Ông Miguel Pardo de Zenla - Tham tán Thương mại Đại sứ quán Mỹ tại VN cho biết: Giá trị đích thực của franchise là ít rủi ro và chi phí thấp.

Hiện nay, nhiều DN VN đã nhanh chóng áp dụngmà tiên phong là hãng cà phê Trung Nguyên. Ông Đặng Lê Nguyên Vũ -Giám đốc Trung Nguyên - cho biết: năm 2001 chúng tôi bỏ ra khoảng 3 triệu USD để thuê tư vấn nước ngoài cho công tác franchise. Đến thời điểm này, tại VN Trung Nguyên có một hệ thống phân phối dày đặc (khoảng hơn 1.000 quán) trải dài từ Bắc vào Nam. Ở thị trường nước ngoài, Trung Nguyên đã nhượng quyền ở Nhật Bản, Singapore, Thái Lan, Campuchia, Trung Quốc... đặc biệt các nước Australia, Mỹ, Pháp, Canada... cũng có quán Trung Nguyên. Tại VN hiện nay còn có hơn 70 hợp đồng nhượng quyền thương hiệu từ các tập đoàn lớn của thế giới (KFC, McDonal...) và các DN lớn của Việt Nam như Kinh Đô, Đức Phát...

Khó do pháp luật chưa đầy đủ

Ông Lê Phụng Hào Phó TGĐ Cty Kinh Đô cho biết: franchise ra nước ngoài khó khăn nhiều hơn so với trong nước. Đó là thị hiếu tiêu dùng có nhiều khác biệt nên làm sao để giữ được bản sắc riêng của DN nhưng vẫn phù hợp với thị hiếu, văn hoá, tranh thủ thiện cảm và có sự chấp nhận của người tiêu dùng nước sở tại. Thêm nữa, chi nhánh được franchise làm sao hoạt động tốt và mang đến sản phẩm, dịch vụ với chất lượng tương đương với chi nhánh chính thức của DN thì mới đảm bảo được uy tín và sự bền vững trong hoạt động. Chính vì vậy vấn đề huấn luyện, chuyển giao kinh nghiệm và phải thường xuyên đáp ứng các nhu cầu khác cho chi nhánh nhượng quyền hoạt động tốt là một vấn đề phức tạp. Thực hiện điều này ngay ở trong nước còn gặp rất nhiều khó khăn thì những chi nhánh nhượng quyền ở nước ngoài còn khó khăn gấp nhiều lần. “Những quy định của pháp luật nước sở tại là rất kỹ, DN VN còn lơ ngơ về vấn đề này nên gặp nhiều khó khăn...” - ông Hào cho biết. Thêm một cái nền không vững chắc nữa mà các DN không dám nhượng quyền ồ ạt, đó chính là nền tảng pháp luật về nhượng quyền của VN chưa thật vững chắc nên dễ phát sinh các tranh chấp về ăn chia, về ý tưởng...

Thực tế Bộ Luật Thương mại chỉ có 1 mục nói về nhượng quyền thương hiệu một cách tóm tắt và chưa đầy đủ. Mặt khác, Luật Thương mại có ghi: nhượng quyền thương mại là hoạt động thương mại theo đó bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự mình mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ theo điều kiện. Trước khi bắt đầu nhượng quyền, bên dự kiến nhượng quyền phải đăng ký với Bộ Thương mại. Thế nhưng Nghị định 11/2005/NĐ - CP của Chính phủ có những quy định về chuyển giao công nghệ, thương hiệu từ nước ngoài vào Việt Nam. Theo đó, Bộ KH-CN và các sở KHCN có trách nhiệm xác nhận đăng ký chuyển giao công nghệ, thương hiệu. Tại thời điểm này chưa có DN nào vướng cả 2 văn bản này nhưng cũng gây lo lắng cho những DN chuẩn bị áp dụng franchise.

Phát huy nội lực

Ông Hào còn cẩn thận: Việc áp dụng mô hình này giúp DN có thể mở rộng nhanh chóng quy mô kinh doanh mà không cần đầu tư nhiều vốn. Tuy nhiên việc duy trì thành công mô hình kinh doanh franchise đòi hỏi DN phải có nội lực khá mạnh, đặc biệt là đội ngũ nhân viên làm công tác huấn luyện, công tác phục vụ và hỗ trợ kinh doanh cho đối tác. Ngoài ra, việc kiểm soát để làm sao cho đối tác hợp tác trung thành, gắn bó với Cty cũng là một vấn đề. Trong franchise có sự chuyển giao công nghệ và kỹ thuật chế biến sản phẩm. Nếu sau một thời gian đối tác nắm vững kỹ thuật, công nghệ... mà “quay lưng” với mình thì thiệt hại của DN là không thể tính được...

Mặt khác, đối với các DN VN franchise vẫn còn là một ẩn số. Nhiều DN đã giải ẩn số này nhưng chưa tường tận, chưa biết hết “đường đi nước bước” của nó để có thể thành công ngay chính trên sân nhà và có thể thành công ở thị trường thế giới. Chính vì vậy, xây dựng một cơ sở pháp lý vững chắc cho franchise là một yêu cầu cấp bách hiện nay.

Theo Diễn Đàn Doanh Nghiệp