Hiện nay, chỉ có các site game online mới có thể thu được tiền trực tiếp từ người dùng. Còn lại, tất cả đều phải trông chờ vào nguồn thu từ quảng cáo. Tuy nhiên, quảng cáo trực tuyến “made in Việt Nam” đang hầu như không có gì, nên dân làm web (webmaster) phải tìm đến một trong hai lựa chọn: Mời các doanh nghiệp trong nước quảng cáo hoặc làm đại lý quảng cáo (affiliate) cho các công ty chuyên về quảng cáo trực tuyến của nước ngoài.

Lựa chọn thứ nhất chỉ dành cho các website khá nổi tiếng, có vị trí cao trong bảng xếp hạng của Alexa, chẳng hạn như trang Diễn đàn tin học www.ddth.com. Hiện nay, site này đang có gần 10 quảng cáo trực tiếp. Tuy nhiên, những site có được may mắn ấy chỉ đếm được trên đầu ngón tay, lý do là vì tiếp cận các doanh nghiệp Việt Nam quá khó. Vì thế, hầu hết giới webmaster đều phải tìm đến các chương trình affiliate.

Website www.trochoiviet.com chuyên về game flash hiện có hơn 200.000 lượt truy cập mỗi ngày, có giá trị quảng cáo khá cao. Site này cũng có các hình thức quảng cáo theo chuẩn quốc tế, tính phí theo số lượng truy cập thực tế (Cost Per Thoudsand Impressions - CPM) và tính phí theo từng click (Cost Per Click - CPC), thậm chí còn có nhiều hình thức khá mới như quảng cáo trong trò chơi.

Mặc dù vậy, theo chị Phạm Hồng Yến, người phụ trách tài chính của nhóm phát triển Trò chơi Việt, thì thuyết phục các doanh nghiệp tiếp cận với kiểu quảng cáo mới còn “khó hơn lên trời”: “Chúng tôi đã mời chào gần 100 doanh nghiệp quảng cáo miễn phí trên site của mình để họ thấy được sự hiệu quả tới từng đồng của hình thức CPM. Tuy nhiên, cho tới nay chỉ có duy nhất công ty Trần Anh Computer gửi banner tới”.

Vì thế, sau một thời gian tiếp thị không hiệu quả, những người làm site trochoiviet.com đã chuyển hướng sang làm affiliate cho nước ngoài, thông qua các trung gian Google Adsense và AdBrite. Theo chị Yến, làm việc với các chương trình này “dễ thở” hơn nhiều so với việc đi mời mọc các công ty Việt Nam: “Chỉ cần đăng ký, tạo ra đoạn code phù hợp với website của mình, dán lên vị trí mong muốn rồi chờ các công ty trên gửi séc về, thay vì phải đi cầu cạnh các doanh nghiệp”.

Nhưng mọi thứ không hẳn đều đơn giản như vậy. Kevin Do, Việt kiều Anh hiện đang tham gia quản trị site thiệp điện tử www.thiepviet.com, cho biết: “Các chương trình affiliate có mức chi trả cao nhất như Casalemedia, Fastclick, TargetFirst... chỉ cho phép những website có nội dung bằng tiếng Anh và lượng truy cập chủ yếu từ Mỹ, tham gia. Những chương trình chấp nhận mọi ngôn ngữ và vị trí địa lý thì trả cho mỗi click từ Việt Nam rất thấp, thường chỉ được từ 3 đến 4 cent mỗi click. Hơn nữa, trong mẫu đăng ký họ luôn bắt buộc điền mã số thuế và điều đó gây không ít khó khăn cho các webmaster trong nước, vì ở Việt Nam, các cá nhân không có mã số thuế riêng”.

