Tuần báo Le Nouvel Observateur (Pháp), số 19-25/5/2005, tự nêu câu hỏi trên và đã đưa ra những lời giải đáp cho cái mà họ gọi là "điều bí ẩn Trung Quốc". Theo tờ báo, nguồn cơn đầu tiên cần nói đến của cơn sốt xe hơi ở Trung Quốc hiện nay - một cuộc đua tậu xe hơi cá nhân thực sự sôi động là việc các ngân hàng bỗng dưng xởi lởi cho các tư nhân vay nợ để mua xe và trả góp.

Cách đây một năm, chính quyền đã hiểu ra rằng nền kinh tế Trung Quốc đang đi quá tốc độ và đã phanh bớt việc cấp tín dụng xe hơi. Và thế là có ngay một sự sút giảm như tuột dốc. Thị trường xe hơi đã đạt mức 75% vào năm 2003, đến tháng 12 xuống còn 35%, sang tháng Giêng không đến 25%.

Tuy nhiên cũng nên coi đấy là sự giảm sút tương đối: nó đã trở lại mức cuối năm 2003 và giờ có vẻ đang trở lại tốc độ đua. Bởi lẽ, sự hào phóng của ngân hàng chỉ giải thích một phần cơn sốt đua tậu xe hơi ở Trung Quốc.

Còn có những động lực khác. Cao Yalin, một thương nhân làm cho hãng Volkswagen - một trong số những nhà chế tạo xe hơi đầu tiên của nước ngoài mạo hiểm đến thị trường Trung Quốc bình luận: "Điều đang diễn ra với xe hơi cũng tựa như chuyện đã diễn ra với tivi màu cách đây 15 năm". Người dân Trung Quốc đang trong cơn sốt hiện đại hoá đời sống.

Guo Yong, tác giả của một nghiên cứu về thái độ của người Trung Quốc trước nhu cầu sử dụng xe hơi cho biết: "Một người nào đó mua một xe hơi, thế là tất cả các láng giềng cùng bà con thân thuộc xa gần đều muốn có một chiếc xe để khỏi chịu thua kém. Đến độ một số người cứ mua xe cho bằng được mà quên mất rằng họ không có tiền để trả nợ".

Thực ra, sự mê say đó cũng có những lý do thực tế của nó. Do tình hình phương tiện giao thông thiếu. Hơn nữa ngày càng nhiều người trong nội thành phải di dời ra ngoại ô, sống trong những ngôi nhà mới xây. Tại những đô thị mới, nơi dịch vụ còn thiếu thốn, trong điều kiện đó có được cho gia đình mình một xe con sẽ tiện lợi nhiều.

Ngoài ra, còn đáp ứng được cả nhu cầu du lịch đây đó, điều mà sinh hoạt trước đây còn thiếu vắng. Vấn đề là làm sao không bị rầy rà trong việc thanh toán nợ vay vào việc tậu xe.

Trong cái khó ló cái khôn, nảy ra một kế sách mới: cả gia đình mua chung xe, cùng góp vốn, cùng hưởng thụ. Cho dù đồng lương của mỗi thành viên trong gia đình có ít ỏi đi nữa, nhưng cả bố mẹ và các con góp lại cũng dễ dàng có trên 1.000 euro, cái ngưỡng để tính chuyện tậu một chiếc xe hơi chung.

Hơn nữa, gần đây giá xe hơi hạ xuống đến 30%. Người dân Trung Quốc giờ đây cũng không bốc muốn chơi sang như buổi ban đầu, họ đã nhìn ngó đến các mô-đen rẻ tiền hơn của các nhà sản xuất trong nước.

Việc kẹt xe xem chừng khó tránh khỏi trong tương lai không xa khi sự say mê tậu xe của người dân Trung Quốc không chút suy suyển: 75% người được hỏi, đặt chuyện sắm xe hơi lên đầu những vật phẩm mà họ mong muốn có hơn cả.

Theo TBKT