Việc Bộ Tài chính tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đánh vào ô tô lắp ráp trong nước, cộng với giá nhiên liệu liên tục tăng đã có tác động đến xu hướng sản phẩm của các công ty lắp ráp tại Việt Nam. Điều này được phản ánh khá rõ nét thông qua Hội chợ Quốc tế Auto Petro 2005 vừa diễn ra tại TPHCM.

Xe Trung Quốc ra mặt

Ở dòng xe thương mại và chuyên dụng, gồm xe khách, buýt và ô tô tải, cho đến nay ưu thế vẫn thuộc về các thương hiệu hàng đầu của Hàn Quốc như Hyundai, Kia... nhưng dường như việc tăng thuế là cơ hội tốt cho các loại xe giá rẻ hơn của Trung Quốc thâm nhập thị trường. Liên tiếp trong hai kỳ hội chợ Auto Petro gần đây đã xuất hiện một loạt xe có tên tuổi ở Trung Quốc, trong đó có Hafei, FAW, Đông Phong, Yuchai... được lắp ráp tại các công ty trong nước như Vinaxuki, Mitaco, Tracimexco và Saigon Bus.

Đại diện các công ty lắp ráp cho biết, khách hàng mục tiêu của họ là những doanh nghiệp vận tải hàng hóa và hành khách đang có nhu cầu mua xe mới nhưng ít tiền. Giá xe Trung Quốc khá rẻ so với mặt bằng giá ô tô tại Việt Nam hiện nay. Giá bình quân một chiếc xe tải dao động từ 93-159 triệu đồng cho xe có tải trọng 0,8-2 tấn. Xe bán tải có giá 213-229 triệu đồng, rẻ hơn một nửa so với sản phẩm cùng loại của Ford hay Isuzu. Xe buýt 50 chỗ có giá khoảng 550 triệu đồng, bằng 70% giá xe Hyundai do Vinamotor lắp ráp. Riêng loại xe đa dụng bảy chỗ ngồi thì chỉ bằng một phần ba so với các loại xe tương tự của Nhật, Mỹ lắp ráp tại Việt Nam.

Lẽ đương nhiên chất lượng xe Trung Quốc không thể sánh với sản phẩm của các hãng của Nhật, Mỹ, nhưng nhờ giá rẻ nên vẫn được thị trường Việt Nam đón nhận. Theo số liệu của các công ty lắp ráp cung cấp, bình quân họ bán được 150-500 xe mỗi năm. Cá biệt có đơn vị bán được đến 3.000 xe. Khách hàng hầu hết là các doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ vận tải hàng hóa và hành khách liên tỉnh.

Xe Trung Quốc xuất hiện tuy nhiều nhưng cho đến nay vẫn chưa lật đổ được vị trí số một của Hyundai ở mảng thị trường xe chở khách và xe tải. Khác với nhiều công ty khác, Hyundai không chọn con đường đầu tư trực tiếp, mà thông qua hợp đồng hợp tác chuyển giao công nghệ với Vinamotor để đưa sản phẩm vào Việt Nam và khá thành công. Năm ngoái, Vinamotor đã lắp ráp và bán ra thị trường 13.000 xe các loại, trong đó ô tô tải chiếm gần hai phần ba, còn lại là xe khách.

Nếu như các doanh nghiệp lắp ráp trong nước đang chiếm ưu thế về thị trường đối với dòng xe khách cỡ trung trở lên và ô tô tải thì nhóm xe du lịch và thương mại từ 16 chỗ ngồi trở xuống lại gần như nằm trọn trong tay của 11 công ty liên doanh. Đây cũng là nhóm sản phẩm chịu tác động mạnh của chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt, nhất là loại xe dưới bảy chỗ ngồi.

Xe đa dụng chạy dầu được chuộng.

Từ đầu năm đến nay, do thuế làm cho giá bán tăng, số lượng tiêu thụ xe dưới bảy chỗ giảm đáng kể. Có những doanh nghiệp bị giảm đến hơn một nửa. Trước tình hình đó, các công ty đã chuyển hướng sang tập trung cho sản xuất và quảng bá những loại xe có thể đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng và tiết kiệm nhiên liệu. Xe bảy chỗ ngồi được nhiều công ty quan tâm nhất. Trước đây, ở Việt Nam chỉ có hai đơn vị sản xuất loại xe này là Toyota Vietnam và Vinastar. Nay có thêm Isuzu Vietnam, Ford Vietnam và Mekong Auto tham gia thị trường với hai loại động cơ xăng và dầu. Trong đó, xe động cơ dầu có khả năng tiết kiệm đến 40% chi phí nhiên liệu so với chạy bằng xăng nên nhanh chóng được thị trường chấp nhận. Không chỉ có xe bảy chỗ, loại xe du lịch chạy dầu cũng đã bắt đầu xuất hiện và đi tiên phong là Mekong Auto. Sản phẩm này được công ty đưa ra giới thiệu tại Auto Petro 2005 và đã thu hút sự quan tâm của nhiều khách tham quan. Sự thay đổi kế hoạch sản xuất của các hãng xe đã mang lại kết quả đáng khích lệ. Số xe của các liên doanh bán ra trong những tháng đầu năm chẳng những không giảm mà còn tăng, thậm chí còn tăng hơn 400 chiếc so với cùng kỳ năm 2003, là năm chưa tăng thuế.

Thuế cao đã có ảnh hưởng không nhỏ đến sức mua ô tô của thị trường Việt Nam. Nhưng Hiệp hội Vận tải ô tô vẫn lạc quan dự báo nhu cầu thị trường sẽ tăng nhanh và trong những năm tới có thể đạt tốc độ đến 24%, tương ứng với số xe tiêu thụ hàng năm khoảng 125.000 chiếc. Trong đó, loại xe dưới 10 chỗ ngồi chiếm khoảng một phần ba, còn lại là xe tải, xe khách và các loại xe chuyên dụng khác. Đóng góp vào tốc độ tăng trưởng này, một nửa từ sự phát triển của thị trường và nửa còn lại là từ nhu cầu thay thế các loại xe đã hết niên hạn sử dụng.

Có lẽ nhiều công ty ô tô nước ngoài cũng đánh giá cao tiềm năng thị trường Việt Nam nên không muốn bỏ qua cơ hội, bất kể hiện đã có 12 liên doanh ô tô và giá các loại xe hiện nay chỉ phù hợp cho số ít những người có thu nhập cao. MAN, nhà sản xuất ô tô nổi tiếng của Đức, và JRD, đến từ nước láng giềng Malaysia, là hai trong số những gương mặt mới tại Auto Petro 2005. Đại diện của JRD cho biết, sản phẩm trưng bày tại hội chợ được nhập trực tiếp từ Malaysia, nhưng sắp tới công ty muốn xây dựng nhà máy lắp ráp tại Việt Nam.

Theo TBKTSG