Trong khi đó, thống kê lợi tức của Wal-Mart ở Mễ ba tháng quý 3 năm 2004 tăng đến 24% chủ yếu do bán hàng Trung Quốc (hạ giá). Nên biết ở nướcnày, Wal-Mart là tổ chức có nhân viên đông nhất, chỉ sau… chính phủ.

Tháng 6.2004, khi dự hội chợ quốc tế Côn Minh, các doanh nghiệp Việt Nam đều dành thời giờ để mua sắm ở Wal-Mart nằm ngay sau khuôn viên hội chợ. Ông trùm đại hạ giá đã vào tận "sào huyệt" của nhà cung cấp đại hạ giá để kinh doanh. Và Wal-Mart vẫn cứ thắng. Ở Côn Minh có cả Carrefour của Pháp và giám đốc điều hành Carrefour cho biết là họ cử người ghi giá của Wal-Mart để điều chỉnh giá hàng ngày!

Đã vói tới giới trung lưu

Như chúng ta đã biết, Wal-Mart nổi tiếng là bán giá hạ, nhắm vào người tiêu thụ thuộc giới ít tiền.

Tuy vậy, họ cũng phân tán thị trường để nhắm vào giới tiêu thụ khá giả hơn. Tội gì đi mua giấy lau tay hoặc bột giặt ở một tiệm sang trọng trong khi tới Wal-Mart giá rẻ hơn mà hàng hóa vẫn như nhau? Vì vậy, nhìn vào doanh số bán của Wal-Mart, người ta có thể thấy khuynh hướng lợi tức và tiêu thụ ở Mỹ.

Trong quý 3.2004, doanh số bán không tăng mạnh như thường lệ là dấu hiệu cho thấy giới bình dân có ít tiền hơn dự đoán. Số hàng bán nói chung không tăng nhiều, nhưng riêng mấy loại như đồ phòng ngủ, thực phẩm và thức ăn cho chó, mèo vẫn tăng mạnh.

Điều này có thể thấy giới trung lưu bây giờ cũng "xuống" mua ở Wal-Mart để tiết kiệm, bù lại cho tiền chi tiêu thêm vì xăng lên giá.

Hai kiểu "bóp cổ"

Làm cách nào Wal-Mart có thể bán phần lớn các món hàng với giá thấp hơn các đối thủ?

Những người chỉ trích công ty này nói Wal-Mart "bóp cổ" những người làm công, họ không gọi là nhân viên mà suy tôn là "người cộng tác". Công nhân Wal- Mart không lập được nghiệp đoàn vì hễ có ai tính làm chuyện đó thì công ty tìm cách ngăn chặn. Chỉ có một cửa hàng đầu tiên của Wal-Mart ở Bắc Mỹ lập được nghiệp đoàn là tại Québec, Canada, một vùng phong trào nghiệp đoàn rất mạnh.

Wal-Mart cũng bị tố cáo là trả lương cho phụ nữ rất thấp và thường thuê người làm tạm thời theo mùa, làm bán thời gian và luôn thay đổi nhân viên để khỏi phải trả những chi phí như bảo hiểm sức khoẻ và hưu liễm cho các nhân viên dài hạn.

Tổng số người làm cho Wal-Mart gần một triệu rưỡi, mỗi năm vẫn phải tuyển mộ thêm 600.000 công nhân mới. Trước kia cứ 100 nhân viên  thì có 60 người đổi việc trong một năm, hiện nay tỷ số đó chỉ còn 44%. Điều này cho thấy Wal-Mart cũng phải chịu là thay đổi nhân viên nhiều quá không có lợi, mặc dù tiết giảm được chi phí về bảo hiểm y tế và hưu bổng. Với số nhân viên dài hạn tăng lên, chi phí lao động của công ty sẽ tăng theo.

Chính sách nhân viên của Wal-Mart khiến công ty này đang bị kiện cáo tùm lum. Trung bình công ty lúc nào cũng đang phải đối phó với 8.000 vụ kiện, phần lớn là do nhân viên khởi tố.

