
Thực đáng tiếc là không có từ tương đương tiếng Việt để dịch thật đầy đủ ý nghĩa từ “mall” (đọc là “môn”), một khái niệm khai thác không gian vĩ đại dành cho buôn bán lẻ, vui chơi giải trí, ăn uống... với bãi đậu xe khổng lồ. Nó đã lần đầu xuất hiện tại Mỹ vào năm 1957 rồi lan toả ra nhiều nước trên thế giới.
Có thể tóm tắt “mall” là một siêu trung tâm mua sắm. Nhưng điều đáng kể nhất là vào cuối thập niên đầu tiên của thế kỷ 21, Trung Quốc sẽ là nơi có 7 trong số 10 mall lớn nhất thế giới (megamall).
Cách nay hơn 20 năm, ông John B. Hightower, giám đốc Seaport Museum, một phức hợp văn hoá và shopping ở New York, từng tuyên bố rằng “shopping là hoạt động văn hoá chính yếu của nước Mỹ”. Ngày nay “đi shopping trong mall” cũng đã trở thành một trong những “mặt hàng” xuất khẩu chính yếu của nền kinh tế Mỹ. Từ New York qua Manila, Mumbai, Dubai đến Santiago, St. Petersburg… đâu đâu cũng thấy có những mall to.
Năm 1999, Ấn Độ chỉ có 3 mall, nay có 45 và dự kiến đến năm 2010 tổng số mall của nước này sẽ là 300. Năm 2004, đã có 88,5 triệu lượt khách Arab và quốc tế đi mua hàng trong số hơn 25 mall ở Dubai trong khi ở Brazil, mỗi tháng có gần 180 triệu lượt người đi mua sắm cũng trong các mall, gần bằng với tổng số người Mỹ đi mua hàng ở mall.
Mall cũng đã xuất hiện ở những lô đất rộng lớn dọc theo đường Mombasa dẫn đến Nairobi, thủ đô Kenya. Trước đây không lâu chúng còn là những cánh rừng, nơi đàn voi thoả sức vẫy vùng.
Nhưng không nơi nào trên thế giới có tốc độ phát triển mall nhanh và nhiều bằng Trung Quốc. “Tại đây có sự năng động trong xây dựng đại siêu thị, đại trung tâm thương mại, kinh doanh bán lẻ như đã từng diễn ra tại Mỹ cách nay 30 - 40 năm,” ông Michael Kercheval, Giám đốc International Council of Shopping Centers, một hiệp hội chuyên ngành kiêm tư vấn shopping, nhận định.
Cách nay 10 năm, Trung Quốc không hề có trung tâm thương mại hay siêu thị chứ đừng nói chi đến mall. Còn hôm nay Trung Quốc có hơn 400 trung tâm thương mại và vài chục siêu thị lớn. ICSC cho biết vào năm 2010, Trung Quốc sẽ có đến 7 trong 10 megamall lớn nhất thế giới.
Trong suốt thời gian dài, West Edmonton Mall ở Alberta, Canada (có sân đậu đủ cho 20.000 chiếc xe; một sân golf mini, một sàn trượt băng nghệ thuật và 4 tàu ngầm) đã được xem là mall lớn nhất thế giới với diện tích sử dụng gần 500.000 mét vuông.
Nhưng nó đã mất ngôi vị này từ tháng 10 qua vì Golden Resources Shopping Mall trị giá 1,3 tỷ USD đã đi vào hoạt động tại Bắc Kinh. Diện tích sử dụng của "siêu" đại siêu thị này là 678.000 mét vuông, tức hai lần rộng lớn hơn Lầu Năm góc của Mỹ. Nó thuê dụng đến 20.000 nhân viên.
Tuy nhiên, có một mall lớn hơn nữa, South China (Nam Trung Quốc), rộng 892.000 mét vuông sắp khánh thành tại Đông Quan.
Không như ở các nước công nghiệp phát triển phương Tây, đa số các mall ở Trung Quốc và các nước đang phát triển đều được dựng lên ngay trong các phố chính của các thành phố lớn. “Cho đến nay 80% người tiêu dùng Trung Quốc đi bộ đến mall để mua sắm, họ không cần phải lái xe đi đoạn đường xa như người tiêu dùng ở các nước Mỹ, Canada, Úc…”, ông Kercheval nói.
Và mall ở các nước đang phát triển cũng không chỉ tập trung phục vụ phân khúc người tiêu dùng khá giả nhất trong xã hội. Mall đóng vai trò chính trong nền kinh doanh bán lẻ trị giá 330 tỷ USD ở Ấn Độ, tức bằng 1/3 GDP, hơn hẳn nghành bán lẻ ở Nga.
Ngày 29/11 vừa qua, Mall of the Emirates, trung tâm mua sắm và giải trí lớn nhất (2,4 triệu feet vuông) khu vực Trung Đông đã được khánh thành tại Dubai. Trong không gian mua sắm, ăn uống va giải trí này còn có cả một nhà hát và trung tâm nghệ thuật; một cụm rạp với 14 màn ảnh chiếu phim; 65 nhà hàng và mấy khách sạn 5 sao.
Đáng kể hơn nữa là khu giải trí trượt tuyết có mái che rộng bằng 3 sân bóng đá tiêu chuẩn quốc tế cần đến 6.000 tấn tuyết thật, sẵn sàng phục vụ bất cứ lúc nào cho hơn 1.500 khách (làn trượt tuyết dài 400 mét).
Mall nào lớn nhất?
|
Tên |
Nước |
Diện tích (m 2 ) |
|
Nam Trung Hoa |
Trung Quốc |
892.000 |
|
Tài nguyên vàng |
Trung Quốc |
678.000 |
|
West Edmonton |
Canada |
492.000 |
|
Panda |
Trung Quốc |
474.000 |
|
Grandview |
Trung Quốc |
418.000 |
|
Mall of America |
Mỹ |
390.000 |
Theo Sài Gòn Tiếp Thị