Năm này qua năm khác, tập đoàn sản xuất thép Ispat International lần lượt vượt qua các nấc thang mới trên bảng xếp hạng các doanh nghiệp thép đứng đầu thế giới: thứ 4, thứ 3, rồi thứ 2... Dù biết rõ tham vọng của ông chủ Ispat International - Lakshmi N.Mittal nhưng giới kinh doanh thép trên thế giới từ lâu đã phải công nhận, sẽ không một ai có thể ngăn cản được Lakshmi N. Mittal trở thành nhà quản lý giỏi nhất và nhà sản xuất thép lớn nhất thế giới.

Tờ Nhật báo phố Wall cũng miêu tả ông với những ngôn từ đầy trọng vọng: “Một Andrew Carnegie (“vua thép” người Mỹ từ thế kỷ trước) mới đầy dũng khí của ngành công nghiệp thép toàn cầu...”.

Tuy nhiên, không giống với ông trùm tư bản người Mỹ của hơn 100 năm trước, Lakshmi N.Mittal xuất phát từ một nền tảng khác và đương nhiên là tiến tới “ngai vàng” với con đường hoàn toàn khác.

Vừa học vừa làm

Lakshmi N. Mittal sinh năm 1950 tại Sadulpur – một ngôi làng hẻo lánh thuộc bang Rajasthan, miền Tây Ấn Độ, nơi cho đến tận những năm 60 của thế kỷ 20 vẫn chưa có điện. Không cam chịu cảnh nghèo khó, gia đình Mittal chuyển đến Calcutta, thành phố công nghiệp lớn nhất Ấn Độ để tìm kiếm cơ hội làm giàu.

Tại đây, Mittal theo học kế toán và quản trị doanh nghiệp tại trường đại học St Xavier’s danh tiếng nhất thành phố. Khác với các sinh viên bình thường, cứ sau mỗi giờ lên lớp, chàng trai trẻ Mittal lại có mặt ở xưởng sản xuất thép nhỏ của gia đình để phụ giúp cha, ông Mohan Lal, làm công tác quản lý.

Sau khi tốt nghiệp hạng đứng đầu trường, chàng thực tập sinh 21 tuổi Mittal lao ngay vào công việc ở xưởng với tất cả sức lực của tuổi trẻ. Nhiệm vụ của anh là cho ra lò khoảng 20 ngàn tấn thép/năm, tương đương với sản lượng trong vòng chưa đầy 1 giờ của đế chế Mittal hiện nay (LNM Group hiện có khoảng 120.000 nhân viên, hoạt động trải dài trên 45 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, cung cấp hàng hóa cho khoảng 5.000 khách hàng lớn tại 120 quốc gia. Doanh thu năm 2003 của tập đoàn ước khoảng 12 tỷ USD).

Sau khi tích luỹ được những kinh nghiệm quý báu từ người cha, năm 1975, ở tuổi 25, Lakshmi N. Mittal rời Ấn Độ để tìm đến những chân trời mới của riêng mình. Năm 1976, ông thành lập Ispat Indo, một công ty sản xuất thép tư nhân tại Indonesia - đây là xưởng thép đầu tiên của Mittal ở hải ngoại.

Tuy nhiên, thành công lớn và cũng là hướng đầu tư cho mãi sau này của Lakshmi N. Mittal chỉ “phát lộ” vào năm 1989 khi ông mua lại Iron & Steel Company - công ty thép lớn nhất của Trinidad – Tobago và lập ra tập đoàn Caribbean Ispat Limited. Vào thời điểm đó, công ty này đang lỗ 1 triệu USD/ngày và trước đó các chuyên gia của Mỹ và Đức đều đã bó tay không tìm ra giải pháp nào để cứu vãn tình thế.

Không rõ Mittal đã dùng phép lạ nào nhưng chỉ trong 1 năm, nhà máy đã nâng gấp 2 lần công suất và bắt đầu sinh lợi nhuận. Năm 1992, cái đích tiếp theo của Mittal là Mexico khi ông bỏ tiền ra mua Sicartsa - nhà máy thép lớn thứ 3 nước này nhưng đang thua lỗ trầm trọng.

“Cây đũa thần” của Mittal một lần nữa lại phát huy tác dụng và gia đình Mittal lại có thêm một thành viên lớn. Thành công nối tiếp thành công, tập đoàn Ispat ngày càng lớn mạnh với những thương vụ mua bán kỷ lục. Giới phân tích tài chính đặc biệt ưa thích cổ phiếu của Ispat.

Thậm chí, khi Ispat mới chỉ đứng hàng thứ 3 thế giới, Jeremy Fletcher, nhà phân tích thị trường thép danh tiếng của hãng Credit Suisse First Boston còn đưa hẳn ra một công trình nghiên cứu về Ispat với tựa đề: “Ispat - Tập đoàn thép mạnh nhất hành tinh”.

Mạo hiểm nhưng đúng chỗ

Giới kinh doanh thép thế giới không chỉ tôn trọng Mittal bởi sức làm việc không biết mệt mỏi, sự nhanh nhạy hay khôn khéo trong quản lý kinh doanh mà người ta còn phục ông ở khả năng quyết đoán trong các quyết định đầu tư vốn được cho là “nhạy cảm”, thậm chí là rất mạo hiểm...

