiên cứu phát triển (R & D) sau cuộc khủng hoảng 1997, Samsung Electronics lại đẩy mạnh đầu tư công nghệ cơ bản và điều này đã Samsung  lên vị trí thống lĩnh các thị trường “nóng“ ngày nay, trong đó có TV màn hình LCD và điện thoại di động đa truyền thông. Và ngay cả khi bạn không có các sản phẩm mang thương hiệu Samsung, bạn vẫn sở hữu một phần của Samsung trong các thiết bị như máy nghe nhạc iPod của Apple, máy tính Dell, thiết bị chơi game Xbox của Microsoft, điện thoại Nokia, tivi Sony…

Chi phí R & D của Samsung trong năm ngoái là 8,3% doanh thu (4,6 tỉ USD) và có thể lên hơn 9% năm nay. Công ty này có tới 27.000 nhà nghiên cứu, trong đó có 2.400 tiến sĩ và 8.600 thạc sĩ, làm việc trong 17 trung tâm R & D toàn cầu.

Samsung cũng có 550 nhà thiết kế và hơn một chục trung tâm thiết kế trên khắp thế giới, trong đó có Angeles, San Francisco, Tokyo, London và Thượng Hải. Kết quả là năm ngoái Samsung đã giành được nhiều giải thưởng về thiết kế công nghiệp hơn bất cứ một công ty châu Âu và Mỹ nào. Kể từ năm 2000, chỉ duy nhất một công ty có số giải thưởng thiết kế tương đương với Samsung là Apple Computer.

Tham vọng soán ngôi

Nhấn mạnh tầm quan trọng của thiết kế, TGĐ Yun đã đưa ra vị trí Giám đốc Thiết Kế và cho rằng các nhà thiết kế cũng cần có chân trong ban quản lý cấp cao.

Các nhà thiết kế của Samsung không chỉ muốn có các sản phẩm tốt hơn mà còn muốn chúng chiếm được “tình yêu“ mà người tiêu dùng đã dành cho các sản phẩm của Apple, đặc biệt là máy nghe nhạc iPod.

Một trong những thách thức lớn nhất của Samsung hiện nay là xây dựng thương hiệu Samsung tại Mỹ.

Hiện tại, Samsung đang dồn đầu tư R & D vào công nghệ nano, hệ thống không dây và có dây và các màn hình hiển thị kiểu mới tốt hơn, rẻ hơn và tốn ít năng lượng hơn các loại màn hình LCD và plasma hiện nay.

Samsung cũng đang nhòm ngó thị trường hình ảnh của Mỹ. Công ty đang muốn chiếm vị trí của HP, trở thành nhà cung cấp máy in hàng đầu và tiến bước mạnh mẽ vào lĩnh vực máy chụp ảnh KTS mà hiện nay Sony đang thống trị. Như vậy cũng có nghĩa là đối đầu với Dell vì công ty máy tính này đang có kế hoạch giành lấy lĩnh vực máy in văn phòng từ tay HP. Cũng như HP và Sony, Dell là khách hàng quan trọng của Samsung.

Một phần thử thách của Samsung là tìm ra cách cạnh tranh hiệu quả với các công ty vừa là khách hàng vừa là đối tác, đặc biệt đối với Sony, do 2 công ty này có nhiều làm ăn chồng chéo. Hiện tại, Samsung cũng phải vượt qua những khó khăn, đặc biệt trong lĩnh vực chính là chíp nhớ và màn hình LCD. Tuy nhiên, sự sụt giảm này mang tính chu kỳ chứ không có nghĩa là vị trí số 1 của Samsung đã bị lung lay.

Hiện nay Samsung Electronics đang chiếm vị trí số 1 trên thế giới trong 8 dòng sản phẩm và mục tiêu của TGĐ Yun là tăng gấp đôi con số này trong vòng 3 năm và tăng gấp 3 trong vòng 5 năm.

“Cốt lõi của một công ty điện tử là công nghệ. Công ty không thể tồn tại nếu không có khả năng tự phát triển sản phẩm“.

                                                                                            Theo Nhịp Cầu