Tuy vậy, đây đang là một hình thức kinh doanh mang lại nguồn lợi cho các bên tham gia và phần nào đáp ứng nhu cầu giải trí của người xem truyền hình…

Sau thành công của các chương trình như “Đường lên đỉnh Olympia”, “Chiếc nón kỳ diệu”, “Trò chơi âm nhạc”, “Vui để học”, “Rồng vàng”, “Trúc xanh”… các chương trình trò chơi truyền hình làm theo công nghệ du nhập từ nước ngoài ngày càng rộ lên với nhiều hình thức phong phú, mở rộng cho nhiều đối tượng chơi, từ đó thu hút nhiều doanh nghiệp cùng tham gia tài trợ, quảng cáo. 

Thế mạnh của trò chơi truyền hình

So với các loại hình mang tính giải trí khác như phim truyện, hoạt hình, sân khấu hài… thì trò chơi truyền hình có đặc điểm riêng, ưu thế riêng.

Nói chung, nó được cấu tạo theo dạng “đố vui có thưởng”, chú trọng yếu tố tranh đua, tạo kịch tính; kết hợp giữa giải trí và giáo dục. Nó phát huy thế mạnh của hình ảnh và âm thanh và đặc biệt là sự tương tác giữa người xem và chương trình đang diễn ra (trực tuyến), biến người xem ở thế “thụ động” trở thành nhân vật chính của chương trình, kiểu như “Vui cùng Hugo”, “Ai là triệu phú”, “Rồng vàng”…

Hiện nay, theo ghi nhận, có gần 25 chương trình trò chơi truyền hình dành cho nhiều đối tượng khán giả, với nội dung và cách thể hiện khác nhau đang được phát trên VTV3 và HTV7. Gần đây, công ty truyền thông FPT Media cũng nhập cuộc và đang khai thác một hướng đi mới là kết hợp giải trí với thông tin (Info - entertainment) thông qua các chương trình “Cuộc sống số”, “Sức khỏe mỗi ngày” đang phát trên VTV. 

Hơn ai hết, các công ty quảng cáo, truyền thông là những người nhanh chóng nhìn ra sức hấp dẫn của loại hình này đối với công chúng và khai thác nó vào hoạt động quảng cáo, tiếp thị sản phẩm. Hiện đã có khoảng 10 công ty hợp tác với các đài thực hiện các chương trình trò chơi truyền hình; và số công ty “sở hữu” từ ba đến bảy chương trình trò chơi truyền hình có thể kể là: Việt Ba, BHD, Đông Tây Promotion, Lasta, E Media, Cát Tiên Sa...

Theo ông Phạm Lê Hiếu, Giám đốc Công ty Đông Tây Promotion - đơn vị đã phối hợp với HTV thực hiện các chương trình như “Chung sức”, “Vui để học”… - cách hợp tác thông thường là công ty quảng cáo mua bản quyền chương trình trò chơi, làm dự án, chào đài truyền hình với thỏa thuận về quyền lợi giữa hai bên, sau đó chào mời các nhà tài trợ, các doanh nghiệp tham gia quảng cáo.

Nguồn thu từ quảng cáo có thể được chia theo tỷ lệ thỏa thuận giữa công ty và đài. Cũng có chương trình do đài thực hiện và công ty quảng cáo chỉ làm việc tiếp nhận, cung cấp quảng cáo. 

Các chương trình trò chơi truyền hình hiện nay đại đa số đều mua từ nước ngoài. Giải thích điều này, ông Trần Tuấn Việt, Giám đốc điều hành FPT Media, nói: “Các nước đã đi trước ta nhiều năm và họ có cả một công nghệ trò chơi truyền hình. Do vậy, nhập khẩu chương trình sẽ tiết kiệm được thời gian, công sức, lại học hỏi được quy trình sản xuất và kinh nghiệm của họ. Hẳn nhiên, đã học thì nên chọn công nghệ tốt nhất và chọn lọc, chỉnh sửa cho phù hợp với văn hóa nước mình”.

Tuy vậy, nhiều ý kiến cho rằng, các đài cũng nên nghiên cứu thực hiện các chương trình trò chơi “made in Việt Nam” nhằm làm phong phú chương trình và cũng đỡ phần tốn kém, thay vì chỉ chờ mua bản quyền từ nước ngoài.

Cạnh tranh từ trò chơi

Trước hết, sự xuất hiện của trò chơi truyền hình đã chia bớt một phần chiếc bánh quảng cáo mà trước đây hoàn toàn thuộc về các loại hình giải trí khác như phim truyện, ca nhạc, thể thao… Điều này cũng có khía cạnh tích cực là một mặt nó tăng sự chọn lựa cho doanh nghiệp có nhu cầu quảng cáo; mặt khác nó thúc đẩy nhà sản xuất phải nâng cao chất lượng, tăng sức thu hút các chương trình phim ảnh, ca nhạc…

Về mặt hiệu quả, thật khó khẳng định loại hình nào cao hơn, bởi vì “mỗi người mỗi vẻ”, mỗi loại hình có một lợi thế riêng. Và lợi thế của trò chơi truyền hình, theo một số doanh nghiệp, là sự xuất hiện (và nhắc nhớ) thường xuyên tên tuổi thương hiệu trên màn hình, tăng cường sự nhận biết của đối tượng khán giả trung thành. 

Giữa các công ty quảng cáo hiện cũng đang cạnh tranh gay gắt. “Áp lực cạnh tranh rất lớn, và muốn giữ được khách hàng, chúng tôi phải luôn đổi mới, cải tiến liên tục nội dung, hình thức chương trình để có thể giữ được những “miếng đất” trên sóng truyền hình, còn không thì phải “nhường sân” cho công ty khác”, ông Phạm Lê Hiếu nói.

Có thể thấy rõ điều này trên các chương trình trò chơi truyền hình gần đây, khi các khoản tiền thưởng tăng cao, các ca sĩ trẻ nổi tiếng liên tục được mời tham gia và xu hướng chơi trực tuyến (qua điện thoại, nhắn tin) đang phổ biến. 

Theo nhận xét của một giám đốc công ty quảng cáo, kênh truyền hình VTV, HTV hiện tại đã quá tải với số lượng phim, trò chơi truyền hình đang đầy ắp trên sóng. Sẽ hợp lý hơn nếu có thêm một, hai kênh nữa để tải chương trình và để người xem có thêm sự chọn lựa. Các đài cũng nên nghiên cứu chủ động sản xuất thêm các chương trình trò chơi truyền hình, thay vì chỉ sử dụng lợi thế là kênh phát sóng như lâu nay.

Theo TBKTSG