Liên tục tìm kiếm thị trường mới và đầu tư vào những chỗ tưởng như không thể sinh lợi - đó là biện pháp Mittal áp dụng với các nhà máy sản xuất thép lớn tại Ba Lan, Romania, Kazakhstan, Trinidad – Tobago... Điển hình nhất là vụ bỏ 1,1 tỷ USD mua lại nhà máy thép lớn nhất nhưng đang thua lỗ nặng (nợ gần 1 tỷ USD) của Ba Lan - Polski Huty Stali và vụ đầu tư vào Kazakstan năm 1995 - vùng đất giàu tiềm năng nhưng lúc bấy giờ lại ẩn chứa rất nhiều rủi ro mà các nhà đầu tư nước ngoài đều tránh xa.

Trong khi giới kinh doanh chờ đợi sự tụt dốc của Mittal thì lạ thay, các nhà máy tưởng đã “chết rồi” này đã “sống lại” thực sự và bắt đầu cho lãi ròng và sản lượng thép của tập đoàn Ispat cứ đều đặn tăng một cách vững chắc.

Mittal thừa nhận, việc đầu tư vào những công ty sắp phá sản là khá mạo hiểm bởi không chỉ bỏ tiền ra mua Ispat còn “bơm” thêm một lượng vốn khổng lồ. Ông thường nói: “Tuy có mạo hiểm nhưng không phải đầu tư một cách vô tội vạ mà phải có sự thăm dò, phân tích, tính toán, cân nhắc cực kỳ kỹ lưỡng. Chỉ có thế mới đảm bảo hiệu suất sinh lời cao chứ bỏ tiền vào những chỗ ai cũng nhìn thấy sẽ sinh lời thì chắc chắn lợi nhuận sẽ rất thấp, thậm chí là không có lãi hoặc lỗ.”

Cuối tháng 10/2004, Mittal một lần nữa làm thế giới sửng sốt khi công bố kế hoạch sáp nhập 3 tập đoàn sản xuất thép lớn trên thế giới là Ispat, LNM và International Steel Group với tổng giá trị thỏa thuận lên tới 17,8 tỷ USD. Giới phân tích cho biết, sau khi mọi thủ tục sáp nhập được hoàn tất, Mittal Steel – tên tập đoàn mới - sẽ trở thành tập đoàn sản xuất thép lớn nhất thế giới với sản lượng thép mỗi năm khoảng 57 triệu tấn và doanh thu hàng năm hơn 30 tỷ USD.

Tập đoàn khổng lồ này sẽ có tổng cộng 165.000 công nhân viên làm việc tại 14 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, vượt xa sản lượng của các đối thủ cạnh tranh nặng ký như Arcelor (42,8 triệu tấn/năm); Nippon Steel (31,3 triệu tấn/năm).

Ông vua đến từ CalcuttaLakshmi N.Mittal tuyên bố: “Giao dịch này – vụ sáp nhập 3 hãng lớn - sẽ làm thay đổi hoàn toàn cục diện thị trường thép toàn cầu. Vụ sáp nhập sẽ giúp thương hiệu Mittal trở nên cực kỳ quan trọng, sẵn sàng cung cấp hàng cho các ngành công nghiệp ôtô, cơ khí, chế tạo máy, xây dựng, sản xuất đồ gia dụng... tại các thị trường Bắc Mỹ và châu Âu, kể cả những thị trường tiêu thụ thép được đánh giá là ít tiềm năng tại khu vực châu Phi và châu Á.

Trước sự “bành trướng” của Mittal, đối trọng lớn nhất với ông hiện nay, Guy Dolle, Tổng giám đốc tập đoàn Arcelor – nhà sản xuất thép số 1 thế giới trước đây - tỏ ra không bất ngờ: “Chúng tôi cho rằng, vụ sáp nhập này là cần thiết đối với ngành công nghiệp sản xuất thép, nó góp phần củng cố lại toàn bộ hệ thống sản xuất và phân phối vốn đang bị phân mảnh hiện nay. Tôi tin rằng, trong vòng 5 đến 10 năm tới, thị trường thép thế giới sẽ được khống chế bởi 5 hay 6 tập đoàn toàn cầu lớn, với sản lượng thép mỗi năm từ 80 đến 100 triệu tấn/tập đoàn”.

Về phần Mittal, ông cũng không giấu tham vọng lớn khi tuyên bố: “Tôi sẽ chưa dừng lại, kể cả khi Ispat đã trở thành nhà sản xuất thép lớn nhất thế giới. Hoạt động của tập đoàn sẽ còn vươn rộng ra khắp thế giới trên nhiều lĩnh vực khác như đầu tư, tài chính, đóng tàu, in ấn, khai thác khoáng sản, sản xuất và cung ứng năng lượng...”.

Không chỉ làm ăn giỏi, Lakshmi N. Mittal còn nổi tiếng là một tỷ phú chơi ngông, tiêu tiền như rác. Riêng trong năm 2004, Lakshmi N.Mittal đã có 2 “phi vụ” làm lác mắt giới nhà giàu thế giới. Lần thứ nhất là vào tháng 4/2004 khi ông bỏ 70 triệu bảng Anh mua lại ngôi biệt thự 12 phòng của tay đua xe công thức 1 Bernie Eccleston ở Kensington Palace Gardens, khu Tây London - đây được coi là biệt thự đắt tiền nhất thế giới hiện nay.

Tiếp theo, vào tháng 6/2004, khi Mittal tổ chức đám cưới cực kỳ xa hoa cho cô con gái rượu 23 tuổi, Vanisha Mittal. Đám cưới này diễn ra ở Paris trong 6 ngày liên tiếp với chi phí khoảng 60 triệu USD, có khoảng 1.500 khách mời từ khắp nơi trên thế giới.

Theo vneconomy