Ngày 9/11/2005 Thủ tướng Phan Văn Khải đã phê duyệt quy hoạch xây dựng đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang thành trung tâm du lịch sinh thái đảo, biển chất lượng cao vào năm 2020.

Đây là hòn đảo đầu tiên ở Việt Nam được định hướng thành khu du lịch sinh thái mang tầm cỡ không chỉ quốc gia mà còn cả khu vực. Nhờ vị trí địa lý ở phía Nam gần với nhiều nước trong vùng Đông Nam Á bao gồm Thái Lan, Singapore, Malaysia và Indonesia vốn là những nước phát triển mạnh về thương mại và du lịch, Phú Quốc cũng được xem là trung tâm thương mại giao thương với các nước trong vùng.

 

Tuy nhiên với điều kiện thiên nhiên hiện tại Phú Quốc còn là một hòn đảo hoang sơ, điều kiện hạ tầng cơ sở cho việc phát triển du lịch nói chung và du lịch sinh thái còn rất hạn chế nói gì đến việc trở thành một trung tâm thương mại của khu vực. Vì vậy làm gì để Phú Quốc trở thành hòn đảo du lịch vào năm 2020 như mục tiêu đề ra đang được bàn thảo tích cực.

Phát triển đảo Phú Quốc phải dựa trên các quan điểm sau: - Ưu tiên cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững gắn với giữ gìn cảnh quan và môi trường sinh thái. Tập trung sức xây dựng và phát triển đảo Phú Quốc theo một kế hoạch và bước đi thích hợp thành Trung tâm du lịch, nghỉ dưỡng, giao thương quốc tế lớn, hiện đại của vùng ĐBSCL. - Phát triển đảo Phú Quốc phải gắn với yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh của đảo và cả nước. - Phát triển đảo Phú Quốc phải gắn kết và có sự phối hợp chặt chẽ với vùng ĐBSCL, Tp.HCM và trong mối quan hệ khu vực Đông Nam Á... (Trích Quyết định 178/2004/QĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt đề án phát triển tổng thể đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang đến năm 2010 và tầm nhìn đến 2020).

 

Hãy đến và giúp chúng tôi phát triển du lịch
Ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch UBND huyện đảo Phú Quốc

 

“Huyện đảo Phú Quốc có diện tích tự nhiên 593 km2 bao gồm 27 hòn đảo lớn nhỏ, dân số khoảng 84.000 người, trong đó hòn đảo lớn nhất là đảo Phú Quốc với 567 km2. Hầu hết diện tích tự nhiên của đảo Phú Quốc được rừng che phủ, bờ biển dài, bãi cát đẹp, nhiều núi, sông, cảnh quan môi trường sinh thái còn hoang sơ, trong lành và nắng ấm quanh năm.

 

Đảo Phú Quốc nằm trong Vịnh Thái Lan, có đường bay ngắn, đường biển gần và thời tiết thuận lợi để đến với những khu vực phát triển năng động khác trong khối ASEAN và những điểm du lịch của Thái Lan, Singapore, Malaysia, và Indonesia.

 

Với đặc điểm này, đảo Phú Quốc được các chuyên gia của Tổ chức du lịch thế giới đánh giá là có tiềm năng to lớn để phát triển du lịch sinh thái.

Những tiềm năng đó là lợi thế so sánh của đảo Phú Quốc đối với nhiều địa phương khác trong nước và một số nước trong khu vực. Hiện nay, tuy chưa được đầu tư, kết cấu hạ tầng còn khó khăn nhưng hàng năm đảo Phú Quốc đã đón trên 150.000 lượt khách du lịch, trong đó gần 50.000 khách quốc tế. Thực tế đó đã mở ra cho Phú Quốc một khả năng đầy triển vọng trong phát triển kinh tế du lịch.

 

Chính vì vậy mà ngày 5/10/2004 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 178 về phê duyệt Đề án phát triển tổng thể đảo Phú Quốc đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020 và đặc biệt ngày 9/11/2005 vừa qua Thủ tướng đã ban hành quyết định số 1197 về việc phê duyệt Qui hoạch chung xây dựng đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang đến năm 2020.

 

Theo đó, đảo Phú Quốc sẽ được đầu tư hiện đại hóa hệ thống giao thông đường bộ, sân bay mới Dương Tơ, các cảng nước sâu, nâng công suất và phủ lưới điện, nâng cấp bệnh viện, mở rộng các loại hình dịch vụ... và dành quỹ đất khoảng 3.800ha để đầu tư phát triển các khu du lịch sinh thái chất lượng cao. Các sản phẩm du lịch có thể đầu tư phát triển tại đảo Phú Quốc bao gồm: tham quan, nghỉ dưỡng biển và rừng, vui chơi giải trí, lặn ngắm san hô, câu cá, du lịch thể thao, du thuyền trên biển, trên sông, tắm biển và suối, hội nghị, hội thảo...