Chính vì khó khăn như thế mà Trần Tuấn, admin của 2 site www.vimaru.org và www.hanghai.org đã quyết định “khai tử” site hàng hải để dồn sức cho site vimaru, mặc dù chi phí thuê chỗ đặt web (host) không lớn lắm, chỉ vào khoảng 1,2 triệu/năm. Anh cho biết: “Trước đây, chi phí của vimaru dựa vào của Google AdSense nhưng được hơn tháng thì bị xóa bỏ account vì một thành viên trong ban quản trị click vào quảng cáo nhiều quá”. Đây cũng là một kinh nghiệm quý cho các webmaster: Đừng vi phạm các quy định của các chương trình affiliate vì sẽ phải trả giá.

Các admin được hỏi đều từ chối cung cấp thông tin cụ thể về thu nhập qua các chương trình affiliate vì ngại vi phạm TOS (điều khoản dịch vụ). Tuy vậy, vẫn có thể ước tính một cách tương đối chính xác với một số website, chẳng hạn, tại những trang tham gia quảng cáo cho AdBrite, chỉ cần click vào link “Your Ad Here” để mở bảng thống kê, xem số lượng click và nhân với giá trị của mỗi click. Theo đó, mỗi tháng website www.trochoiviet.com thu về xấp xỉ 1.000 USD. Số tiền này cũng chưa đủ bù đắp chi phí vận hành website vì chỉ riêng tiền thuê server của trang web này đã lên tới 400 USD mỗi tháng và ban quản trị đang dự định tiếp tục nâng cấp.

Theo các quản trị, hiện nay có khoảng trên dưới 10.000 website tiếng Việt vừa và nhỏ, trong đó các site tầm cỡ www.trochoiviet.com và www.ddth.com cũng lên đến vài trăm. Số có quảng cáo trực tiếp hầu như không đáng kể, số còn lại đều phải “bấu víu” vào các chương trình affiliate như Google AdSense để tồn tại. Nếu chỉ tính giá trị quảng cáo trung bình mà mỗi website tạo ra trong 1 tháng là 100 USD thôi thì khoản lợi nhuận mà các hãng quảng cáo nước ngoài thu về từ các website Việt Nam mỗi tháng cũng lên tới hàng triệu USD.

Tất cả các admin được hỏi đều khẳng định, nếu Việt Nam có được một hãng quảng cáo trực tuyến đúng nghĩa, họ sẽ chuyển sang sử dụng dịch vụ của công ty ấy, bởi các quảng cáo bằng tiếng Việt sẽ thân thiện hơn, đạt tỷ lệ click cao hơn, mang lại hiệu quả thiết thực cho cả khách hàng quảng cáo lẫn những nhà phát triển web. Tuy nhiên, họ cũng nhận định đó là điều rất xa vời. Còn hiện tại, làm web, nuôi web vẫn đang là cuộc chơi vất vả và tốn kém của giới webmaster Việt Nam.

Lời khuyên dành cho các webmaster

Để trang web có thể tồn tại lâu dài, ngay khi bắt tay vào thực hiện, hãy tính đến khả năng trang trải chi phí với nguồn thu từ quảng cáo thay vì coi đây là một cuộc chơi có thể bỏ tiền túi ra để mua vui. Bởi vì, bạn không thể biết điều kiện tài chính của mình trong một vài năm tới sẽ ra sao.

Nếu đăng ký làm quảng cáo cho các công ty nước ngoài như Google AdSense, hãy đọc kỹ và nghiêm chỉnh chấp hành các điều khoản của họ.

Đừng đặt các thông điệp “Bấm vào đây để ủng hộ trang web” hay tự click vào quảng cáo vì điều đó vi phạm thỏa thuận và dẫn đến việc website của bạn bị ngừng dịch vụ (banned). Thay vào đó, hãy tối ưu hóa bằng cách thay đổi màu nền, khung và liên kết của quảng cáo cho phù hợp với site, tìm chỗ đặt “bắt mắt” nhất.

Đăng ký với vài chương trình affiliate khác nhau và viết code để luân chuyển các quảng cáo, tạo ra sự đa dạng để đạt được tỷ lệ click cao hơn.

Theo Tuổi trẻ