Nhưng không thể nói Wal-Mart bán giá rẻ chỉ nhờ họ trả lương nhân viên thấp. Một bí quyết thành công của họ là "cắt cổ" những nhà cung cấp hàng hóa, đặc biệt là các nhà sản xuất ở nước ngoài. Sự phát triển của các công ty sản xuất với giá thành rẻ mạt ở Trung Quốc, Ấn Độ là một nguồn lợi cho Wal-Mart.

Mỗi năm Wal-Mart mua khoảng một tỉ rưỡi USD hàng hóa từ Trung Quốc, môt nửa mua trực tiếp, một nửa qua các nhà sản xuất trung gian. Nhiều nhà sản xuất Trung Quốc đã than phiền bị Wal-Mart đàn áp.

Mỗi năm, nếu đến kỳ hạn mà chưa ký được một hợp đồng mới với Wal-Mart thì nhiều công ty ở Trung Quốc lo sẽ phải đóng cửa. Mà các nhà tư bản Mỹ thì biết tìm cách buộc các nhà cung cấp Trung Quốc phải cạnh tranh với nhau, tìm nơi nào hiến giá thấp nhất, dùng người này đe dọa người kia!

Khi bành trướng sang châu Âu thì Wal-Mart gặp nhiều khó khăn vì các luật lệ thương mại ở lục địa cổ này đặt ra nhiều hạn chế.

Ở  Đức chẳng hạn, năm 1997, Wal-Mart bắt đầu tấn công thị trường Đức, khối tiêu thụ lớn  thứ ba trên thế giới sau Mỹ và Nhật Bản, bằng cách mua hai công ty bán lẻ Wertkauf và Interspar; nhưng cho tới nay vẫn không tiến lên được, Wal-Mart chiếm chưa tới 5% thị trường và vẫn bị lỗ.

Cải tiến quản lý?

Gần đây, công ty Wal-Mart tại Đức đã thí nghiệm tại thành phố Dortmund một trò thu hút khách hàng mới, là mở những giờ đi mua sắm cho những khách độc thân!

Chiều thứ sáu, những người độc thân đến cửa hàng Wal-Mart sẽ được mời ăn bánh, uống rượu vang do công ty khoản đãi, và có một bảng ghi danh với chi tiết về đời sống, sở thích, số điện thoại để làm quen với nhau. Số người đến mua hàng đã tăng lên tại 14 cửa hàng thí nghiệm trò này trong số 90 cửa hàng Wal-Mart. Và đã có 30 cặp trở thành bạn tâm tình qua việc mối lái của Wal-Mart. Hiện tượng trên cho thấy một đặc điểm của công ty Wal-Mart là họ phân quyền cho các vị quản lý cửa hàng và các địa phương phát huy các sáng kiến.

Chính sách phân quyền này khuyến khích tinh thần kinh doanh, ngăn ngừa sức mạnh của hệ thống hành chính trung ương. Đó cũng là một sức mạnh của công ty này. Wal-Mart cũng tận dụng kỹ thuật tin học để tập trung các dữ liệu về người tiêu thụ, về khách hàng của chính họ, giúp cho họ làm kế hoạch sát thực tế hơn. Tập trung  nghiên cứu, hoạch định, phân quyền trong việc thi hành kế hoạch, các tổ chức thương mại khác chắc cũng nên học kinh nghiệm này.

Gấp 10 lần tổng sản lượng Việt Nam

Wal - Mart  là một công ty khổng lồ, trụ sở tại thành phố Betonville, Arkansas. Doanh số lên tới 300 tỉ USD một năm và không bao lâu sẽ lên 350 tỉ khi các cửa hàng của nó ở nước ngoài phát triển đúng mức. Con số đó lớn gấp 10 lần trị giá tổng số hàng hóa và dịch vụ do 80 triệu người Việt Nam ở trong nước tạo ra trong một năm, gọi là tổng sản lượng nội địa.

Wal-Mart là công ty có doanh thu lớn nhất thế giới, vượt xa công ty đứng hàng nhì là Carrefour, doanh thu của công ty bán lẻ Pháp này chỉ gần bằng một nửa của Wal-Mart. Công ty Wal-Mart có hơn 3.000 cửa hàng khắp thế giới, hai phần ba ở tại nước Mỹ.