 

Với những lợi thế và quyết tâm của chính quyền và nhân dân huyện đảo, chúng tôi đề ra mục tiêu đến năm 2010 đón từ 400.000-500.000 lượt khách và đến 2020 đón 2,5-3 triệu lượt khách, trong đó một phần ba là khách du lịch quốc tế. Để đạt được mục tiêu trên, chúng tôi quan tâm và đánh giá cao chất lượng nguồn nhân lực và các loại hình dịch vụ. Chúng tôi kêu gọi và vui mừng chào đón các nhà đầu tư đến Phú Quốc đầu tư phát triển các trường dạy nghề và các dịch vụ chất lượng cao phục vụ phát triển du lịch”.

 

Hãy bắt đầu từ con người

Ông Michael W. Fox, Chủ tịch Cty tư vấn CN du lịch và lữ hành Michael Fox Associates

 

“Theo ước tính của chúng tôi ngành du lịch sẽ đóng góp khoảng 8,7% GDP của Việt Nam trong năm 2005 và 9,3% vào năm 2015. So với bình quân của thế giới mức đóng góp này còn rất thấp.

Tuy nhiên tác động của ngành du lịch đến công ăn việc làm ở Việt Nam rất đáng kể. Tổng việc làm trực tiếp tạo ra trong ngành du lịch ở Việt Nam hiện nay chiếm tỷ lệ 1/14,3, điều này có nghĩa 14 lao động được tạo ra trong một năm thì trong đó có 1 lao động du lịch và sẽ đạt mức 1/13,4 năm 2015. Đóng góp của ngành du lịch đối với nền kinh tế và xã hội nhiều hơn chúng ta có thể nhìn thấy cả trực tiếp và gián tiếp.

 

Theo đánh giá của chúng tôi cứ mỗi phòng khách sạn tạo ra từ 1,5-3,5 việc làm trực tiếp thì nó cũng tạo ra 4,5 lao động gián tiếp. Mỗi du khách không chỉ sử dụng những dịch vụ của khách sạn mà họ còn sử dụng cả những sản phẩm phụ thuộc như thủ công mỹ nghệ, hàng lưu niệm, nhà hàng bên ngoài, taxi, khám phá cá nhân, dịch vụ giặt ủi, và nhiều hoạt động kinh doanh du lịch khác.

 

Khi lượng du khách tới Phú Quốc tăng thì hoạt động kinh doanh và việc làm cũng tăng theo. Khách du lịch quốc tế đến Phú Quốc tăng gần 400% trong vòng 5 năm qua thì cũng thời gian này khách du lịch nội địa tăng 1.320%. Với những gì Phú Quốc có hiện nay thì thấy rằng hòn đảo này sẵn sàng kiểm nghiệm sự bùng nổ các hoạt động kinh doanh tiềm năng, nhưng các kỹ năng làm việc cần thiết để đón sự bùng nổ đó thì lại chưa có.

 

Khách du lịch ngày nay muốn gì ở một điểm du lịch? Họ muốn nhìn thấy phong cảnh đẹp chưa bị hủy hoại như bãi biển cát trắng tuyệt đẹp, các làng mạc nông thôn còn nguyên sơ, phục vụ tốt, thức ăn ngon, tiếng Anh giao tiếp tốt, các cơ sở ăn ở sạch sẽ và hoạt động hiệu quả, con người và văn hóa bản địa hấp dẫn...

 

So sánh những gì du khách muốn và Phú Quốc có hiện nay, tôi có thể nói rằng Phú Quốc có thể đáp ứng được những sở thích cơ bản như phong cảnh đẹp không bị phá hủy, các làng mạc nông thôn còn nguyên sơ, con người và văn hóa bản địa. Còn lại những vấn đề khác thì Phú Quốc chưa có hoặc có còn rất kém.

 

Phát triển du lịch sinh thái là định hướng đúng đối với hòn đảo Phú Quốc. Du lịch sinh thái sẽ đóng góp cho nền kinh tế và bảo tồn môi trường cũng như cuộc sống của người dân bản địa. Ở Kenya, vào các năm 1983-1993 có 80% khách du lịch đến Kenya đến thăm khu thiên nhiên hoang dã của nước này và đã giúp tăng 33% thu nhập ngoại hối của Kenya.

 

Phú Quốc có thể trở thành điểm đến quan trọng của du lịch sinh thái trong thế kỷ 21 nếu Phú Quốc thực sự muốn điều đó. Và để làm được điều này Phú Quốc cần phải quản lý các rừng quốc gia theo cách năng động và hiệu quả hơn, phải có hướng dẫn viên giỏi được đào tạo các kỹ năng của du lịch sinh thái.

 

Phú Quốc có tận dụng được lợi thế để trở thành điểm đến về du lịch sinh thái hàng đầu thế giới hay không phụ thuộc vào những nhà lãnh đạo của hòn đảo du lịch này có biết khai thác những thế mạnh của mình hay không. Họ có biết Phú Quốc đang sở hữu nhiều chủng loại động thực vật có nguy cơ bị diệt chủng như bò biển (Dugongs), đồi mồi Hawkbill, rùa Leatherback, hoặc tràm đước không phổ biến trên đa phần các khu vực của thế giới... Khách du lịch sẵn sàng trả một khoản tiền đáng kể để chiêm ngưỡng cuộc sống hoang dã ở Phú Quốc.

 

Du lịch sinh thái của Phú Quốc sẽ chỉ thành công nếu cư dân đảo Phú Quốc cùng hợp tác với nhau để giữ gìn môi trường thiên nhiên của họ. Thiếu những nguồn tài nguyên quý giá này, những người cống hiến cho du lịch sinh thái sẽ không thành công và giá trị sản phẩm của du lịch nói chung sẽ bị giảm sút đáng kể.

 

Kỹ năng nghề nghiệp tốt hiện nay đang còn thiếu ở Phú Quốc, bao gồm cả dịch vụ dọn phòng, nấu ăn, quản lý nhà hàng khách sạn... và các hoạt động liên quan đến du lịch sinh thái. Các điểm du lịch không chỉ bán bãi biển, phòng nghỉ trong khách sạn mà khách du lịch thường muốn mua sự trải nghiệm ở những điểm du lịch đó. Phú Quốc cần đầu tư vào khâu nào? Những gì quan trọng đó là câu trả lời. Tiêu chuẩn dịch vụ hiện nay còn thiếu ở Phú Quốc.

 

Phú Quốc cần xác định tiêu chuẩn cho hoạt động kinh doanh của mình và đừng hà tiện đối với công tác đào tạo. Các nhu cầu đào tạo thiết yếu cần cho mọi khâu, như tiếp tân, bồi phòng, phục vụ bar, quản lý cơ sở vật chất, kế toán du lịch và đào tạo tiếng Anh...

 

Tôi muốn nhấn mạnh đến vai trò của việc đào tạo tiếng Anh và tầm quan trọng của tiếng Anh trong ngành du lịch vì hầu hết các du khách đều có thể sử dụng tiếng Anh cho dù họ muốn đi đâu.

 

Nói tóm lại Phú Quốc có tiềm năng lớn để sở hữu nền du lịch lớn trên thị trường du lịch quốc tế. Để thành công, Phú Quốc cần phải phát triển các sản phẩm mới và cải tiến rất nhiều những sản phẩm hiện có. Vì vậy Phú Quốc phải biết tận dụng lợi thế của tất cả các nguồn lực sẵn có, đào tạo chuyên nghiệp, các nguồn đầu tư mới, công nghệ mới và kỹ năng giao tiếp tiếng Anh chuyên nghiệp cho những người phục vụ. Đối với các doanh nghiệp cần biết rằng có rất nhiều sản phẩm và dịch vụ đang có sẵn ở Phú Quốc, hãy tận dụng cơ hội này và bắt đầu đầu tư càng sớm càng tốt”.

 

Cần xây dựng thương hiệu Phú Quốc

Ông Trần Quốc Khanh, Giám đốc Trung tâm xúc tiến TM và DL Phú Quốc

 

“Phát triển đảo Phú Quốc cần một định hướng tổng thể tập trung trên nhiều lĩnh vực và mọi nguồn lực từ du lịch đến thương mại dịch vụ và xây dựng hạ tầng cơ sở... Nhưng việc cần làm trước mắt là huyện Phú Quốc phải phối hợp chặt chẽ với các ngành liên quan của tỉnh để sớm hoàn thành các quy hoạch về du lịch, xây dựng cơ chế chính sách ưu đãi, đồng thời tranh thủ các nguồn vốn đầu tư xây dựng và từng bước hoàn thiện kết cấu hạ tầng kỹ thuật nhất là hệ thống giao thông, sân bay, cảng du lịch, điện, nước, bưu chính viễn thông... nhằm tạo điều kiện thuận lợi thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

 

Sự đầu tư của doanh nghiệp sẽ góp phần vào mục tiêu phát triển du lịch, từng bước hình thành khu du lịch sinh thái chất lượng cao ở đây. Huyện cũng cần phát triển thương mại dịch vụ hướng vào phục vụ ngành du lịch để từng bước trở thành trung tâm giao thương quốc tế ở khu vực phía Nam. Bên cạnh đó để phục vụ tốt mục tiêu phát triển du lịch của đảo, các hoạt động ngân hàng, tài chính, bảo hiểm,... cũng phải phát triển mạnh nhằm đáp ứng nhu cầu của du khách trên đảo.

 

Cơ chế quản lý du lịch cần được đổi mới trên đảo Phú Quốc. Trên cơ sở tổng sơ đồ quy hoạch tổng thể của huyện, các cấp chính quyền quản lý chặt chẽ đất đai và các tài nguyên du lịch nằm trong các vùng du lịch, hạn chế tối đa sự tranh chấp và phá hủy đất đai, tài nguyên du lịch.

 

Cần tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý, cần chú ý khuyến khích mạnh mẽ các thành phần kinh tế tham gia kinh doanh du lịch, trong đó có cả nhà đầu tư nước ngoài.

 

Đối với các doanh nghiệp kinh doanh các loại hình du lịch còn mới lạ (loại hình vui chơi giải trí như lướt ván, sân golf...) huyện cần có chính sách nâng đỡ. Nâng cao nhận thức về ngành du lịch là ngành kinh tế tổng hợp quan trọng, từ đó tạo ra sự ủng hộ mạnh mẽ của các ngành, các cấp trong huyện để tạo điều kiện thuận lợi cho kinh doanh du lịch và đưa các tài nguyên du lịch chưa khai thác vào sử dụng hiệu quả.

 

Nâng cao chất lượng và đa dạng hóa các sản phẩm ở trong tất cả các hoạt động, các khâu như: khách sạn, nhà hàng, vui chơi giải trí, vận chuyển, tham quan và các dịch vụ du lịch khác. Trong đó đặc biệt chú ý đến chất lượng phục vụ và hoạt động kinh doanh khách sạn có thể nói là nhiều nhưng chất lượng chưa cao.

 

Cần tuyên truyền quảng bá nhiều hơn nữa du lịch Phú Quốc trên các phương tiện thông tin đại chúng, nhất là website và đẩy mạnh xúc tiến du lịch. Thành lập một tổ chức kinh doanh lữ hành hay để tập trung kinh doanh và phát huy tối đa vai trò khai thác nguồn khách, phối hợp tốt các dịch vụ để nâng cao chất lượng phục vụ và đạt được tính chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu phục vụ du khách. Phát triển mạnh các sản phẩm du lịch độc đáo của Phú Quốc như câu cá, thẻ mực, du lịch hoang dã, mạo hiểm, du thuyền trên biển, các chương trình du lịch theo vòng tròn khép kín...”.

 

Khuyến khích tư nhân phát triển du lịch sinh thái

Ông Seth D.Wennick, Tổng lãnh sự Hoa Kỳ tại Tp.HCM

 

“Phú Quốc là nơi tuyệt vời, chưa bị tàn phá bởi con người vì vậy rất phù hợp để phát triển du lịch sinh thái. Các nguồn tài nguyên thiên nhiên ở đây chưa được khai thác và đây là thông tin tốt cho các nhà đầu tư, nhất là đối với các doanh nghiệp tư nhân quan tâm đến những dự án khách sạn vừa và nhỏ.

Tôi đã đi nhiều nơi trên đất nước Việt Nam và nhận thấy vai trò của kinh tế tư nhân đối với sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam. Vì vậy tôi cho rằng sự tham gia của thành phần kinh tế tư nhân sẽ rất tốt, thúc đẩy sự phát triển du lịch của đảo.

 

Không như các doanh nghiệp Nhà nước lớn nhưng cồng kềnh, doanh nghiệp tư nhân linh hoạt, xoay chuyển tình huống tốt nên nắm bắt nhu cầu của du khách nhanh và từ đó đưa ra các dịch vụ và sản phẩm du lịch tốt nhất để làm hài lòng du khách.

 

Nếu như chính quyền khuyến khích được thành phần kinh tế này tham gia phát triển du lịch, tôi cho rằng đó sẽ là động lực tốt thúc đẩy du lịch ở Phú Quốc tăng trưởng mạnh mẽ. Bên cạnh đó, tôi cũng muốn nhấn mạnh đến vai trò của chính quyền đối với các chiến lược phát triển của địa phương. Chính quyền phải tạo ra một cơ chế hiệu quả, tập trung nguồn lực để thúc đẩy sự phát triển cho cả huyện đảo; đồng thời cũng bảo đảm sự minh bạch cho các doanh nghiệp khi tham gia đầu tư. Tính minh bạch càng cao, càng bảo đảm sự thành công của các nhà đầu tư tư nhân và cũng là sự thành công của cả Phú Quốc.

 

Phú Quốc còn nhiều tiềm năng, thu hút đầu tư trong nước và nước ngoài. Rất nhiều công ty có khả năng xây dựng các khách sạn lớn nhưng việc vận hành chúng và giữ được khách lại đòi hỏi phải có chất lượng hàng đầu và đây là điều Phú Quốc còn thiếu. Vì vậy cần xây dựng một đội ngũ nhân viên chất lượng để có thể phục vụ du khách tốt nhất. Đây sẽ là thách thức đối với những người điều hành ở đảo. Kinh nghiệm phát triển du lịch thành công là khuyến khích con người tại chỗ và giữ gìn những tài nguyên sẵn có. Phú Quốc nên áp dụng điều này nếu như cũng muốn thành công”.

 

Ưu đãi như Dung Quất: tại sao không?

Ông Dominic Scriven, Tổng giám đốc Quỹ đầu tư Dragon Capital

 

“Phú Quốc đã có được chủ trương của Chính phủ, đó là chiến lược phát triển thành hòn đảo du lịch sinh thái của phía Nam. Chủ trương này tạo ra mối quan hệ vững vàng giữa du lịch Phú Quốc với cả khu vực phía Nam.

 

Việc phát triển và quy hoạch Phú Quốc không chỉ dành riêng cho ngành du lịch mà cho cả hòn đảo để tối đa hóa hiệu quả sử dụng các nguồn lực ở đây, đồng thời cũng hạn chế tối đa các hoạt động phá hoại làm ảnh hưởng đến môi trường sinh thái của hòn đảo.

 

Phú Quốc thực sự là cơ hội đầu tư và chúng tôi đã thấy được điều đó khi bắt đầu đầu tư ở đây với một nguyên nhân hết sức tình cờ. Lúc đầu chỉ là sự trải nghiệm vui vẻ giữa những người bạn và lâu dần trở thành một địa điểm kinh doanh khi khách du lịch cứ đổ dồn về đây ngày một nhiều. Phú Quốc có đặc điểm của một hòn đảo hoang sơ, rất thích hợp cho du lịch sinh thái và đầu tư của chúng tôi hướng vào đặc điểm này.

 

Khách du lịch sẽ trải qua những điều kiện lưu trú tương tự cuộc sống của người dân vùng nông thôn, không máy lạnh, không tivi và không tủ lạnh. Cái chúng tôi muốn phục vụ du khách đó là sự gần gũi với thiên nhiên và cuộc sống của người dân trên đảo.

 

Du lịch sinh thái là một vấn đề còn nhiều tranh cãi, nhất là vấn đề khái niệm. Du lịch sinh thái không khuyến khích sử dụng vật liệu hiện đại mà chỉ sử dụng vật liệu từ thiên nhiên. Nhưng vào rừng đốn gỗ - loại vật liệu thiên nhiên, có được xem là hình thức của du lịch sinh thái? Đối với chúng tôi, phát triển du lịch không chỉ nói đến lợi ích trước mắt mà phải giữ được giá trị bền vững lâu dài.

 

Để phát triển du lịch ở Phú Quốc, chính quyền cần tính đến chuyện mời gọi đầu tư của nước ngoài và khuyến khích họ bằng một cơ sở pháp lý rõ ràng. Phú Quốc là một hòn đảo du lịch đặc thù và vì lẽ đó Phú Quốc nên được xem như một đặc khu du lịch. Có đặc khu kinh tế như Dung Quốc tại sao lại không có đặc khu du lịch? Cùng với đó là các chính sách ưu đãi, những chính sách phải “tốt” hơn những khu du lịch bình thường. Những chính sách và cơ chế ưu đãi sẽ lôi kéo nhà đầu tư và khuyến khích họ bỏ tiền vào Phú Quốc.

 

Phát triển du lịch Phú Quốc không thể không nói đến vai trò của chính quyền. Định hướng Chính phủ đã có, liệu các giới chức địa phương có hiểu và “thẩm định” được các dự án đầu tư? Liệu các quan chức có trách nhiệm có đủ năng lực để đánh giá thế nào là du lịch chất lượng cao như định hướng của Chính phủ và du lịch chất lượng thường? Tôi cho rằng chính quyền Phú Quốc cần quan tâm đến những vấn đề này”.

 

Theo Vneconomy